علیاصغر صالحی – خبره بازارهای مالی پس از ۸۰ روز توقف، بالاخره تابلوی معاملات بورس تهران بازگشایی شد و اکنون در سومین روز کاری، شاهد تشکیل صفهای خریدِ پیدرپی هستیم؛ وضعیتی که گویای عطش بازار برای اصلاح قیمتها و بازگشت به مسیر صعودی است. زمانی که در ۱۰ اردیبهشتماه یادداشت «بورس در مه جنگ؛ ریسک بزرگ بازگشایی در دوران محاصره و آتشبس لرزان» را نوشتم، تأکیدم بر این بود که در آن شرایط ملتهب، بازگشایی بازار نه تنها به نفع سهامداران نیست، بلکه میتواند دستمایه رفتارهای هیجانی و تخریبی شود. برخی با نگاهی کوتاهمدت، بلافاصله پس از آتشبس خواستار بازگشایی بودند، اما نگاه استراتژیک ایجاب میکرد که اجازه دهیم غبار هیجاناتِ جنگی فروکش کند و اثرات تورمی ناشی از تنشها در صورتهای مالی شرکتها شفافتر شود.
علیاصغر صالحی – خبره بازارهای مالی
پس از ۸۰ روز توقف، بالاخره تابلوی معاملات بورس تهران بازگشایی شد و اکنون در سومین روز کاری، شاهد تشکیل صفهای خریدِ پیدرپی هستیم؛ وضعیتی که گویای عطش بازار برای اصلاح قیمتها و بازگشت به مسیر صعودی است.
زمانی که در ۱۰ اردیبهشتماه یادداشت «بورس در مه جنگ؛ ریسک بزرگ بازگشایی در دوران محاصره و آتشبس لرزان» را نوشتم، تأکیدم بر این بود که در آن شرایط ملتهب، بازگشایی بازار نه تنها به نفع سهامداران نیست، بلکه میتواند دستمایه رفتارهای هیجانی و تخریبی شود. برخی با نگاهی کوتاهمدت، بلافاصله پس از آتشبس خواستار بازگشایی بودند، اما نگاه استراتژیک ایجاب میکرد که اجازه دهیم غبار هیجاناتِ جنگی فروکش کند و اثرات تورمی ناشی از تنشها در صورتهای مالی شرکتها شفافتر شود.
پیشتر در ۲۳ فروردینماه در نوشتار «بازار سهام ایران در آستانه بازتعریف ارزشها» تأکید کرده بودم که بازار سرمایه در سالهای اخیر زیر بار سنگین ریسکهای سیستماتیک، دچار افت شدیدی در نسبتهای ارزندگی شده است. واقعیت این است که حتی پیش از آغاز تنشهای اخیر، ارزش بازار بورس و فرابورس ایران به حدود ۷۰ میلیارد دلار رسیده بود؛ رقمی که با نگاهی به داراییهای ثابت و پتانسیلهای تولیدی شرکتها، به وضوح نشان میداد که بازار در یکی از کمارزشترین سطوح تاریخی خود قرار دارد.
اکنون که بازار بازگشایی شده، مشخص است که آن وقفه ۴۰ روزه پس از آتشبس، تصمیمی منطقی و کاملاً قابل دفاع از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار بود. این فاصله زمانی به متغیرهای اقتصادی فرصت داد تا بخشی از اثرات تورمی را در قیمت سهام و صورتهای مالی تخلیه کنند و هیجانِ کورِ ابتدایی جای خود را به تحلیل بدهد.
چرا اکنون به «صبر استراتژیک» سازمان بورس افتخار میکنیم؟
بازگشایی شتابزده در آن مقطع، میتوانست منجر به «فروش هیجانی» (Panic Selling) و خروج گسترده نقدینگی شود که ترمیم آن سالها زمان میبرد. در واقع، سازمان بورس با درکِ درستِ «ریسک نقدشوندگی»، فرصتی طلایی برای سهامداران خرید تا غبارِ عدمقطعیتهای ژئوپلیتیک کنار برود. امروز میبینیم که نقدینگی با درکِ عمیقتری وارد بازار شده و صفهای خرید، نه ناشی از سفتهبازیهای کاذب، بلکه ناشی از «تجدید ارزیابیِ بنیادی» توسط سرمایهگذاران است.
فاصله تا ارزش ذاتی؛ یکششمِ حقیقت
با یک نگاهِ کلان به متغیرهای پولی و رشد نقدینگی در طول این ۸۰ روز، کاملاً مشهود است که قیمتهای فعلیِ بازار، نه تنها حباب ندارند، بلکه با ارزش ذاتی شرکتها فاصله نجومی دارند. در حال حاضر، ارزش دلاری بازار با وجود رشد اخیر، همچنان با ارزشهای واقعیِ داراییها (تولید، تکنولوژی و داراییهای فیزیکی شرکتها) فاصله عمیقی دارد؛ بهطوری که شاید اغراق نباشد اگر بگوییم ارزش جاری بازار سرمایه فعلاً در محدودهی یکششم ارزش واقعی و بالقوه آن در ترازِ اقتصاد جهانی ایستاده است.
چشمانداز؛ فرصتِ جا ماندهها
آنچه امروز شاهد آن هستیم، آغاز فرآیندِ «تعدیلِ انتظارات تورمی» است. شرکتهای بورسی به دلیل دارا بودن داراییهای واقعی، بهترین پناهگاه برای حفظ ارزش پول در برابر تورمِ اجتنابناپذیرِ ماههای آینده هستند.
بازار در حالِ «پیشخور کردن» رشد قیمتهای جهانی و داخلی محصولات است و هر اصلاح کوچک در مسیرِ صعودی فعلی، صرفاً فرصتی برای ورودِ هوشمندانهای است که در آیندهای نزدیک، ارزشِ واقعی خود را در صورتهای مالی شرکتها و قیمتهای جهانی سهام نشان خواهد داد.
معتقدم بازار سرمایه ایران اکنون وارد فازِ «اصلاحِ تاریخی» شده است؛ فاز اول این حرکت با بازگشایی منطقی آغاز شد و فاز دوم، رشد پایدار مبتنی بر سودآوریِ شرکتها در فضای تورمی خواهد بود. صبور باشید، چرا که این مسیر تازه در ابتدای راه است و بازار سهام، گمشدهی پورتفویِ سرمایهگذارانِ بلندمدت در ماههای پیشرو خواهد بود.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.