جنب پل حافظ/ شاخص کل در مرز ۶۵ هزار واحد

دنیای اقتصاد / بورس اوراق بهادار تهران روز گذشته شاهد نگرانی ناشی از خرابی سیستم نرم‌افزاری و حواشی معاملات نماد مبین بود. در بازار دیروز معامله‌گران در حالی فعالیت خود را با یک روز تعطیلی ابتدای هفته از سر گرفتند که در نماد تازه‌وارد پتروشیمی مبین، ‌لات (اندازه قانونی تعداد سهام قابل خرید در یک دستور) 10 هزار سهم تعیین شده بود.
این رقم روز چهارشنبه هفته گذشته یکصد هزار سهم بود. با شروع زمان نوبت‌گیری در معاملات دیروز در ساعت 8 و 30 دقیقه دستورات خرید 10 هزار سهم صف خرید نزدیک به 40میلیونی را تشکیل دادند که این امر با اعتراض معامله‌گران همراه شد. از این رو مجددا در ساعت 8و 45دقیقه لات‌های معاملات مبین به یکصدهزار سهم افزایش یافت.در همین شرایط به دلیل تغییر لات مجددا قرار بر آن شد که در ساعت 9و 15دقیقه نوبت‌گیری در نماد مبین صورت گیرد که این بار صف خرید به بیش از 1/ 2میلیارد سهم رسید اما خرابی سیستم معاملات موجب شد تا معاملات از ساعت 10شروع شود. با شروع معاملات و معامله 18میلیون سهم مبین مشخص شد که بخش عمده‌ای از این سهام توسط شمار محدودی از معامله‌گران خریداری شده است که این امر اعتراض شدید سرمایه‌گذاران رابه همراه آورد تا با مداخله مسوولان سازمان بورس معاملات نماد مبین ابطال و نماد متوقف شود. با توجه به این شرایط و خرابی سیستم معاملات دیروز شیرازه معاملات از هم پاشید و عملا بازار از مدار عادی خارج شد. اکثر کارشناسان شرایط رخ داده در بازار را ناشی از چند مشکل مهم در بازار می‌دانند؛ نخستین مشکل نحوه انجام عرضه‌های اولیه و مشکلات مربوط به آن است. نظام عرضه‌های اولیه در بورس تهران به دلیل لحاظ نکردن کشف قیمت و همچنین نحوه تخصیص سهام به کارگزاران بدون توجه به میزان مشتریان موجب شده است تا عرضه‌های اولیه در روزهای بعد با صف خرید و در نهایت عرضه سنگین همراه شوند که همین سود کوتاه‌مدت موجب واکنش بیش از حد به عرضه‌های اولیه می‌شود. مشکل دوم در شرایط کنونی که در ماه‌های اخیر دامنگیر بازار سرمایه بوده است مشکل نرم‌افزاری و ضعف شرکت فناوری اطلاعات است. اگرچه در یک سال اخیر بازار سرمایه با رکود و حجم اندک معاملات مواجه است اما در همین بازار کم‌حجم سیستم معاملات در برخورد با هیجان‌های مقطعی با مشکل مواجه می‌شود. مشکل سوم در حال حاضر ابها‌م‌های جدی در آیین‌نامه معاملات است. برای بورسی که تلاش می‌کند سرمایه‌گذاران خارجی را به خود جلب کند حوادثی نظیر آنچه دیروز در بازار رخ داد به هیچ وجه از سوی سرمایه‌گذاران جهانی ‌قابل تحمل به شمار نمی‌رود. مشکل چهارم در بازار دیروز ناشی از دامنه نوسان و حجم مبنا بود. ناتوانی بازار برای کشف قیمت عادلانه موجب شده است بازار تنها با پالس‌های پی‌در‌پی صف خرید و صف فروش مواجه باشد. با توجه به این شرایط بازار دیروز، شرایط عادی نداشت و به همین دلیل شاخص کل با افت به مرز 65هزار واحد نزدیک شد تا تنها 88واحد برای شکستن این مرز فاصله داشته باشد. دیروز شاخص با 83/ 0 درصد افت معادل 545واحد همراه شد. در بازار دیروز در تحولات سیاسی اعلام احتمال اسکورت کشتی‌های آمریکایی توسط ناوگان جنگی این کشور در تنگه هرمز نگرانی‌ها را در مورد روند تحولات سیاسی ایجاد کرده است. در گروه خودرویی دیروز سایپا دیزل همچنان صدر‌نشین صف فروش بود. در گروه بانکی اکثر نمادها به صف فروش رسیدند که در این میان بانک ملت بیشترین تاثیر را بر شاخص داشت. در گروه تجهیزات، نماد تراکتور‌سازی بعد از انتخاب هیات مدیره بازگشایی شد. دیروز در بورس 68 میلیارد تومان و در فرابورس 98میلیارد تومان سهام مورد داد‌و‌ستد قرار گرفت.