مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در این همایش هم از نقش فعالان بازار سرمایه در عبور از شرایط دشوار سخن گفت و هم بهصراحت عملکرد شرکتهای زیانده و مدیران آنها را به نقد کشید.
بورس24 : در مراسم آغازین دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران که امروز شنبه ۳۰ آبانماه برگزار شد، برای بازار سهام نه فقط موضوعی به منظور گفتوگو میان دولت و فعالان اقتصادی، بلکه آینهای از چالشهای عمیقتر اقتصاد کشور بود: قیمتگذاری دستوری، ناترازی انرژی، کسری بودجه، بیثباتی بازار ارز، ناکارآمدی برخی بنگاههای دولتی و محدودیتهای معاملاتی.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در این همایش هم از نقش فعالان بازار سرمایه در عبور از شرایط دشوار سخن گفت و هم بهصراحت عملکرد شرکتهای زیانده و مدیران آنها را به نقد کشید.
محور برجسته سخنان او درباره بنگاههای زیانده بود؛ شرکتهایی که با وجود عملکرد نامناسب، همچنان هزینههای مدیریتی و پاداش پرداخت میکنند.
پزشکیان معتقد است: «وقتی زیان میدهید، اصلاً فوقالعاده مدیریت را بابت چه چیزی میگیرید؟» و تأکید کرد مدیری که توان اداره مجموعه را ندارد باید کنار برود. این موضع، در کنار تأکید دولت بر حمایت از تولید و آمادگی برای رفع موانع بازار سرمایه، تصویری از دستور کار اعلامشده دولت ارائه میدهد؛ اما میزان اثرگذاری آن به اجرای عملی اصلاحات وابسته است.
مطالبه محوری بورس: اصلاح سیاستهایی که سودآوری را مختل میکنند
البته حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در این همایش پنج محور از مطالبات فعالان بازار سرمایه را مطرح کرد؛ مطالباتی که از اصلاح سیاستهای کلان تا بهبود مقررات و حمایت از حقوق سهامداران را دربر میگیرد. در میان این محورها، عبور از قیمتگذاری دستوری جایگاهی محوری دارد.
قیمتگذاری دستوری با محدود کردن امکان انعکاس هزینهها و شرایط واقعی بازار در قیمت محصولات، میتواند حاشیه سود بنگاهها را تحت فشار بگذارد و پیشبینیپذیری درآمد شرکتها را کاهش دهد. برای بازار سهام، اهمیت این موضوع فقط به سود یک دوره مالی محدود نیست؛ ابهام درباره قیمت فروش و امکان تغییر ناگهانی مقررات، ارزیابی چشمانداز شرکتها و تصمیمگیری سرمایهگذاران را دشوار میکند.
وی نیز از عزم دولت برای پایان دادن به این سیاست سخن گفت، اما در عین حال تصریح کرد هدف، «رهاسازی بازار» یا افزایش بیضابطه قیمتها نیست؛ بلکه ایجاد شرایطی برای سودآوری منطقی تولیدکنندگان است. این تمایز اهمیت دارد: اصلاح قیمتگذاری، اگر بدون رقابت مؤثر، نظارت و ملاحظه قدرت خرید مصرفکننده انجام شود، ممکن است هزینهها را به بخشهای دیگر اقتصاد منتقل کند. بنابراین، برای بازار سرمایه تعیینکننده خواهد بود که دولت چگونه میان پایداری تولید، حقوق مصرفکننده و کاهش مداخلات مستقیم تعادل برقرار میکند.
بنگاههای زیانده؛ آزمون جدیت دولت در اصلاح ساختار
صریحترین بخش سخنان رئیسجمهوری در این همایش به بنگاههای دولتی، بانکی و وابسته به صندوقها اختصاص داشت. پزشکیان سوءمدیریت این شرکتها را یکی از عوامل ایجاد کسری در اقتصاد دانست و گفت بنگاهها باید بهرهور باشند یا تعطیل شوند. او همچنین پرداخت پاداش و مزایای مدیریتی به مدیرانی را که تحت مدیریتشان شرکت زیان میدهد، زیر سؤال برد.
این موضع از منظر بازار سرمایه، فراتر از بحث دریافتی مدیران است. زیاندهی مستمر در شرکتهای وابسته به دولت و نهادهای عمومی میتواند منابع مالی را فرسوده کند، نیاز به حمایت یا تأمین مالی بیرونی را افزایش دهد و در نهایت بر بودجه عمومی، شبکه بانکی یا منابع صندوقها فشار وارد کند. از سوی دیگر، اگر مسئولیت عملکرد با سازوکار روشن سنجیده نشود، زیان بهتنهایی الزاماً به تغییر مدیریت یا اصلاح ساختار منجر نخواهد شد.
