یک تیم عملیات روانی در حال مهندسی ذهن ایرانیان نسبت به وقایعی است که اکنون در حال وقوع است. به این صورت که بیان جملات با استفاده از«عدد»تاثیر بیشتری دارد.
محسن ایلچی
تحلیلگر ارشد اقتصادی
چرا ترامپ در حال به تعویق انداختن زمان حمله است؟ تعویق ساعات حمله بزرگ به زیر ساخت های نیروگاهی، یک تاکتیک آمیخته در چهارچوب نبردهای شناختی است. طی چند روز گذشته، ترامپ در چندین نوبت تاریخ حمله به زیرساخت های برق را تغییر داده است. او این تکنیک را در چهارچوب «رتوریک» یا فن بیان و متقاعد کردن دیگران، انجام می دهد. به طوری که برداشت عمومی این است: ترامپ فردی فاقد ثبات در تصمیم گیری است، پس دائما نظرات خود را تغییر می دهد و این تغییر مکرر تاریخ ها، از همین علت و باب است.
دستکاری عامدانه اذهان
واقعیت اینجاست که حداقل می توان دراین مورد این گونه گفت که یک تیم عملیات روانی در حال مهندسی ذهن ایرانیان نسبت به وقایعی است که اکنون در حال وقوع است. به این صورت که بیان جملات با استفاده از«عدد»تاثیر بیشتری دارد.
در واقع، تمام واقعیت ها(رئالیتی) یا فراواقعیت ها(Hyper reality) با استفاده از مقادیر و سنجه های کمی، برای تاثیرگذاری بیشتر دیگران شبیه سازی می شود؛ همانند اعلام قیمت، تعرفه، نرخنامه، درصد، روز، ماه، ساعت و هر آنچه که با عدد بیان و گویاتر می شود.
لنگرسازی دهنی با عدد
با در نظر داشتن واقعیت روح قانون اعداد؛ ذهن انسان نسبت به دریافت و بیانات شمارشی، از جمله «تعیین تاریخ حمله» به زیرساخت نیروگاهی، حساسیت پیدا می کند.
واکنش ذهن انسان نسبت به عدد، یک یک لنگر یا لنگرگاه ذهنی ایجاد می کند. در واقع، لنگر عددی به این دلیل، ایجاد می شود که به محض دریافت و شنیدن؛ مکث یا توقف احساسی- ادراکی در افراد پدید بیاید.
افراد همیشه تصمیمات خود را با اتکا به اعداد در قالب سود و زیان یا فرصت و تهدید اتخاذ می کنند. وجود برچسب های عددی، ذهن را بیشتر به محاسبه وادار می کند. حال چنانچه هر عددی نظیر تعیین تاریخ حملات، از پشتوانه یا سابقه تجربه زیستی نزد افراد برخودار باشد، باور به آن اسان تر شده و مقاومت ذهنی نیز کمتر صورت می گیرد.
مکث جمعی روی روایت عددی
ذهن نسبت به کمیت های مقداری در قالب عدد حساسیت دارد و اصولا روایت-های اقتصادی،سیاسی و اجتماعی همراه با اعداد و آمار، بهتر فهم می شود. لنگرهای عددی در سنجش وضعیت اقتصاد اهمیت کاربردی دارد. به طوری که در چهارچوب بیان آمار و آماره ها نظیر؛ میانگین دادها، پراکندگی داده ها، کشیدگی(چولگی) توزیع، غالبا برای تحلیل داده های سیاستی، تخمین وضعیت و سیگنال ها مورد استفاده قرار می گیرد.
