تا قیمت‌گذاری واقعی انرژی پذیرفته نشود، سرمایه وارد این بخش نمی‌شود

بورس24 : معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: تا زمانی که نگاه حاکمیت به بخش انرژی به‌سمت پذیرش سازوکار بازار و قیمت‌گذاری واقعی تغییر نکند، تامین مالی برای حل ناترازی در این بخش ممکن نخواهد بود.

ریشه‌های ناترازی انرژی در قیمت‌گذاری غیرواقعی

حمید یاری، در همایش «فرصت‌های تأمین مالی از طریق بازار سرمایه در وضعیت رکود و انتظار» که عصر امروز دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ در اتاق ایران برگزار شد، با اشاره به موضوع «تأمین مالی ناترازی در بخش انرژی»، گفت: ناترازی هنگامی رخ می‌دهد که عرضه و تقاضا در یک لحظه به دلایل مختلف نتوانند یکدیگر را پوشش دهند. این مسئله در کشور ما صرفاً یک شوک گذرا نیست، بلکه ریشه در نگاه تاریخی حاکمیت به انرژی به عنوان کالایی اقتصادی دارد که متأسفانه همراه با توزیع یارانه و قیمت‌گذاری غیرواقعی بوده است.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: در گذشته به دلیل غنای انرژی، عرضه کفاف تقاضا را می‌داد، اما قیمت‌های پایین باعث شد تقاضا بیش از حد نیاز افزایش یابد و زیرساخت‌ها دچار فرسودگی شوند.

او گفت: در یک اقتصاد سالم، کاهش عرضه باید به افزایش قیمت و سپس تشویق تولیدکننده برای افزایش عرضه منجر شود، اما این مکانیسم در کشور ما به درستی عمل نکرده است.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان این‌که حل مسئله ناترازی نیازمند تغییر نگاه حاکمیت است، تاکید کرد: باید سازوکار اقتصادی و بازار پذیرفته شود.

نقش امیدبخش ابزارهای بازار سرمایه

یاری شکل‌گیری ابزارهای نوین مالی در بازار سرمایه، از جمله در بورس انرژی، را نقطه امیدبخش خواند و گفت: این ابزارها توانسته‌اند با ایجاد یک تابلوی قیمت واقعی، سرمایه‌گذاران را به سمت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر جذب کنند.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس با اشاره به نقش پیشرو بورس انرژی در توسعه ابزارهای مالی نوین، گفت: این ابزارها توانسته‌اند سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر را به‌طور محسوسی تحریک کنند.

به گفته یاری، این بازار کوچک نشان داده که اگر قیمت واقعی نشان داده شود، افراد حتی از طریق تسهیلات و وام نیز برای تولید اقدام خواهند کرد.

او با اشاره به پیشرو بودن بازار سرمایه در تامین مالی بخش انرژی نسبت به سیستم بانکی، افزود: خوش‌بختانه در سال‌های اخیر ابزارهای متنوعی در بورس انرژی ایجاد شده و در همه بخش‌های انرژی، ابزارهای مالی لازم برای تولیدکنندگان و متقاضیان فراهم است.

یاری از گواهی‌های ظرفیت، گواهی‌های صرفه‌جویی و اوراق سلف به عنوان ابزارهای موفق نام برد و تاکید کرد که ایران در این زمینه از جمله کشورهای پیشرو در جهان است.

یاری با بیان این‌که سازمان بورس همواره سعی کرده با اصلاح قوانین و مقررات، روان‌سازی این بازار را تسهیل کند، توضیح داد: اوراق سلف منتشرشده توسط شرکت‌های خصوصی و نیمه‌دولتی فعال در تولید نفت، در سال گذشته با استقبال خوبی مواجه شد.

گشایش روزنه‌های امید

یاری با اشاره به روند رو به رشد این حوزه با وجود دشواری‌های یکی دو سال اخیر گفت: به کمک ابزارهای بازار سرمایه روزنه‌های امید در حال باز شدن است.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار پیشرفت‌های صورت‌گرفته در بخش‌های برق، آب و گاز و هم‌چنین پروژه‌های بزرگی مانند انتقال آب خلیج فارس را نشان‌دهنده حرکت صنایع به سمت تامین مالی از جیب خود و انجام سرمایه‌گذاری‌های کلان داخلی دانست و آن را نشانه‌ای مثبت برای آینده بخش انرژی کشور ارزیابی کرد.