تأکید پزشکیان بر اینکه مدیر ناتوان باید کنار برود، پرسشی مهم را پیش روی دولت و سهامداران میگذارد: شاخص ارزیابی مدیران چیست و چه نهادی مسئول پیگیری آن خواهد بود؟ اصلاح پایدار مستلزم انتشار شفاف اطلاعات عملکرد، تعیین اهداف قابل سنجش، پاسخگویی هیئتمدیره و پیوند دادن پاداش با نتایج واقعی است. توقف پاداش در شرکت زیانده میتواند پیام روشنی باشد، اما درمان ریشهای به اصلاح حکمرانی شرکتی، ساختار هزینه، شیوه انتصاب مدیران و مأموریت بنگاهها نیاز دارد.
انرژی؛ تولید نباید نخستین قربانی ناترازی باشد
تأمین پایدار انرژی، مطالبه دیگر رئیس سازمان بورس و محور تأکید رئیسجمهوری بود. صیدی خواستار حل ناترازی و تأمین پایدار برق و گاز صنایع، بهویژه شرکتهای فولادی، پتروشیمی و سیمانی شد؛ صنایعی که اختلال در انرژی میتواند تولید و درآمدشان را تحت تأثیر قرار دهد.
زیرا پزشکیان در این مراسم گفت اگر کشور با کمبود انرژی روبهرو شود، صنعت و تولید باید آخرین بخشهایی باشند که محدودیت را تحمل میکنند، نه نخستین بخشها. او از تلاش دولت برای جلوگیری از قطع برق و گاز صنایع در زمستان خبر داد. برای شرکتهای بورسی، این وعده مستقیماً به قابلیت اتکای برنامه تولید و برآورد سودآوری مربوط است. محدودیت انرژی در میانه سال یا فصل اوج مصرف ممکن است برنامه تولید، تحویل محصول و درآمد شرکت را برهم بزند و در نتیجه، پیشبینیهای مالی را کماعتبار کند.
با این حال، اولویتدادن به صنعت در زمان کمبود، بهتنهایی مسئله ناترازی را حل نمیکند. پایداری تولید نیازمند برنامه روشن برای مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت عرضه، سرمایهگذاری در زیرساخت و اعلام بهموقع محدودیتهاست. هرچه قواعد تخصیص انرژی شفافتر و قابل پیشبینیتر باشد، بنگاهها بهتر میتوانند برای تولید و سرمایهگذاری برنامهریزی کنند.
بازار بدهی؛ تأمین مالی شفاف، مشروط به بازپرداخت روشن
عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، نیز طی این همایش بر اهمیت بازار بدهی برای تأمین مالی شفاف دولت تأکید کرد و خواستار مشخص بودن منابع بازپرداخت اوراق شد. او همچنین تناسب حجم و زمانبندی انتشار اوراق با ظرفیت جذب بازار را ضروری دانست.
این هشدار از آن جهت اهمیت دارد که انتشار اوراق دولتی میتواند منابع مالی را تجهیز کند، اما عرضه سنگین یا متمرکز در بازهای کوتاه، در صورت محدود بودن ظرفیت جذب بازار، ممکن است بر نرخهای بازده اثر بگذارد. در چنین شرایطی، تأمین مالی شرکتهای خصوصی میتواند پرهزینهتر شود؛ زیرا بنگاهها برای جذب منابع ناچار میشوند بازده بالاتری پیشنهاد کنند. بنابراین، مدیریت انتشار اوراق نه فقط مسئله بودجه دولت، بلکه عاملی مؤثر بر دسترسی بنگاهها به تأمین مالی است.
همتی همچنین نسبت به سلطه سیاست مالی بر سیاست پولی هشدار داد. وقتی نیازهای بودجهای دولت جهت سیاست پولی را تعیین کند، کنترل پایدار بدهی عمومی و انضباط مالی دشوارتر میشود. از نگاه بازار سرمایه، روشن بودن منابع بازپرداخت اوراق، برنامه انتشار و نسبت آن با ظرفیت بازار، برای حفظ اعتماد سرمایهگذاران و جلوگیری از افزایش ناگهانی هزینه تأمین مالی اهمیت دارد.
تورم و ارز؛ پیشبینیپذیری شرط سرمایهگذاری بلندمدت
مدنیزاده، وزیر اقتصاد، نیز طی سخنانی دستیابی به تورم تکرقمی را برای ثبات و پیشبینیپذیری اقتصاد ضروری دانست و گفت روند تورم کاهش خواهد یافت. او همچنین با بیان اینکه کسری بودجه به بانک مرکزی تحمیل نشده، بازگشت پیشبینیپذیری به بازار ارز را از اولویتها برشمرد و یادآور شد که آثار سیاستها با فاصله چندماهه نمایان میشود.