جایگاه عدد در اقتصاد رفتاری
کاربرد و اهمیت عدد، در نظریات معتبر اقتصاد رفتاری از جمله نظریه قاب-بندی عددی( (Framing، ساده سازی عددی(از جمله گردکردن عدد) و ازهمه مهمتر «اثر پیش فرض با اعداد» مورد تاکید قرار گرفته است. در مورد، «اثر پیش فرض با عدد» می توان به دامنه نوسان 5 یا 7 یا 10 درصد در بورس اشاره شد که از قبل انتظارات یا برآورد سود روی آن مشخص شده است، یا محاسبه نرخ مالیات بر مصرف و غیره
از مکث تا پرش ذهنی
گفته شد که ذهن نسبت به وقایع کمی و کمیت های مقداری حساسیت بیشتری دارد و روی آن مکث می کند. این تکنیک در حوزه بازاریابی هم استفاده می شود. به این صورت که وقتی یک فروشگاه حراج می گذارد. ذهن مصرف کننده، واکنش مطلوب یا گیرائی بیشتری به واژگان کیفی، نظیر اینکه«من به شما تخفیف می-دهم» نشان می دهد. یعنی میزان تخفیف، براساس حسابداری ذهنی نزد مشتری مهم است.
مثال دیگر؛ هنگامی که یک فروشگاه تخفیف را با درصد به نمایش می گذارد، مثل 30 %، توجه مشتریان را بیشتر جلب می کند. این نمایش عددی به صورت یک لنگری ذهنی، اثر بیشتری نسبت به نگارش عبارتی به عنوان «حراج فوق-العاده» دارد. یا یک فروشگاه روی شیشه ویترین 70 % تخفیف را درج می کند. حالا امکان دارد دراین فروشگاه فقط 30 قلم از 500 قلم کالای موجودی، مشمول 70% Off باشد.
عدد، بازوی اصلی اقتصاد توجه
عدد، اساس کلان «نظریه اقتصاد توجه» را هم شکل می دهد، به طوری که در یک اقتصاد دیجیتالی مبتنی برشبکه های اجتماعی، رمزارزها و داده ها، این اعداد هستند که ذهن مخاطب را معطوف خودش می کند.
تمام این کلیات بیان شد که عنوان شود، تعویق های مکرر، ترامپ از به تاخیر انداختن تاریخ حمله به زیرساخت کشور را ناشی از مردد بودن او در تصمیمات، فرض نشود. حمله به ایران، از قبل حمله به ونزوئلا و تصاحب نفت این کشورهمچنین خروج کارکنان سفارتخانه های غربی از ایران، برنامه ریزی شده است و طبق خط زمانی(Time line) پیش می رود.
بازی با اعداد یا بازی با اذهان
اما ترامپ چه کار می کند؟ در عالم واقع، ترامپ، تاریخ ها را تعویق نمی اندازد بلکه دارد با استفاده از عدد، «بازی ذهنی» را با ایرانیان آغاز کرده است که البته ایران بدون درنگ به عمل حریف، واکنش نشان می دهد.
از شرطی سازی تا چماق و هویج
ترامپ با اعلام یک عدد(تاریخ یا ساعت) نسبت به وقوع یک واقعه بد، ذهن مخاطب را نسبت به آن، تاریخ یا «حد عددی» شرطی یا شرطی-سازی(Conditioning) می کند. در نظریه اصلی شرطی سازی، واعظ آن اسکینر، در آزمایش پاولوف، نسبت به واکنش آزمودنی تنبیه و پاداش می داد. حال همین نظریه، اساس و بنیان تاکتیک«چماق و هویچ» را می سازد؛ ترامپ به دنبال شرطی سازی عددی در ذهن مخاطب ایرانی است.
در غالب، شرطی سازی عددی و تکنیک چماق و هویچ، او می گوید:«یا تنگه را باز کنید یا اینکه نیروگاه ها را طی 48 ساعت دیگر می زنم.»
او با اعلام یک تاریخ و تغییر آن، اذهان به یک اتفاق ناگوار(مطابق با نظریه شرطی سازی تنبه بزرگ)معطوف کرده و مکرراً آن را تغییر می دهد.پس هدف ترامپ از اعلام اعداد و تغییر آن، شرطی سازی ذهن نسبت به یک رویداد وعده داده شده است. شرطی سازی ذهن ایرانیان به یک لنگر عددی( تاریخ و ساعت) حمله به نیروگاه ها مثلا، 48 ساعت، 24 ساعت و غیره است، با انگیزه ودلایل متعددی صورت می گیرد.
