نفت کوره به اوج قیمت؛ بحران هرمز سوخت کشتی‌ها را تهدید می‌کند

بورس 24: در پی تشدید تنش‌های ژئوپولیتیکی و نگرانی‌های جدی از اختلال عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، نفت کوره به عنوان سوخت اصلی کشتی‌های باری و کانتینری به کالایی کمیاب و گران تبدیل شده است. در حالی که نفت خام برنت در حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شود، قیمت نفت کوره در مراکز کلیدی سوخت‌رسانی به‌سرعت از سطوح تاریخی عبور کرده و فشارهای جدی بر صنعت کشتیرانی ایجاد نموده است.

قیمت بی‌سابقه نفت کوره در بنادر کلیدی

بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت نفت کوره در سنگاپور که بزرگ‌ترین مرکز سوخت‌رسانی دریایی جهان است، به حدود ۱۴۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ در فجیره (امارات) این رقم به حدود ۱۶۰ دلار و برای انواع کم‌سولفور با استانداردهای زیست‌محیطی سختگیرانه به ۱۷۵ دلار می‌رسد. این قیمت‌ها از رکوردهای ثبت‌شده در بحران‌های انرژی سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۲۲ فراتر رفته و بازار را به‌گونه‌ای ناپایدار کرده‌اند که قیمت‌ها گاهی تنها چند دقیقه اعتبار داشته باشند.

کمبود سوخت کشتی‌ها و نگرانی‌های کشتیرانی

صنعت کشتیرانی هشدار داده است که کاهش شدید ذخایر نفت کوره در بنادر سنگاپور و فجیره می‌تواند تأمین سوخت کشتی‌های اقیانوس‌پیما را به خطر اندازد. مدیرعامل شرکت مرسک (Maersk) در گفتگو با روزنامه «لوموند» اعلام کرد در صورت عدم رفع این کمبود ممکن است بنادر آسیایی با کمبود سوخت مواجه شوند و ناوگان کشتی‌ها با تأخیر یا حتی توقف مواجه گردند.

شکست رابطه سنتی نفت خام و نفت کوره

در شرایط عادی، قیمت فرآورده‌های نفتی با نفت خام هم‌جهت حرکت می‌کند؛ اما هم‌اکنون نفت کوره با قیمت ۱۴۰‑۱۶۰ دلار، بسیار بالاتر از سطحی است که معمولاً با قیمت حدود ۱۰۰ دلار برنت نسبت به آن انتظار می‌رفت. این واژگونی ناشی از ترکیب دو عامل است: اول، بسته شدن یا محدود شدن عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز که مسیر صادرات حدود ۲۰ درصد از نفت کوره تولیدی خلیج فارس را تشکیل می‌دهد؛ دوم، ترکیب سنگین‑قشر نفت خام خلیج فارس (مانند عرب لایت) که حدود ۵۰ درصد باقیمانده سنگین تولید می‌کند و به‌عنوان خوراک اصلی تولید نفت کوره استفاده می‌شود، در حالی که نفت وست‌تگزاس (WTI) تنها ۳۳ درصد این ویژگی را دارد.

تلاش برای انتقال سوخت از غرب به شرق

در پاسخ به بحران، شرکت‌های نفتی و کشتیرانی سعی در انتقال نفت کوره از بنادر اروپایی و آمریکایی به آسیا دارند. بنادر روتردام، جبل‌الطارق، لانگ بیچ و پاناما به‌عنوان مراکز جدید تأمین سوخت برای ناوگان فعال در مسیرهای آسیایی به کار گرفته شده‌اند؛ اما اگر اختلال در تنگه هرمز ادامه یابد، خطر اصلی یعنی کمبود سوخت برای کشتی‌ها همچنان باقی می‌ماند و می‌تواند جریان تجارت جهانی را به‌سختی تحت تأثیر قرار دهد.

در مجموع، افزایش ناگهانی و بی‌سابقه قیمت نفت کوره، کاهش موجودی‌های استراتژیک در بنادر اصلی و عدم امکان تأمین مستمر سوخت برای ناوگان کشتی‌ها می‌تواند فشارهای جدی بر زنجیرهٔ تأمین جهانی وارد کند و نیاز به هماهنگی‌های فوری میان دولت‌ها، شرکت‌های نفتی و فعالان کشتیرانی را از سر اهمیت خارج کند.