پروژه جدید آزادسازی سهام عدالت ناکام ماند

بورس24 : شورای عالی بورس در حالی دوشنبه ۲۶ خرداد به درخواست وزیر امور اقتصادی و دارایی موضوع آزادسازی سهام عدالت را مورد بررسی قرار داد که دشواری‌های این رویداد باعث شد بار دیگر این موضوع از دستور کار خارج شود.

سهام عدالت از میانه سال ۱۳۹۹ و به دلیل ایجاد فشار فروش در بازار سهام عملاً قابل فروش نیست. عده‌ای از دارندگان سهام عدالت به صورت مستقیم سهامدار شرکت‌های موجود در سبد سهام عدالت هستند و عده‌ای دیگر به صورت غیرمستقیم و از طریق مالکیت در شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت استانی، دارنده این سهام به شمار می‌روند. در حال حاضر ۲۶ شرکت سرمایه‌گذاری سهام عدالت استانی در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده‌اند.

پرتفوی سهام عدالت نیز شامل ۳۶ شرکت بورسی و ۱۳ شرکت غیربورسی است که مهم‌ترین شرکت‌های بورسی آن نمادهایی مانند «فملی»، «فارس»، «فولاد»، «شتران»، «شپنا»، «شبندر»، «رمپنا»، «وبملت»، «وتجارت»، «کچاد»، «کگل»، «حکشتی»، «مارون»، «جم»، «فخوز»، «فایرا»، «وبصادر»، «شبریز»، «اخابر»، «شراز»، «شگویا»، «دانا»، «بسوئیچ»، «شاوان» و «وپست» هستند.

در جلسه اخیر شورای عالی بورس، سیدعلی مدنی‌زاده وزیر اقتصاد و رئیس شورای عالی بورس پیشنهاد بررسی آزادسازی سهام عدالت را مطرح کرد. با این حال برخی از اعضای حاضر در جلسه، وضعیت فعلی بورس را برای اجرای چنین تصمیمی مناسب ندانستند و پیشنهاد دادند این موضوع زمانی بررسی شود که بازار سهام آمادگی لازم را داشته باشد و قیمت سهام نیز با تورم رخ‌داده در بخش واقعی اقتصاد تطبیق پیدا کند.

در مقابل، عده‌ای دیگر از اعضا معتقد بودند در شرایط فعلی بازار سهام، اگر بازگشایی معاملات سهام عدالت به صورت تدریجی انجام شود، تبعات منفی برای بورس نخواهد داشت.

پیشنهاد فروش تدریجی سهام عدالت مستقیم

در جریان این بحث‌ها، درباره نحوه آزادسازی سهام عدالت برای دارندگان روش مستقیم نیز پیشنهادهایی مطرح شد. بر اساس برخی دیدگاه‌ها، در صورت آغاز آزادسازی، فروش این سهام می‌تواند به صورت تدریجی و در سقف حدود ۵ درصد در هر فصل انجام شود. این در حالی است که در زمان آغاز آزادسازی سهام عدالت در سال ۱۳۹۹، برای فصل بهار همان سال امکان فروش تا سقف ۳۰ درصد از سهام عدالت برای دارندگان روش مستقیم فراهم شده بود.

بازگشایی نمادهای استانی در گرو برگزاری مجامع

در نهایت جمع‌بندی جلسه این بود که در صورت قابل معامله شدن سهام عدالت، این امکان باید هم برای دارندگان سهام عدالت به صورت مستقیم و هم برای سهامداران شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت استانی فراهم شود. با توجه به اینکه ۲۶ شرکت سرمایه‌گذاری سهام عدالت استانی در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده‌اند و نه در فرابورس، بازگشایی نماد معاملاتی آن‌ها مستلزم برگزاری مجامع و رعایت الزامات افشای اطلاعات مطابق مقررات شرکت بورس اوراق بهادار تهران است.

چالش برگزاری مجامع در شرکت‌های استانی

این در حالی است که برای نمونه، شرکت سرمایه‌گذاری سهام عدالت استان تهران از سال ۱۴۰۱ تاکنون مجمع عمومی عادی سالانه برگزار نکرده و حتی صورت‌های مالی خود را در سامانه کدال منتشر نکرده است. تهیه و انتشار صورت‌های مالی و برگزاری مجامع در شرکت‌های نرمال و با شرایط عادی، برای پنج سال دست‌کم به ۹ ماه تا یک سال زمان نیاز دارد.

این در شرایطی است که بسیاری از شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت استانی به دلیل نبود نظارت مؤثر و پاسخگو نبودن به مراجع نظارتی از جمله سازمان بورس، عملاً امکان برگزاری مجامع حتی در یک بازه چندماهه را نیز ندارند. این شرکت‌ها توسط تعاونی‌های سهام عدالت شهرستان‌های هر استان اداره می‌شوند و اتاق تعاون و کانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری عدالت استانی در آن‌ها نقش تصمیم‌گیر دارند.

با این شرایط، پروژه آزادسازی سهام عدالت که از سوی وزیر کنونی اقتصاد و امور دارایی پیگیری می‌شود، با مانع بزرگی روبه‌رو شده و تحقق آن در کوتاه‌مدت منتفی شده است.

همه این ملاحظات و پیش شرط ها سبب شد تا مصوبه شورای عالی بورس درباره آزادسازی سهام عدالت حتی به مرحله نگارش و صورتجلسه هم نرسد!