درباره نرخ تبلیغات تلویزیونی ایران

این روزها، گران‌ ترین آگهی به برنامه ورزشی ۹۰ تعلق دارد که هر ثانیه آن هشت‌ میلیون‌ و ۱۴۳‌ هزار و ۲۰۰ ‌تومان قیمت دارد.

امروزه بسیاری از افراد برای فروش کالاهای خود و یا تجارت از ابزارهای تبلیغاتی استفاده می ‌کنند. بیلبورد، تراکت، توزیع سی ‌دی و ... همگی جزء ابزارهایی است که در سطح جامعه برای فروش کالا استفاده می ‌شود. اما در ایران مهم‌ترین ابزار برای تبلیغات، رسانه ملی و صدا و سیماست. رادیو و به‌ویژه تلویزیون به دلیل اینکه مخاطب بسیار بالایی دارد بیشتر مورد توجه افرادی قرارگرفته که به دنبال تجارت و ارائه خدمات هستند.

به گزارش دانا، انواع آگهی در قراردادهای سازمان صداوسیما شامل «گزارش آگهی» (رپورتاژ)، «حک آرم»، «دعوت به تماشا»، «زیرنویس»، «بین برنامه» و «بعد از برنامه» است که صدا و سیما مقررات بسیار مفصلی هم درباره نوع نشان ‌دادن آنها دارد.

هر برنامه در رادیو و تلویزیون دارای یک «طبقه» است که هزینه تبلیغات نیز با توجه به همین طبقه در هر برنامه مشخص می‌ شود. هزینه پیام‌ های بازرگانی بر اساس قیمت پایه هر ثانیه در هر طبقه و ضریب ماه ‌های سال، مشخص می ‌شود. مثلا در شبکه اول سیما، در مهر ۹۲، برنامه ساعت هفت صبح دارای طبقه ۲۰ است و برنامه ترکیبی ساعت ۱۶:۴۵، دارای طبقه ۱۷ است.

در انتهای هر سال، اداره کل بازرگانی صداوسیما قیمت پایه هر ثانیه آگهی در هر طبقه را برای سال بعد مشخص می ‌کند. این قیمت پایه در هر ماه از سال، به جز فروردین، ‌درصدی نیز افزایش می ‌یابد که بیشترین آن مربوط به ماه اسفند با ۶۰‌ درصد افزایش قیمت پایه آگهی نسبت به فروردین‌ماه است.

هر ثانیه آگهی در تلویزیون ایران در طبقه یک، دو‌ هزار تومان و در طبقه ۳۵ که بالاترین طبقه آگهی‌ هاست، یک‌ میلیون‌ و ۸۰‌ هزار‌ تومان قیمت دارد. البته برای برخی از برنامه‌های بسیار پر مخاطب، به آخرین طبقه، ‌درصدی هم اضافه می‌شود.

این روزها، گران ‌ترین آگهی به برنامه ورزشی ۹۰ تعلق دارد که هر ثانیه آن هشت‌ میلیون‌ و ۱۴۳‌ هزار و ۲۰۰ ‌تومان قیمت دارد.

در هر دو نوع قرارداد یک و دو که در اداره کل بازرگانی وجود دارد، هزینه هر ثانیه رپورتاژ در یک برنامه بین ۶۰ تا ۷۰‌ درصد نرخ طبقه آن برنامه است. قیمت هر ثانیه حک آرم شرکت ‌ها در یک برنامه ۵۰‌ درصد نرخ طبقه آن است. قیمت دعوت به تماشای برنامه‌ ها بسته به قبل، بین یا بعد برنامه متفاوت است و بین ۸۰‌ درصد تا دو برابر نرخ طبقه برنامه ‌هاست. نرخ هر ثانیه زیرنویس در یک برنامه به اندازه نرخ طبقه همان برنامه است. قیمت آگهی ‌های بین برنامه، بین یک و نیم تا دو برابر نرخ طبقه همان برنامه است.

البته در اینجا موضوع دیگری نیز قابل توجه است و آن هم پخش برخی تبلیغات مضر است. هر چند که اصل‏ یکصد و هفتاد و پنجم‏ قانون اساسی می ‌گوید که‌ در رسانه‏‌ های‏ گروهی‏ (رادیو و تلویزیون‏) آزادی‏ انتشارات‏ و تبلیغات‏ طبق‏ موازین‌ اسلامی‏ باید تأمین‏ شود اما قرار هم نیست تبلیغاتی که برای جامعه مضر است، پخش شود.

سال‌ هاست که صدا و سیما با انتقاد مشابهی درباره مضر بودن برخی کالاهایی که تبلیغ می‌کند مواجه است. تبلیغاتی که اگر این سازمان بخواهد از آن چشم بپوشد باید فقط در بخش سیما از روزی 1 میلیارد تومان خداحافظی کند. از دیدگاه تبلیغات، کودکان طعمه‌هایی عالی به شمار می‌روند. آنها زیاد تلویزیون نگاه می‌کنند، پول توجیبی زیادی خرج می‌ کنند، با مادر‌هایشان به خرید می ‌روند و برای خرید آخرین تولید خوراکی و یا دیگر اقلامی که دوست دارند، آنها را تحت فشار می ‌گذارند. در اروپا به تدریج قوانین منع تبلیغات برای کودکان فراگیر می‌ شود. مخالفان ادعا می ‌کنند که کودکان هنوز تجربه لازم برای تمیز تبلیغات از برنامه‌ سازی واقعی را ندارند.

«لارم مارن» مشاور عالی وزارت فرهنگ و سوئد می‌گوید: کودکان توان درک موضوع تبلیغات را ندارند و تبلیغات‌ چی ‌ها نیز از کودکی و ناپختگی آنها سوء استفاده می‌ کنند.

آمارها می‌گوید ۷۰ درصد کودکان از تبلیغات در نحوه رفتار خوب تاثیر می ‌گیرند. ۶۰ درصد والدین از تمایل کودک به خرید اجناس تبلیغ‌ شده سخن گفته‌ اند.