چند نکته درباره اثرات رشد قیمت نفت

بورس24 : یک روز دیگر از فعالیت بازارها همزمان با درگیری در منطقه خاورمیانه گذشته و شاهد نوسان های بزرگ در قیمت دارایی ها بویژه شاخص های بورس آمریکا و قیمت طلا هستیم. امروز قیمت طلا تا 300 دلار در هر اونس سقوط کرد و سپس میزان کاهش کمتر شد. قیمت نقره هم پایین آمد و در بورس آمریکا شاخص متوسط صنعتی داوجونز در ابتدای معاملات بیش از 1000 واحد سقوط کرد و سپس میزان کاهش کمتر شد. در مقابل، قیمت نفت امروز هم رشد کرده و قیمت هر بشکه نفت برنت بالاتر از 83 دلار در نوسان است. امروز همچنین ارزش دلار در برابر یورو و پوند بالا رفته است.

صعود بازار نفت

رشد قیمت نفت در چند هفته اخیر حاصل افزایش احتمال اختلال در عرضه نفت از منطقه خاورمیانه است البته میزان رشد در دو روز اخیر سریع تر بوده است. قیمت نفت دیروز و امروز حدود 10 دلار در هر بشکه بالا رفته و برای یک اتفاق بزرگ نظیر شروع جنگ در خاورمیانه بین آمریکا و ایران، این میزان رشد قیمت ها خیلی زیاد محسوب نمی شود. میزان رشد قیمت نفت به عوامل مختلف وابسته است.

قیمت نفت به بالاترین میزان در هشت ماه اخیر رسیده است. در روزهای آینده درک بهتری از وضعیت کنونی خاورمیانه و درگیری ها ایجاد می شود و شاهد تداوم تاثیر تحولات منطقه بر بازار نفت خواهیم بود. در واقع هر چه زمان می گذرد قضاوت درباره وضعیت بازار آسان تر می شود. مانند هر رویداد دیگر، درباره وضعیت درگیری ها در خاورمیانه دیدگاه های محتلف وجود دارد.

رشد قیمت نفت در ابتدای یک تحول بزرگ معمولا شدید است و پس از مدتی شرایط کمی آرام می شود. رشد بازار نفت در هفته جاری یک تحول طبیعی است و شاید تا روز جمعه قیمت ها به 90 دلار هم برسد.

آنچه اهمیت بالاتری دارد وضعیت بازار در میان مدت یعنی چند ماه آینده است. در کوتاه مدت تاثیر رشد قیمت ها حتی اگر شدید باشد قابل تحمل است اما در میان مدت تاثیر قیمت بالای نفت بر تمام بازارها و اقتصاد جهان بزرگ خواهد بود.

نفت مهم ترین ماده خام با استفاده فراگیر در جهان است و این یعنی تغییرات قیمت این ماده خام اهمیت بسیار بالایی برای دولت ها، بانک های مرکزی، شرکت ها و مصرف کنندگان دارد. اثرات تغییرات قیمت نفت فقط اقتصادی نیست و شاهد اثرات آن بر تحولات سیاسی نیز هستیم.

سرمایه گذاران در بازار ارزهای معتبر، بازار طلا، بورس ها و .. همگی باید بر وضعیت بازار نفت تمرکز داشته باشند زیرا رشد قیمت نفت به معنای افزایش تورم، بالا رفتن نرخ های بهره، افول قیمت طلا و رشد ارزش دلار است. التبه همانطور که بیان شد رشد کوتاه مدت بازار نفت اثرات بسیار بلندمدت ندارد.

یک سناریوی منفی

آیا ممکن است جنگ در خاورمیانه اقتصاد جهان را به رکود بکشاند؟ رکود به معنای دو فصل پی در پی کاهش تولید ناخالص داخلی است. در پاسخ به سوال بالا باید گفت بسیار بعید است چنین شود مگر آنکه قیمت نفت برای مدت طولانی در ارقام بسیار بالاتر از اکنون نوسان کند یعنی برای مثال بالاتر از 100 دلار در هر بشکه.

رشد چشمگیر و پایدار قیمت نفت، بانک های مرکزی را وادار می کند برای جلوگیری از رشد تورم نرخ های بهره را بالا ببرند یا پایین نیاورند. بالا باقی ماندن نرخ های بهره به فعالیت های اقتصادی لطمه وارد می کند و سبب احتیاط مصرف کنندگان و افول فعالیت های اقتصادی می شود.

برخی اقتصادها در برابر این تحولات حساس تر هستند و ممکن است پس از چند ماه دچار افت نگران کننده فعالیت های اقتصادی شوند. بانک های مرکزی در این دوران ها وظیفه دارند بر مبنای تشخیص خود با تغییر نرخ های بهره به اقتصاد کمک کنند دچار رکود نشود. اگر تورم بالا رود بانک های مرکزی نمی توانند به راحتی نرخ های بهره را پایین آورند.

یک نکته مهم این است که وقتی قیمت یک ماده خام بسیار مهم مثل نفت برای مدت طولانی بالا می رود توازنی که قبل از رشد قیمت ها در بازارهای مختلف وجود داشت از میان می رود و بر بی ثباتی بازارها افزوده می شود. در چنین دوران هایی شاهد رفتار هیجانی سرمایه گذاران هستیم. امروز قیمت طلا به شدت کاهش یافت زیرا پیش بینی شده رشد قیمت نفت به افزایش فشارهای تورمی منجر می شود و بانک مرکزی آمریکا کاستن از نرخ های بهره را به تعویق می اندازد. بالا باقی ماندن نرخ های بهره به زیان بازار طلاست. امروز همچنین عملکرد بورس آمریکا بسیار منفی بوده است.

مشاهده می شود که حتی رشد چند دلاری قیمت نفت برای دو روز سبب چنین نوسان هایی در بازارهای دیگر شده است. سرمایه گذاران باید مراقب تاثیرات رشد قیمت نفت بر بازارهای دیگر باشند و از رفتار هیجانی اجتناب کنند.

در روزها و هفته های آینده شاهد نوسان های بزرگ در قیمت دارایی ها خواهیم بود. در چنین دوران هایی بهترین کار این است که منتظر بمانیم تا ثبات حاکم شود. هر گونه تصمیم گیری در این دوران ها ریسک زیان را در بر دارد.