با نزدیک شدن به فصل جابهجاییها، بازار اجاره طبق روال هر ساله رونق میگیرد؛ اما گزارشهای میدانی حاکی از آن است که امسال، «تب قیمتها» در بازار مسکن زودتر از گرمای تابستان خودنمایی کرده است. این وضعیت در حالی رخ میدهد که خبر افزایش وام ودیعه مسکن به ۳۶۵ میلیون تومان (با رشد ۳۰ درصدی نسبت به سال گذشته)، بارقههایی از امید را میان متقاضیان ایجاد کرده است. با این حال، بررسی دقیقِ کف قیمتیِ بازار نشان میدهد که اجاره مسکن همچنان برای بخش بزرگی از اقشار جامعه، هدفی دور از دسترس به نظر میرسد.
بورس24 : بانک مرکزی، سقف کلی تسهیلات ودیعه مسکن از محل منابع بانکی موضوع ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن را به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان (۳۰۰ همت) افزایش داده است. سقفهای فردی نیز بهاینترتیب تعیین شده که در تهران ۳۶۵ میلیون تومان، در مراکز استانها ۲۸۰ میلیون تومان، در سایر شهرها ۱۸۵ میلیون تومان و در روستاها ۷۵ میلیون تومان به متقاضیان واجد شرایط پرداخت میشود.
در نگاه اول، افزایش ۳۰ درصدی وام ودیعه مسکن و رسیدن آن به سقف ۳۶۵ میلیون تومان، اقدامی حمایتی به نظر میرسد؛ اما وقتی این رقم را در کنار واقعیتهای کف قیمتی بازار در ۱۴۰۵ قرار میدهیم، نتایج نگرانکنندهای حاصل میشود. در این میان به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه مسکن افزایش این میزان ودیعه به دو دلیل، عدم توانایی بازپرداخت از سوی اقشار کم درآمد و سرعت رشد اجاره بها اقدام خاص و ویژهای به شمار نمیرود.به عقیده این عده بخش اعظمی از دریافت کنندگان این وام اقشارمتوسط و کم درآمد آن هم به شرط توانایی بازپرداخت خواهند بود چرا که عملا این میزان نقدینگی تسهیلات کارآرایی مطلوبی برای اقشار پردرآمد و اعیان نشین ندارد و البته بسیاری ازاین افراد نیز هرگز به دنبال دریافت این نوع وام ها به دلیل پرسه طولانی و رقم اندک نیستند .
اما در این میان به گفته برخی دیگر از کارشناسان حوزه بازار مسکن واقعیت این است که بازار اجاره دیگر فقط با افزایش رقم وام آرام نمیگیرد. وقتی بخش عمدهای از مستأجران برای تأمین همان ودیعه اولیه هم با مشکل مواجهاند، بالا رفتن سقف تسهیلات اگرچه میتواند بخشی از فشار روانی بازار را کم کند، اما الزاماً به معنای افزایش دسترسی واقعی به مسکن نیست. بسیاری از خانوارها نهتنها توان بازپرداخت اقساط چنین وامی را ندارند، بلکه همزمان باید از پس اجارههای ماهانهای برآیند که در بسیاری از مناطق، سهم قابلتوجهی از درآمد آنها را میبلعد.
از سوی دیگر، این افزایش وام بیشتر به نفع بخشی از متقاضیان است که در آستانه جابهجایی قرار دارند، اما حتی برای آنها هم مشکل اصلی پابرجاست: شکاف میان توان مالی مستأجر و خواسته موجر. تا زمانی که این فاصله با سیاستهای کنترل بازار، افزایش عرضه و حمایت مؤثر از دهکهای پایین پر نشود، وام ودیعه فقط میتواند زمان خریدن برای مستأجران باشد، نه حل مسئله.
در مجموع، افزایش وام ودیعه مسکن اگرچه اقدامی مثبت و قابلتوجه است، اما در برابر واقعیتهای امروز بازار اجاره، اثر آن محدود و موقت خواهد بود. آنچه بازار مسکن به آن نیاز دارد، نه فقط تزریق پول بیشتر، بلکه اصلاح ساختارهای عمیقتری است که سالهاست اجارهنشینی را برای بخش بزرگی از جامعه به یک فشار دائمی تبدیل کردهاند.
محلههای اعیانی؛ جایی که وام حتی «هزینه پارکینگ» هم نیست
در مناطقی مثل فرمانیه، ولنجک و سعادتآباد، ودیعههای پیشنهادی بین ۲ تا ۶ میلیارد تومان در نوسان است. در این مناطق، وام ۳۶۵ میلیونی حتی ۱۰ درصد مبلغ ودیعه را هم پوشش نمیدهد. برای مثال در یک واحد ۲۰۰ متری در ولنجک با ودیعه ۲ میلیاردی، این وام تنها ۱۸ درصد مسیر است و مستأجر باید ماهانه ۱۲۰ میلیون تومان هم اجاره بپردازد.
محلههای میانی؛ وام ودیعه در نقشِ مُسکنِ موقت
در محلههایی مثل پونک، اکباتان و یوسفآباد، ودیعهها حوالی ۸۰۰ میلیون تا ۱.۵ میلیارد تومان میچرخد. اینجا وام ۳۶۵ میلیونی میتواند حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد پول پیش را تامین کند. این یعنی برای قشر متوسط، این وام یک کمکهزینه است، اما هرگز کافی نیست.
جنوب شهر؛ ایستگاهِ پیروزیِ وام ۳۶۵ میلیونی
شاید نقطه قوت این تسهیلات در مناطقی مثل یاخچیآباد، نعمتآباد، شوش و جوادیه نمایان شود. البته بسیاری معتقد هستند رویه دریافت و بازپرداخت این وام ها نیز خود معضل بزرگی برای اقشار کم در آمد محسوب می شود. اما به طور کلی کارآرایی این وام برای اقشار کم درآمد ومناطق ارزان تر عملی تر است. به طور مثال در جوادیه (منطقه ۱۶) با ودیعه ۲۰۰ میلیونی، وام دولتی نهتنها کل ودیعه را پوشش میدهد، بلکه مازاد آن میتواند صرف تبدیل اجاره به رهن شود. در خانیآباد نو (منطقه ۱۹)، وام ۳۶۵ میلیونی با اقتدار حدود ۸۵ درصد هزینههای اولیه مستأجر را پوشش میدهد.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.