تجربه بورسهای بزرگ جهان نشان میدهد در شرایط بروز شوکهای شدید مانند جنگ، برخی ابزارهای تنظیمی از جمله توقف معاملات میتواند به کنترل هیجانات و جلوگیری از نوسانات شدید کمک کند.
بورس24 : در پی تحولات اخیر و تأثیر فضای جنگی بر اقتصاد و بازارهای مالی، موضوع تعطیلی یا توقف موقت معاملات در بازار سرمایه بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. تجربه بورسهای بزرگ جهان نشان میدهد در شرایط بروز شوکهای شدید مانند جنگ، برخی ابزارهای تنظیمی از جمله توقف معاملات میتواند به کنترل هیجانات و جلوگیری از نوسانات شدید کمک کند. در همین راستا، بورس24 در گفتوگویی با مونا حاجیعلیاصغر مدیر عامل مشاور سرمایهگذاری پرتو آفتاب کیان ابعاد مختلف بسته شدن موقت بازار سرمایه، تجربههای جهانی و راهکارهای افزایش تابآوری بازار در شرایط بحران را بررسی کرد که در ادامه می خوانید:
با توجه به شرایط جنگی میان ایران و اسرائیل و بسته شدن بازار سرمایه، دلیل اصلی چنین تصمیمی چیست؟
در شرایط جنگی، بازارهای مالی معمولاً با شوکهای ناگهانی و افزایش شدید نااطمینانی مواجه میشوند. تجربه تاریخی بازارهای مالی جهان نشان میدهد که در چنین مواقعی، تعطیلی موقت بازار یا توقف معاملات میتواند از شکلگیری فروشهای هیجانی و سقوط سریع قیمتها جلوگیری کند. هدف اصلی این اقدام ایجاد فرصتی برای هضم اخبار و بازگشت آرامش نسبی به فضای تصمیمگیری سرمایهگذاران است.
آیا این اقدام در سایر کشورها هم سابقه داشته است؟
بله، در تاریخ بازارهای مالی نمونههای متعددی وجود دارد. برای مثال در آغاز جنگ جهانی اول بسیاری از بورسهای بزرگ جهان برای مدتی تعطیل شدند. همچنین پس از حملات ۱۱ سپتامبر در آمریکا، بازارهای مالی این کشور برای چند روز متوقف بودند تا از تشدید آشفتگی در معاملات جلوگیری شود. این تجربیات نشان میدهد که توقف موقت معاملات یکی از ابزارهای متداول مدیریت بحران در بازارهای مالی است.
برخی معتقدند تعطیلی بازار میتواند اعتماد سرمایهگذاران را کاهش دهد. نظر شما چیست؟
اگر این اقدام بهدرستی و با هدف مدیریت ریسک انجام شود، نهتنها اعتماد را کاهش نمیدهد بلکه میتواند از خسارتهای بزرگتر جلوگیری کند. در شرایطی که اطلاعات کامل در دسترس نیست و فضای روانی بازار متشنج است، ادامه معاملات ممکن است به تصمیمهای هیجانی و افتهای شدید قیمتی منجر شود. بنابراین توقف موقت معاملات در واقع یک ابزار حمایتی برای بازار و سرمایهگذاران محسوب میشود.
در دنیا چه ابزارهایی برای مدیریت چنین شرایطی وجود دارد؟
یکی از مهمترین ابزارها «وقفههای معاملاتی» یا همان توقف موقت معاملات است که در صورت افت شدید شاخصها فعال میشود. علاوه بر آن، سیاستهای اطلاعرسانی شفاف، نظارت دقیق بر معاملات و در برخی موارد مداخله سیاستگذار نیز برای کاهش نوسانات و مدیریت انتظارات به کار گرفته میشود.
از نگاه شما مهمترین عامل در مدیریت رفتار بازار در دوران بحران چیست؟
مدیریت انتظارات و کنترل فضای روانی بازار بسیار مهم است. در شرایط جنگ یا بحرانهای بزرگ، اخبار و شایعات میتواند رفتار سرمایهگذاران را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین اطلاعرسانی شفاف، تصمیمهای سریع و استفاده از ابزارهای تنظیمی میتواند به حفظ ثبات بازار کمک کند.
