مهبد قندچی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به گذشت بیش از ۷۰ روز از توقف معاملات بورس پس از حمله ۹ اسفند، تأکید میکند ادامه این وضعیت میتواند آسیب جدیتری به بازار وارد کند و تنها با بازگشایی اصولی، پلکانی و همراه با شفافسازی است که میتوان تهدید بحران را به فرصتی برای بازسازی بازار و اقتصاد کشور تبدیل کرد.
مهبد قندچی
کارشناس بازار سرمایه
از تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ که آمریکا و اسرائیل بهطور مشترک به ایران حمله کردند، بورس تهران با ارزش بازاری حدود ۱۲۵۰۰ همت (معادل ۷۵ میلیارد دلار) متوقف شد؛ توقفی که اکنون بیش از ۷۰ روز به طول انجامیده است. طی روزهای اخیر نیز زمزمههایی درباره بازگشایی قریبالوقوع بازار به گوش رسیده است.
این توقف، هرچند با توجه به آسیبهای جدی زیرساختی و نگرانی از شعلهور شدن مجدد جنگ قابل توجیه بود، اما تداوم آن میتواند مانند تجربه سهام عدالت، وضعیت موجود را عادی جلوه داده و آسیب بیشتری به ارکان بازار سرمایه وارد کند.
پیشنیازهای اساسی بازگشایی اصولی
برای بازگشایی موفق بازار، رعایت چند پیششرط کلیدی ضروری است:
• تأمین نقدینگی و طراحی سازوکار مشخص برای نحوه تزریق آن.
• مدیریت فروشهای اجباری ناشی از کالمارجینها و اعمال ممنوعیت فروش برای سهامداران عمده.
• ارائه مشوقهای سرمایهگذاری، از جمله حذف موقت (پیشنهاد یکساله) مالیات خرید و فروش سهام؛ اقدامی که همانند دهه ۹۰ میتواند به رونق بازار کمک کند.
• الزام شرکتها به ارائه حداقل شفافسازی درباره اثرات غیرمستقیم جنگ و بارگذاری توضیحات در کدال پیش از بازگشایی نمادها.
• ساماندهی بازار اختیار معامله و اطلاعرسانی شفاف تصمیمات سازمان به سرمایهگذاران.
• اولویتبندی صحیح بازگشایی نمادها و پرهیز از آغاز معاملات شرکتها و صندوقهای آسیبدیده.
راهکار بازگشایی پلکانی و صنعتی
پیشنهاد میشود بازگشایی بازار بهصورت پلکانی و صنعتبهصنعت انجام شود؛ برای مثال:
• هفته نخست: بازگشایی صنایع سیمان و انبوهسازی که شفافسازی لازم را ارائه کردهاند.
• هفته دوم: اضافه شدن تدریجی دو صنعت دیگر مانند غذایی و قندی، پس از ارزیابی بازخوردها.
این روش باعث میشود مدیریت بازار با توجه به ارزش بازار محدودتر صنایع کوچک و متوسط (کمتر از ۴ هزار همت) و حجم پایین معاملات اولیه (زیر ۲ همت، حتی زیر ۱ همت) آسانتر و کمهزینهتر باشد.
تبدیل تهدید به فرصت
با وجود تورم شدید اقتصاد کشور، شرکتهایی که از جنگ آسیب ندیدهاند، امکان سودسازی بیشتری دارند. تمرکز حمایتی بر این گروه، بهجای صرف منابع صندوق تثبیت و توسعه در سهام آسیبدیده و دارای ابهام، میتواند تهدید بازگشایی را به فرصتی تاریخی تبدیل کند.
طبق برخی شنیدهها، صندوقهای تثبیت و توسعه قصد دارند منابع خود را صرف حمایت از سهام آسیبدیدهای کنند که در اولویت بازگشایی نیستند؛ رویکردی که موجب فریز شدن منابع، کاهش اعتماد و فرار بیشتر نقدینگی خواهد شد.
در شرایط کنونی، حمایت از سهام کمتر آسیبدیده و دارای پتانسیل رشد، علاوه بر تقویت بنیانهای بازار، از شدت افت قیمت سهام آسیبدیده در زمان بازگشایی نیز خواهد کاست. مدیریت صحیح یک بازار کوچکشده به همراه کاهش میل به عرضه، زمینه را برای بازگشت اعتماد و رشد بنیادی فراهم میکند.
در نهایت، اجرای استراتژی پلکانی و هدفمند بازگشایی میتواند ضمن کاهش ریسکها، اعتماد ازدسترفته را احیا کرده و مسیر رشد پایدار بازار سرمایه را در دوران پس از بحران هموار کند.
در ذهن عموم مردم، بورس صرفاً محلی برای خریدوفروش سهام تلقی میشود؛ اما اگر سیاستگذاران رویکرد خود را اصلاح کنند، بازار سهام میتواند نقشی فراتر از مبادله ایفا کند. اقتصاد کشور پس از جنگ بیش از هر زمان دیگری نیازمند سرمایه برای «بازسازی کارخانهها»، «پیشبرد پروژههای اقتصادی» و «تکمیل و اصلاح زیرساختها» است؛ نقشی که بازار سرمایه میتواند در آن پیشقدم باشد.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.