تاثیر افزایش نرخ گاز خوراک و سوخت بر صنایع

باید گفت : با توجه به اینکه ، نرخ گاز خوراک پتروشیمی و به تبع آن قیمت گاز سوخت در صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، پالایشگاه ‌ها، فولادی ‌ها و صنعت سیمان، اخیرا حدود 66 درصد افزایش را ثبت کرده و البته احتمالا در ماه‌های بهمن و اسفند نیز بیشتر خواهد شد، از طرفی دیگر نیز باید در نظر گرفت که در آذر میانگین نرخ ارز محاسباتی 75,000  تومان بوده و در بهمن این عدد به 133,000 تومان رسیده است. یعنی دقیقا نرخ خوراک متناظر با نرخ ارز رشد کرده است.

نرخ گاز خوراک پتروشیمی‌ها در دی ‌ماه به حدود 19 هزار تومان به ازای هر مترمکعب رسید که معادل 15 سنت می شود. در واقع ، در نیمه نخست سال، نرخ گاز با ۱۰ درصد تخفیف و در نیمه دوم سال با ۱۰ درصد بالاتر از فرمول محاسبه می‌شود. همچنین در نیمه دوم سال، همان طور که در جدول دیده می شود، قیمت گاز در چهار هاب‌ جهانی افزایش می‌یابد، بنابراین، به لحاظ دلاری تغییر معناداری در نرخ گاز رخ نداده و افزایش اخیر، عمدتاً ناشی از تغییر ارز بر مبنای ریال است.

در شرکت‌هایی که محصولات خود را با دلار توافقی به فروش می‌رسانند، افزایش نرخ گاز باعث رشد بهای تمام‌ شده می‌شود اما این شرکت ها با رشد دلار ، رشد نرخ فروش را نیز همزمان تجربه خواهند کرد و حاشیه سود این شرکت‌ها حفظ خواهد شد و تاثیری در صورت های مالی آن ها ندارد . در (پتروشیمی‌های اوره و متانول و پالایشگاه ها) نیز دقیقا همین روال طی خواهد شد و نه ‌تنها حاشیه سود کاهش نمی ‌یابد، بلکه با افزایش نرخ ارز، سودآوری نیز تقویت می‌شود.

 صنایعی ( زراعی، غذایی ، معدنی و دارویی) سهم هزینه گاز بالا نیست و با افزایش نرخ فروش ، هزینه‌های تولید جبران خواهد شد.

صنایع  متضرر از رشد قیمت گاز  کدامند؟

 در صنایعی مانند سرامیک، شیشه و سیمان، گاز انرژی مهم و پرهزینه‌ای است و امکان انتقال کامل افزایش هزینه به قیمت فروش وجود ندارد. در صنعت سیمان به دلیل رکود معاملات بورس کالا و در شیشه‌سازی به دلیل رقابت بال در صنعت ، چشم‌انداز کاهش حاشیه سود قابل پیش بینی است.

صنعت سیمان در این زمان از سال با رکود نسبی در بخش ساخت ‌و ساز مواجه است و مهم آن که از تابستان تاکنون تغییر محسوسی در نرخ فروش داخلی رخ نداده و بازار کشش افزایش قیمت جدی نداشته است. بنابراین افزایش هزینه گاز می‌تواند منجر به کاهش حاشیه سود شرکت‌هایی شود که وابستگی بیشتری به فروش داخلی دارند؛ به‌ویژه شرکت‌های مستقر در حوالی تهران و مناطق مرکزی که سهم صادرات کمتری دارند.

اما نکته مهم در این صنعت آن که شرکت‌ هایی که سهم صادرات بالاتری دارند، عمدتاً در شرق و جنوب ‌غرب کشور، به دلیل فروش دلاری می‌توانند اثر افزایش هزینه انرژی را پوشش دهند و حتی از این محل منتفع شوند.

*** با افزایش نرخ گاز، بخش احیای مستقیم در صنعت فولاد تحت فشار شدید قرار خواهد گرفت. گاز برای واحدهای احیا نه تنها سوخت، بلکه خوراک اصلی تولید است. وقتی نرخ گاز  با این شدت افزایش پیدا می‌کند، نتیجه‌ای جز افزایش قابل توجه بهای تمام‌ شده و فرسایش سودآوری باقی نمی‌ماند.

به طور کلی باید گفت : در زنجیره فولاد، به‌ویژه در بخش تولید آهن اسفنجی که مصرف گاز بالایی دارد، رشد نرخ متناسب با افزایش دلار مشاهده نمی‌شود، بنابراین نرخ فروش فولادی‌ها کمتر از رشد دلار توافقی افزایش خواهد یافت . در نتیجه، حاشیه سود زنجیره فولاد تحت فشار قرار خواهد گرفت و این اثر در بخش آهن اسفنجی، نسبت به سایر حلقه‌های زنجیره، شدیدتر می شود.