این تجربیات چه درسی برای سیاستگذاری در بازار سرمایه ایران دارد؟
بررسی تجربه بورسهای بزرگ جهان نشان میدهد که بازارها در مواجهه با شوکهای جنگی معمولاً الگوهای نسبتاً مشابهی دارند. بنابراین استفاده از ابزارهایی مانند توقف معاملات، مدیریت نقدینگی و تقویت شفافیت اطلاعاتی میتواند به کاهش آسیبها کمک کند. این تجربیات برای سیاستگذاری در بازار سرمایه ایران نیز آموزنده است و میتواند به طراحی سازوکارهای مؤثرتر در زمان بحران کمک کند.
برخی کارشناسان معتقدند تعطیلی بازار ممکن است فرآیند کشف قیمت را مختل کند. این نگرانی تا چه اندازه جدی است؟
در حالت عادی، بازارهای سرمایه بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا عمل میکنند و کشف قیمت یکی از مهمترین کارکردهای آنهاست. اما در شرایط بحرانهای شدید مانند جنگ، بازار ممکن است دچار اختلال در کارکرد طبیعی خود شود. در چنین شرایطی حجم بالای نااطمینانی و فضای روانی متشنج میتواند موجب شکلگیری رفتارهای هیجانی شود و قیمتها لزوماً منعکسکننده واقعیتهای اقتصادی نباشند. بنابراین توقف موقت معاملات در واقع فرصتی برای بازگشت آرامش و شکلگیری دوباره انتظارات منطقی در میان سرمایهگذاران ایجاد میکند.
نقش اطلاعرسانی و شفافیت اطلاعات در چنین شرایطی چیست؟
سرعت و شفافیت اطلاعرسانی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از شکلگیری انتظارات منفی دارد. اگر اطلاعات دقیق و بهموقع در اختیار فعالان بازار قرار گیرد، سرمایهگذاران میتوانند تصمیمهای منطقیتری بگیرند.
در شرایط بحران، انتشار گزارشهای منظم، اطلاعرسانی شفاف از سوی نهادهای ناظر و ارائه تحلیلهای کارشناسی میتواند به کاهش فضای هیجانی بازار کمک کند.
تجربه بورس تهران در سالهای گذشته چه درسهایی برای مدیریت چنین شرایطی دارد؟
بورس تهران طی دهههای گذشته ابزارهای مختلفی برای مدیریت نوسانات توسعه داده است. از جمله این ابزارها میتوان به دامنه نوسان روزانه، توقف نمادها، و سازوکارهای نظارتی برای کنترل رفتارهای غیرعادی اشاره کرد. این ابزارها در دورههای مختلف بهعنوان مکانیزمهایی برای کاهش شوکهای شدید و مدیریت هیجانات بازار به کار گرفته شدهاند.
برخی معتقدند تقویت سرمایهگذاران نهادی میتواند به ثبات بیشتر بازار کمک کند. نظر شما چیست؟
بله، حضور پررنگتر سرمایهگذاران نهادی مانند صندوقهای سرمایهگذاری و نهادهای مالی بزرگ میتواند نقش مهمی در افزایش ثبات بازار داشته باشد. این نهادها معمولاً تصمیمگیریهای بلندمدتتری دارند و کمتر تحت تأثیر هیجانات کوتاهمدت قرار میگیرند. در بسیاری از بازارهای توسعهیافته نیز همین موضوع به عنوان یکی از عوامل کاهش نوسانات شدید مطرح است.
در نهایت چه اقداماتی میتواند به افزایش تابآوری بازار سرمایه در شرایط بحران کمک کند؟
افزایش شفافیت اطلاعاتی، تقویت نهادهای مالی حرفهای، توسعه ابزارهای مدیریت ریسک و بهبود سازوکارهای نظارتی از جمله اقداماتی است که میتواند به افزایش تابآوری بازار کمک کند. تجربه بازارهای جهانی نشان میدهد هرچه زیرساختهای بازار قویتر باشد، توان آن برای عبور از شوکهای بزرگ اقتصادی و سیاسی نیز بیشتر خواهد بود.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.