خبرهایی که در روزهای اخیر درباره وضعیت خاورمیانه منتشر شده چندان امیدبخش نیست. اختلافات عمیق باقی است و مذاکره ای انجام نشده است. آتش بس نمی تواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و باید تکلیف بسیاری از مسایل مشخص شود. وضعیت نه جنگ و نه صلح به شدت زیانبار است و باید از آن عبور کرد اما این عبور آسان نیست. اگر دوران بالا باقی ماندن قیمت نفت طولانی شود آنگاه اثرات آن بر تمامی بخش های اقتصاد جهان مشاهده خواهد شد و باید برای ..
بورس24 : در نهمین هفته از شروع جنگ هستیم و با آنکه آتش بس ادامه پیدا کرده اما بازارها دچار سردگمی هستند و تحولات خاورمیانه بیشترین تاثیر را بر رفتار سرمایه گذاران دارد. یک نکته مهم این است که آتش بس صرفا سبب توقف جنگ شده اما تاثیر این جنگ را در بازارها از جمله بازار نفت و طلا مشاهده می کنیم.
هفته قبل خبرهای ضد و نقیض درباره احتمال مذاکره طرف های درگیر در جنگ منتشر شد و در نهایت مذاکره ای انجام نشد. در روزهای اخیر سرمایه گذاران همچنان بر تحولات و خبرهای منتشر شده درباره وضعیت تنش در خاورمیانه تمرکز داشته اند و این وضعیت ادامه پیدا خواهد کرد.
هفته پیش انجام نشدن مذاکره و احتمال شروع مجدد جنگ به رشد شدید قیمت نفت منجر شد و شاهد رشد شاخص دلار و رشد نرخ بازده اوراق 10 ساله خزانه در آمریکا بودیم. این یعنی حتی وقتی آتش بس حاکم است اخبار مربوط به تنش بر قیمت دارایی ها تاثیر می گذارد بنابراین نباید تصور کرد آتش بس مشکل را حل کرده و اگر ادامه پیدا کند شرایط بهتر می شود.
برخی تحلیلگران معتقدند دوره تنش در خاورمیانه، بالا باقی ماندن قیمت نفت و .. طولانی شده و از این پس باید منتظر اثرات بزرگ تر این عوامل بر شاخص های اقتصاد جهان باشیم. نهادهای سرمایه گذاری در حال بررسی و ارزیابی شرایط برای درک اثرات آن بر بازارها هستند و بزودی انتشار گزارش ها آغاز خواهد شد.
در ابتدای جنگ تصور نمی شد این دوره طولانی شود اما عده ای در آن زمان می گفتند حضور نظامی فراگیر آمریکا در خاورمیانه نمی تواند برای یک رویداد کوتاه مدت باشد و جنگی که رخ خواهد داد بزرگ و فراگیر خواهد بود. اکنون به نظر می رسد حق با آنها بوده است.
درباره وضعیت کنونی و آینده دیدگاه های مختلف مطرح است و یکی از این پرسش ها این است که اقتصاد جهان چه اثراتی از این شرایط خواهد پذیرفت؟ این سوال بسیار مهم است و پاسخ آن می تواند به سرمایه گذاران در تصمیم گیری کمک کند.
قیمت بالای نفت
واقعیت این است که فعلا بیشترین تاثیر بر اقتصاد جهان از رشد قیمت نفت گذاشته می شود. قیمت نفت برنت که قبل از شروع جنگ خاورمیانه زیر 70 دلار قرار داشت اکنون بالاتر از 105 دلار در نوسان است. قبل از آتش بس قیمت ها به بالاتر از این رقم هم رسیده بود.
مسلما رشد قیمت نفت سبب افزایش فشارهای تورمی در بخش های مختلف اقتصاد جهان بویژه حمل و نقل، تولید کارخانه ای، محصولات پتروشیمی و محصولات کشاورزی می شود و به تدریج تمامی بخش ها از این رشد قیمت تاثیر خواهند پذیرفت.
افزایش قیمت کالاها سبب کاهش مصرف می شود و این یعنی تولید کم خواهد شد. نتیجه افت تولید، ضعف و رکود اقتصادی است. صندوق بین المللی پول در گزارش هفته قبل خود پیش بینی نرخ رشد بسیاری از اقتصادها در سال جاری را پایین آورد. علت این دیدگاه منفی، تنش در خاورمیانه و عدم قطعیت است.
قیمت نفت بالاست و اگر این سطح از قیمت ها حفظ شود در سه ماهه سوم و چهارم سال جاری میلادی فعالیت های اقتصادی در اقتصادهای بزرگ کاهش خواهد یافت.
افت فعالیت های اقتصادی سبب ضعف بازار مواد خام می شود. در اینجا باید به این موضوع اشاره شود که آندسته از مواد خام که عرضه شان کافی است دچار کاهش قیمت می شوند. برای مثال انتظار می رود قیمت سنگ آهن و فولاد کاهش یابد اما برخی مواد خام از پیش دچار کاهش عرضه هستند و برای این گروه، افت قیمت ها شدید نیست.
افق بازار نفت به سرنوشت تنگه هرمز، میزان سازگاری کشورها با کاهش عرضه نفت، وضعیت کلی مصرف انرژی در جهان و واکنش مصرف کنندگان بستگی دارد. واقعیت این است که رشد قیمت نفت صرفا به اقتصاد آمریکا و اروپا لطمه نمی زند بلکه چین و هند و .. هم از این وضعیت دچار زیان می شوند و برای تسهیل صادرات نفت از خاورمیانه فشار وارد خواهند کرد.
سه سناریو
در نخستین سناریو، وضعیت کنونی حفظ می شود یعنی نه جنگ و نه صلح و عرضه نفت از خاورمیانه محدود باقی خواهد ماند. در این حالت قیمت ها کاهش می یابد زیرا جنگ از سر گرفته نمی شود و بعید نیست عبور نفتکش ها از تنگه هرمز تسهیل شود. به تدریج خریداران نفت با شرایط کنونی کنار می آیند و تاثیر وضعیت منفی عرضه نفت از خاورمیانه بر بازار انرژی کمتر می شود.
در دومین سناریو توافق هایی بین ایران و آمریکا حاصل می شود و در این حالت قیمت نفت به میزان چشمگیر کاهش خواهد یافت. این بهترین سناریوست اما احتمال آن کم است. در این سناریو قیمت طلا و شاخص های مالی در بورس های بزرگ رشد خواهند کرد و در ماه های آینده اگر تحول منفی جدید رخ ندهد شرایط بهتر خواهد شد. در این سناریو احتمال رخ دادن رکود بسیار اندک است.
در سناریوی سوم، جنگ از سر گرفته می شود و این به معنای رشد مجدد قیمت نفت و نگرانی بازیگران اقتصاد یعنی مصرف کنندگان، شرکت ها و سرمایه گذاران است. این سناریو بدترین سناریوست و سبب بدتر شدن شرایط می شود. بی ثباتی عمیق تر می شود و تصمیم گیری بسیار دشوار خواهد شد. در این سناریو احتمال رخ دادن رکود در اقتصاد جهان بالاست.
همواره باید به این واقعیت توجه داشت که اختلافات ایران و آمریکا بسیار زیاد است و حصول توافق به شدت دشوار خواهد بود. اما شاید دو طرف به این نتیجه برسند که به رغم اختلاف دیدگاه ها، لازم است نرمش نشان دهند. اگر این باور حاصل شود سناریو دوم تحقق می یابد.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.