واکسیناسیون واکنش جمعی
نخست هدف، عادی سازی و واکسینه کردن ذهن نسبت به یک رویداد با اهمیت است، به طوری که وقتی چندین مرتبه زمان برای حمله اعلام می شود، به طور تدریجی، ذهن نسبت به کم اهمیت سازی یک فاجعه یا کار قبح عادت پیدا کرده و این مساله براساس تکرار بیان زمانی، عادی سازی می شود.
قبح زدائی عمل و خود مقصرپنداری
این کار باعث می شود که قبح وقوع عمیق فاجعه که در حال انجام است، به دلیل اینکه انتظار آن از قبل، مهندسی شده و شکل گرفته، از میان برود و دیگر، براساس تفکر انتقادی، مورد نکوش قرار نگیرد، به طوری که مخاطب شرطی شده روی فاجعه حساسیتی نداشته باشد. چرا که فرد در ذهن خودش با پذیرش تاثیر پذیرفته که این واقعا حتما در آینده می افتد و نتیجه طبیعی و عادی سازی شده، برون داد جنگ است، در نهایت، کسی که عامل فاجعه است را دیگر مقصر نمی داند، در واقع، ترامپ به دنبال دورکردن واقعیت مقصرانگاری خود از سوی ایرانیان است و دور کردن نفت از خود.
مهندسی انتظارات جمعی
کار دیگری که ترامپ با تغییر موقعیت های مرگبار عددی، انجام می دهد، بازی یا دستکاری آستانه انتظارات عمومی به بخش بخش انتظارات آستانه ای یا انتظارات زیرآستانه حسی است. به این صورت که او با اعلام عدد یا تاریخ حمله برای مخاطب یک «آستانه انتظار» تعریف می کند. یعنی، مخاطب انتظار دارد که در زمان موعود و تاریخ مقرر حمله صورت گیرد. او در این زمان، با مهندسی توقع جمعی، اذهان را برای پذیرش یک ضربه در آستانه حسی عدد یا همان زمانی آماده می کند و تمام «حواس جمعی به صورت تجمیعی» را معطوف به یک عدد می کند، درحالی این یک «عملیات فریب» است. چرا که او زیر آستانه حسی تعریف شده در حال عملیات سنگین نظامی به ویژه زدن اهداف انرژی(از جمله گلوگاه های پتروشیمی ر ماهشهر، عسلویه یا فولاد خوزستان و مبارکه، پل ها و نقاط هم زیر ساخت اقتصادی است.
کاهش حساسیت اجتماعی و ملی گرائی
به این ترتیب، او با تغییر حواس و توجه جمعی به آستانه حسی(تاریخ حمله به نیروگاه ها)توجه عمومی را اتفاقات ناگواری که زیر آستانه حسی تعریف شده می افتد، دور کرده و آن را بی اهمیت جلوه می دهد در حالی که اهمیت فرایند بی امان حملات از اهمیت حمله به نیروگاه ها کمتر نیست، ولی چون نیروگاه ها دارای حساسیت اجتماعی است، توجه به روند وخیم جاری را کم نمائی می کند.
اذهان عمومی اکنون مشغول زدن نیروگاه درآینده تعریف شده است، اما همین حال اسراییل یا آمریکا تفاوتی ندارد، در حال انهدام مجتمع های پتروشیمی و سایر مراکز مهم اقتصادی هستند. مراکزی که حلقه های راهبردی در زنجیره لجستیک و تامین صنایع مختلف است. این کار، از هوش ترامپ بعید است و در چهارچوب نبردهای شناختی توسط یک تیم بزرگتر در غالب جنگ های شناختی طراحی و اجرا می شود. در واقع در چهارچوب این عملیات، کانون توجه عمومی از اتفاقات جاری دور شده و صرف و هزینه رویدادهای محتمل آتی می-شود، چرا که واکنش ملی گرائی باید نسبت به خسران ملی تعدیل و مدیریت شود، تا ...
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.