یازدهمین همایش مالی اسلامی با محوریت «هوش مصنوعی و آینده مالی اسلامی؛ چالشها، راهکارها و فرصتها» روز دوشنبه ۲۷ بهمنماه در سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد؛ همایشی که در آن، پیوند میان فناوریهای نوین، فقه پویای شیعه و الزامات بازار سرمایه، بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای آینده نظام مالی کشور مورد بررسی قرار گرفت.
بورس24 : یازدهمین همایش مالی اسلامی با محوریت «هوش مصنوعی و آینده مالی اسلامی؛ چالشها، راهکارها و فرصتها» روز دوشنبه ۲۷ بهمنماه در سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد؛ همایشی که در آن، پیوند میان فناوریهای نوین، فقه پویای شیعه و الزامات بازار سرمایه، بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای آینده نظام مالی کشور مورد بررسی قرار گرفت.
سخنان سیاستگذاران، فقها و مدیران ارشد بازار سرمایه نشان داد که هوش مصنوعی دیگر یک ابزار حاشیهای نیست، بلکه به یکی از مؤلفههای راهبردی در تصمیمسازی مالی اسلامی تبدیل شده است.
هوش مصنوعی؛ پیشران تحول در مالی اسلامی
در آغاز این همایش، علی صالحآبادی رئیس انجمن مالی اسلامی ایران که بهصورت ویدئوکنفرانسی در مراسم حضور داشت، با تأکید بر اهمیت راهبردی هوش مصنوعی، این فناوری را از مهمترین عوامل اثرگذار بر آینده نظامهای مالی اسلامی دانست. به گفته وی، هوش مصنوعی در سطح جهانی بهعنوان یکی از پیشرانهای اصلی تحول در بازارهای مالی شناخته میشود و بسیاری از کشورها برنامههای پژوهشی و سیاستگذاری گستردهای را در این حوزه آغاز کردهاند.
صالحآبادی تصریح کرد: انتخاب محور «هوش مصنوعی و آینده مالی اسلامی» برای همایش امسال، با هدف شناسایی دقیق چالشهای فقهی، حقوقی و اجرایی این فناوری در کنار فرصتهای نوآورانه آن صورت گرفته است؛ رویکردی که نشان میدهد مالی اسلامی در حال عبور از نگاه صرفاً تطبیقی و حرکت بهسوی طراحی فعالانه ابزارها و نهادهای نوین است.
از نظریه تا عمل؛ تمرکز همایش بر راهکارهای کاربردی
یکی از نکات برجسته یازدهمین همایش مالی اسلامی، فاصله گرفتن از مباحث صرفاً نظری و حرکت بهسمت ارائه راهکارهای عملی برای سیاستگذاری و توسعه ابزارهای مالی اسلامی بود. رئیس انجمن مالی اسلامی ایران تأکید کرد که هدف اصلی این رویداد، کمک به تصمیمگیران برای استفاده هوشمندانه از فناوریهای نوین در چارچوب شریعت است؛ بهگونهای که هم کارایی بازارها افزایش یابد و هم اصول عدالت و شفافیت حفظ شود.
فینتکهای اسلامی و چالشهای شریعتمحور
در پیشنشستها و پنلهای تخصصی همایش، طیف گستردهای از موضوعات روز مورد بحث قرار گرفت؛ از فینتکهای اسلامی مبتنی بر هوش مصنوعی و مشاوران رباتیک (Robo-Advisors) گرفته تا چالشهای انطباق این فناوریها با موازین شریعت.
کارشناسان تأکید کردند که هوش مصنوعی میتواند نقش مهمی در بهبود مدیریت ریسک، کشف تقلب، قیمتگذاری منصفانه داراییها و افزایش شفافیت اطلاعات ایفا کند؛ اما در عین حال، استفاده از الگوریتمهای غیرشفاف و دادههای جانبدارانه، میتواند با اصول عدالت و مسئولیتپذیری در مالی اسلامی در تعارض قرار گیرد. از این منظر، طراحی چارچوبهای نظارتی و فقهی متناسب، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
هدایت فناوری در چارچوب ارزشها
در بخش دیگری از همایش، آیتالله غلامرضا مصباحیمقدم رئیس شورای فقهی بانک مرکزی، با تأکید بر ضرورت هدایت فناوریهای نوین در چارچوب ارزشها، اظهار داشت: بررسی مسائل اقتصادی و مالی باید همزمان با توجه به تحولات فناورانه، با رویکردی مبتنی بر عدالت، شفافیت و مسئولیتپذیری دنبال شود.
وی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، انقباضی بودن بودجه سالانه را یکی از ویژگیهای مهم آن دانست و تأکید کرد که تراز بودن منابع و مصارف دولت میتواند در مهار تورم مؤثر باشد. مصباحیمقدم هشدار داد که هرگونه ناترازی بودجهای، به استمرار یا تشدید تورم منجر خواهد شد؛ عاملی که آثار آن بهطور مستقیم بر بازار سرمایه و معیشت اقشار مختلف جامعه نمایان میشود.