این اظهارات، دو متغیر اثرگذار بر محاسبات بنگاهها و سرمایهگذاران را در کانون توجه قرار میدهد: تورم و ارز. بیثباتی در این دو حوزه، بر هزینه مواد اولیه، سرمایه در گردش، قیمتگذاری محصولات و ارزش داراییها اثر میگذارد و ارزیابی آینده شرکتها را دشوار میکند. در مقابل، بهبود پیشبینیپذیری میتواند به بنگاهها امکان دهد تصمیمهای سرمایهگذاری را با افق بلندتر بگیرند.
البته وعده کاهش تورم یا بازگشت ثبات ارزی زمانی برای بازار اعتبار مییابد که با سیاستهای منسجم و نتایج قابل مشاهده همراه شود. تأکید وزیر بر تأخیر چندماهه در اثرگذاری سیاستها نیز به همین نکته اشاره دارد: ارزیابی عملکرد باید بر روند و شواهد استوار باشد، نه انتظار برای تغییر فوری.
صندوقهای ارزی، اوراق و سرمایهگذاری خصوصی
در بخش تأمین مالی، وزیر اقتصاد از راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری ارزی و انتشار اوراق ارزی خبر داد؛ ابزارهایی که هدف آنها بازگرداندن منابع ارزی مردم به چرخه تولید و تأمین مالی پروژههای سودآور و ارزآور عنوان شد. به گفته او، بنگاههایی که پروژههای دارای بازده و درآمد ارزی دارند، میتوانند از این منابع استفاده کنند.
همچنین تکمیل مقدمات صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی یا «پرایوت اکوئیتی» و شناسایی پروژههای بزرگ ارزآور در قالب «طرح ۲۰» مطرح شد. این ابزارها در صورت طراحی و اجرای مناسب میتوانند به تأمین مالی پروژههایی کمک کنند که دسترسی محدودی به منابع متعارف دارند یا برای توسعه، به سرمایهگذاری بلندمدت نیازمندند.
مدنیزاده از برنامههایی برای رونمایی از صندوق مولدسازی داراییهای دولت، رفع موانع پروژهها و تسریع ورود شرکتهای اقتصاد دیجیتال به بازار سرمایه نیز سخن گفت. فراهم کردن دسترسی آسانتر مردم به بازار سرمایه، حتی در مناطق دوردست، و اعلام اخبار جدید درباره سهام عدالت از دیگر محورهای اعلامشده بود. تحقق این برنامهها به شفافیت اطلاعات، سازوکار پاسخگویی، کیفیت ارزیابی پروژهها و حفاظت از حقوق سرمایهگذاران وابسته است.
دامنه نوسان؛ وعده حذف پس از ثبات
وزیر اقتصاد دامنه نوسان را یکی از مداخلات زیانبار در بازار خواند و گفت حذف آن تدبیر میخواهد و پس از ایجاد ثبات انجام خواهد شد. او همچنین از تلاش برای برطرف کردن مداخلات دولت در بازار سخن گفت.
این اظهارات نشاندهنده پذیرش هزینههای برخی محدودیتهای معاملاتی است، اما شرط «ایجاد ثبات» پرسشهایی درباره زمانبندی و معیار تصمیم ایجاد میکند. حذف دامنه نوسان، بدون آمادهسازی زیرساختهای معاملاتی، تقویت شفافیت اطلاعات و مدیریت ریسک، میتواند نوسان کوتاهمدت را افزایش دهد؛ از سوی دیگر، تداوم محدودیت نیز ممکن است کشف قیمت و نقدشوندگی را مختل کند. در نتیجه، بازار به نقشه راه روشن و معیارهای قابل ارزیابی نیاز دارد، نه صرفاً وعده حذف در آینده.
پیام آغازین همایش، حمایت از بازار با اجرای اصلاحات سنجیده میشود
پزشکیان در انتهای سخنانش در مراسم آغازین دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران از مدیریت بازار سرمایه در دوره جنگ تمجید کرد و گفت سرمایهگذاران بازار را بهگونهای اداره کردند که دشمن ناامید شد. او همچنین تأکید کرد دولت برای شنیدن مطالبات و رفع موانع فعالان اقتصادی آماده است. پیام کلی همایش، از یک سو حمایت از تولید و سرمایهگذاری و از سوی دیگر ضرورت اصلاح سیاستها و عملکرد بنگاهها بود.
قابل ذکر است، اعتماد پایدار بازار با اعلام موضع بهتنهایی شکل نمیگیرد. فعالان بازار برای ارزیابی چشمانداز، به کاهش عملی قیمتگذاری دستوری، تأمین قابل اتکای انرژی، انتشار منظم اوراق با منابع بازپرداخت روشن، انضباط مالی، اصلاح شرکتهای زیانده و برنامه مشخص برای تغییر مقررات معاملاتی نیاز دارند. سخنان صیدی، همتی، مدنیزاده و پزشکیان مجموعهای از این مطالبات را در کنار هم قرار داد؛ اکنون معیار اصلی، تبدیل آنها به تصمیمهای روشن، زمانبندیشده و قابل سنجش است.














نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.