توییت‌های نفتی؛ از پیام تا پیامد

محسن ایلچی | تحلیلگر ارشد اقتصادی

قیمت نفت در بازارهای جهانی در مرحله «پیش‌افزایش» قرار دارد. تمامی تلاش‌های رئیس‌جمهور ایالات متحده برای ارسال سیگنال وفور عرضه در بازارها، نتوانسته است پتانسیل بالقوه افزایش قیمت را تعدیل کند.

بازار «نفت کاغذی» و معاملات آتی نگاهی رو به جلو دارند و روند کنونی نشان می‌دهد که اعتماد تصمیم‌سازان و بازیگران بزرگ نسبت به وعده‌های کاهش بهای نفت و «توئیت‌درمانی» ترامپ سلب شده است. معامله‌گران این بازار بیش از آنکه به اخبار تزریق نفت ونزوئلا، لغو تحریم‌های روسیه، استفاده از ذخایر راهبردی یا بازگشایی تنگه هرمز توجه کنند، به واقعیت‌های میدانی وزن می‌دهند؛ واقعیت‌هایی همچون انفجار نفت‌کش‌ها، تبادل آتش در خلیج فارس، تصمیم برای اعزام نیرو به منطقه و پنهان‌کاری‌های اطلاعاتی در معاملات که حتی پیش از پیام رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر تعویق حمله به نیروگاه‌های ایران، بر بازار سایه انداخته بود.

وضعیت موجود نشان می‌دهد که نقش عوامل «بنیادین–روانی» بیش از مؤلفه‌های سیاست‌گذاری در بازار نفت اثرگذار بوده است. از سوی دیگر، روند نوسانی و صعودی قیمت‌ها حاکی از آن است که با وجود تلاش برای تقویت سمت عرضه (دست‌کم در عرصه روانی و رسانه‌ای)، واقعیت در سمت تقاضا به گونه دیگری رقم می‌خورد. بخشی از افزایش روزانه یک تا پنج دلاری قیمت نفت در این مرحله، ناشی از ورود تدریجی فشار تقاضا به بازار است.

به بیان ساده‌تر، در حالی‌که آغازگران جنگ تلاش می‌کنند وضعیت عرضه را مطلوب نشان دهند، انتشار اخبار رسمی درباره کاهش تدریجی ذخایر مصرفی کشورها – به‌ویژه در شرق آسیا – بازار آتی را تحت تأثیر قرار داده است. این بازار به تأسی از رشد قیمت نقدی در معاملات آسیایی و روند رو به افزایش تقاضا، در روزهای آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت و ممکن است به سقف تاریخی قیمت‌ها نزدیک شود.

در نهایت، تحلیلگران سیاسی و اقتصادی بر این باورند که بازار نفت این بار به ادعاهای طرف آمریکایی اعتنایی نکرده و باوری به کاهش تنش‌ها ندارد. تنش در خلیج فارس نه‌تنها اهرمی برای افزایش عرضه پایدار نیست، بلکه در میان‌مدت می‌تواند قیمت‌ها را به رکوردهای بی‌سابقه‌ای برساند. از این منظر، بازارهای جهانی در آستانه تقابل تازه‌ای میان دو نیروی عرضه و تقاضا قرار گرفته‌اند که در آن، به‌تدریج کفه ترازو به سمت تقاضا سنگین‌تر می‌شود.