بودجه، تورم و فشار بر نیروی انسانی متخصص
رئیس شورای فقهی بانک مرکزی، محدود بودن افزایش حقوق کارکنان دولت نسبت به نرخ تورم را از پیامدهای سیاستهای انقباضی دانست و افزود: این موضوع میتواند فشارهایی را بر برخی اقشار، از جمله استادان دانشگاه، وارد کند؛ هرچند دولت تلاش کرده است بخشی از این فشار را از طریق سیاستهای حمایتی در حوزه کالاهای اساسی جبران کند. این سخنان، بار دیگر پیوند میان سیاستهای کلان اقتصادی و ثبات بازارهای مالی را برجسته ساخت.
نوسان؛ رفتار ذاتی بازار سرمایه
یکی از بخشهای کلیدی همایش، به سخنان حجتالله صیدی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اختصاص داشت؛ جایی که وی به تشریح دلایل نوسانات اخیر بازار سهام پرداخت و تأکید کرد: نوسانات مثبت و منفی، ذات بازار سرمایه است و نباید هر حرکت اصلاحی را نشانه بحران تلقی کرد.
صیدی اظهار داشت: آنچه اهمیت دارد، تداوم معاملات در فضایی شفاف، منصفانه و مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی است؛ فضایی که در آن، اعتماد سرمایهگذاران حفظ شود و تصمیمگیریها بر اساس دادههای واقعی صورت گیرد.
حضور حقیقیها در روزهای منفی؛ نشانه اعتماد نسبی
رئیس سازمان بورس با اشاره به دادههای معاملاتی اخیر گفت: حتی در روزهای منفی بازار نیز کدهای حقیقی در سمت خرید فعال بودهاند. به گفته وی، این رفتار نشان میدهد که بازار سرمایه همچنان از پویایی برخوردار است و جریان نقدینگی بهطور کامل متوقف نشده است؛ موضوعی که میتوان آن را نشانهای از اعتماد نسبی سرمایهگذاران به سازوکار بازار دانست.
تابآوری بازار سرمایه در برابر ریسکهای سیستماتیک
صیدی با اشاره به ریسکهای سیستماتیک و عدمقطعیتهای سیاسی و اقتصادی، متغیرهایی مانند بودجه، نرخ ارز و تورم را از عوامل اثرگذار بر فضای بازار دانست، اما در عین حال تأکید کرد که بازار سرمایه ایران از تابآوری قابل قبولی برخوردار است. این تابآوری، بهزعم وی، ریشه در ساختار بازار و نوع داراییهای مبنای آن دارد.
داراییهای واقعی؛ سپر بازار سرمایه اسلامی
یکی از نکات محوری سخنان رئیس سازمان بورس، تأکید بر اتکای بازار سرمایه ایران به داراییهای واقعی بود. صیدی تصریح کرد: وجود داراییهای واقعی باعث میشود ریسکها بهصورت منطقی تعدیل و توزیع شوند و از شکلگیری نوسانات غیرواقعی جلوگیری شود؛ ویژگیای که از شاخصههای مهم بازار سرمایه اسلامی به شمار میرود و آن را از بسیاری از بازارهای مبتنی بر داراییهای موهوم متمایز میکند.
فقه پویای شیعه؛ پشتوانه ثبات و توسعه
رئیس سازمان بورس با قدردانی از نقش علما و صاحبنظران حاضر در همایش، بر جایگاه راهبردی انجمن مالی اسلامی ایران در توسعه ابزارهای مالی اسلامی طی بیش از یک دهه گذشته تأکید کرد. به گفته وی، تلاشهای نظری و عملی این انجمن، موجب شده مالی اسلامی از مرحله «تطبیق صوری» عبور کرده و به چارچوبی مبتنی بر اعتماد، پایداری و تابآوری تبدیل شود.
هوش مصنوعی؛ ابزار تصمیمسازی، نه جایگزین عقل انسانی
صیدی در مقایسه تحولات مالی اسلامی و فناوریهای نوین اظهار داشت: هوش مصنوعی نیز مسیری مشابه را طی کرده و از پردازشهای ساده دیجیتال به سطحی از تحلیل و قضاوت رسیده است، اما همچنان عقل انسانی در مرتبهای بالاتر قرار دارد. به گفته وی، هوش مصنوعی باید بهعنوان ابزاری در خدمت تصمیمگیری سیاستگذاران و فعالان بازار تلقی شود، نه جایگزینی برای قضاوت انسانی.
افق پیشرو؛ بازتعریف اعتماد در عصر هوش مصنوعی
جمعبندی مباحث یازدهمین همایش مالی اسلامی نشان میدهد که آینده بازار سرمایه و نظام مالی اسلامی، بیش از هر زمان دیگری به پیوند هوشمندانه میان فناوری، فقه و سیاستگذاری وابسته است. هوش مصنوعی میتواند کارایی بازارها را افزایش دهد، اما تنها در صورتی که در چارچوب شفافیت، عدالت و مسئولیتپذیری بهکار گرفته شود.
در این مسیر، بازار سرمایه اسلامی ایران با تکیه بر داراییهای واقعی، فقه پویای شیعه و تجربه نهادهای تخصصی، این ظرفیت را دارد که از چالشهای فناورانه فرصت بسازد و با بازتعریف مفهوم اعتماد، نقش مؤثرتری در رشد پایدار و ثبات اقتصادی کشور ایفا کند.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.