چند نکته درباره وضعیت بازار نفت و افق آن

بورس24 : سال گذشته میلادی بیشترین تاثیر بر بازار نفت از رشد عرضه اوپک پلاس و ضعف تقاضای جهانی گذاشته شد و این دو عامل امسال هم بر بازار تاثیر دارند در نتیجه بسیاری از تحلیلگران معتقدند قیمت ها در سال جاری میلادی تا 15 درصد کاهش خواهد یافت. سال قبل قیمت نفت برنت و نفت آمریکا بیش از 15 دلار در هر بشکه کاهش یافت و غیر از دو عاملی که به آنها اشاره شد تنش های تجاری و رشد عرضه نفت صادرکنندگان غیرعضو اوپک پلاس هم در کاهش قیمت ها موثر بود. افت شدید قیمت نفت به رغم کاهش شاخص دلار رخ داد. در ادامه به برخی نکات درباره افق بازار نفت اشاره می کنیم.

دیدگاه آژانس بین المللی انرژی

طبق برخی تخمین ها سال پیش رشد تقاضای جهانی برای نفت کمتر از یک میلیون بشکه بود. سال قبل آژانس بین المللی انرژی، اوپک و اداره اطلاعات انرژی آمریکا بارها گزارش هایی از وضعیت بازار و افق آن منتشر کردند. دیدگاه آژانس بین المللی انرژی درباره وضعیت بازار بدبینانه تر از دیدگاه اوپک است.

این نهاد در تازه ترین گزارش ماهانه خود که سه روز پیش منتشر شد آورده است: "در سه ماهه نخست سال جاری میلادی بازار جهانی نفت با میزان بالا مازاد عرضه مواجه خواهد بود و این عامل تاثیر مثبت تنش های ژئوپلیتیک بر قیمت ها را خنثی می کند." از دید این نهاد در سه ماهه کنونی میزان عرضه 4.5 میلیون بشکه بالاتر از تقاضاست. این رقم یعنی مازاد عرضه 4 درصد تقاضای جهانی برای نفت است و این عامل بر قیمت ها فشار وارد می کند.

از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون یعنی سه هفته اخیر قیمت نفت حدود 6 درصد رشد کرده و این رشد حاصل صعود شاخص دلار و نگرانی درباره تاثیر تنش های ژئوپلیتیک بر عرضه نفت است.

چندی پیش آمریکا رییس جمهوری ونزوئلا را بازداشت و به آمریکا منتقل کرد. ترامپ از شرکت های نفتی آمریکا خواسته در بخش انرژی ونزوئلا سرمایه گذاری کنند و این یعنی بزودی عرضه نفت به بازار افزایش خواهد یافت. میزان ذخایر ثابت شده نفت ونزوئلا بیشترین میزان در جهان است و اگر فعالیت شرکت های نفتی آمریکا در این کشور ادامه پیدا کند بازار نفت با میزان بالا مازاد عرضه مواجه خواهد شد.

آژانس بین المللی انرژی در بخش دیگری از گزارش خود آورده است، "اگر عرضه نفت ایران، ونزوئلا یا دیگر عرضه کنندگان دچار اختلال نشود در سه ماهه کنونی بازار با میزان بالا مازاد مواجه خواهد شد و این به معنای کاهش قیمت هاست." عرضه نفت روسیه نیز بر بازار بسیار موثر است. برنامه هایی برای شروع آتش بس در جنگ اوکراین تدوین شده و شاید بزودی شرایط بهتر شود. افزایش عرضه نفت روسیه هم بر قیمت ها فشار وارد می کند.

سال گذشته اوپک پلاس عرضه نفت را به شکل تدریجی و در مجموع بیش از 2.5 میلیون بشکه در روز بالا برد تا سهم بیشتری در بازار بدست آورد. تازه ترین تصمیم این ائتلاف حفظ میزان عرضه در سطح کنونی است البته ممکن است در ماه های آینده این ائتلاف تصمیم بگیرد عرضه را بالا ببرد.

از دید آژانس بین المللی انرژی، سال جاری مازاد عرضه نفت در جهان در محدوده 3.7 میلیون بشکه خواهد بود و رشد تقاضای جهانی 930 هزار بشکه است. البته یک نکته مهم این است که به دلیل تحولات بزرگ در جهان پیش بینی ها پیوسته در حال تغییر است. تحلیلگران می گویند هنوز برای درک تاثیرات تحولات ژئوپلیتیک اخیر بر بازار نفت خیلی زود است.

تنش در خاورمیانه، وضعیت ونزوئلا و جنگ اوکراین سه عامل ژئوپلیتیک موثر بر بازار نفت هستند. انتظار می رود این سه پرونده در سال جاری به نتیجه برسد.

یک عامل رشد مازاد عرضه نفت، شروع دوره تعمیر و نگهداری پالایشگاه هاست. در سه ماهه نخست سال این عملیات انجام می شود و از تقاضا کاسته خواهد شد.

از دید اوپک، تقاضای جهانی برای نفت سال جاری 1.4 میلیون بشکه رشد خواهد کرد. از دید این سازمان، سال جاری بازار تقریبا در تعادل خواهد بود. دیدگاه اوپک درباره افق بازار نفت مثبت است.

سال جدید میلادی به احتمال زیاد تنش ها بیش از سال قبل خواهد بود. هر تنشی که بر عرضه تاثیر منفی بگذارد به رشد قیمت ها کمک می کند اما شاخص های بنیادی بازار نفت ضعیف هستند یعنی هر گونه رشد قیمت در اثر تنش ها زودگذر خواهد بود.

بدون شک در هفته ها و ماه های آینده در تمامی بازارها تحولات بزرگ رخ خواهد داد و در چنین محیطی تصمیم گیری بسیار دشوار است. نوسان قیمت مواد خام و شاخص های مالی در بورس های بزرگ امسال هم چشمگیر خواهد بود.

دیدگاه صندوق بین المللی پول درباره وضعیت اقتصاد جهان منفی نیست. این نهاد چندی پیش اعلام کرد وضعیت به آن میزان که ابتدای سال پیش بینی شده بود بد نیست یعنی تاثیر تنش های تجاری و اقدامات ترامپ بر اقتصاد جهان خیلی منفی نبوده است. اما این دیدگاه مثبت هم نتوانسته عملکرد بازار نفت را مثبت کند. بسیار بعید است قیمت نفت بالا رود و برای مدتی طولانی بالا بماند.