درباره تاثیر جنگ خاورمیانه واقع بین باشیم!

بورس24 : تحولات در بازارهای مختلف بویژه نفت و طلا طی بیش از دو هفته اخیر یعنی دوره ای که جنگ در خاورمیانه ادامه داشته بزرگ بوده و شاهد رشد قیمت نفت و کاهش قیمت طلا هستیم. برخی تحولات دور از انتظار بوده برای مثال انتظار می رفت قیمت طلا به دلیل تنش ها رشدی چشمگیر داشته باشد اما عملکرد بازار طلا در این دوره منفی است. از سوی دیگر انتظار می رفت قیمت ارزهای دیجیتال کاهش یابد اما چنین نشده و قیمت ها بالا رفته است. یک سوال مهم این است که آیا در روزها و هفته های آینده اثرات جنگ خاورمیانه بر بازارها شدیدتر می شود یا کمتر؟ از آنجا که این جنگ به تازگی شروع شده قضاوت درباره آن بسیار دشوار است اما در زیر به برخی نکات در همین زمینه اشاره می شود:

وضعیت بورس ها

نوسان شاخص های مالی در بورس های بزرگ طی هجده روزی که از جنگ در خاورمیانه می گذرد شدید نبوده البته در بورس آمریکا شاخص ها کاهش یافته اند. این کاهش طبیعی است زیرا تحولات در خاورمیانه بطور مستقم و غیرمستقیم بر بازارهای مختلف و عملکرد شرکت ها موثر هستند.

یک نگرانی بزرگ برای سرمایه گذاران در بورس آمریکا رشد تورم است که سبب بالا باقی ماندن نرخ های بهره می شود.. افزایش قیمت نفت در دو هفته اخیر چشمگیر بوده و با آنکه بازار دچار شوک نشده اما اگر قیمت ها بالاتر رود و بالا بماند آنگاه شاهد اثرات بزرگ تر این عامل بر اقتصاد جهان و عملکرد شرکت های بورسی خواهیم بود.

عدم قطعیت درباره آینده عامل دیگر کاهش ریسک پذیری سرمایه گذاران است. برنامه هایی که ترامپ در 15 ماه اخیر یعنی دوره ریاست جمهوری اش شروع کرده بلاتکلیف هستند. نه تکلیف تنش های تجاری مشخص شده و نه افق روابط آمریکا با چین، اروپا و دیگر کشورها شفاف شده است.

بر مبنای وضعیت کنونی می توان گفت انتظار می رود عملکرد بورس های بزرگ منفی باقی بماند البته یک نکته بسیار مهم این است که معمولا تاثیر اولیه یک رویداد بزرگ نظیر شروع جنگ در خاورمیانه پس از مدتی کاهش می یابد مگر آنکه بر شدت تنش افزوده شود. این یعنی اگر در جنگ کنونی بر شدت تنش افزوده نشود بورس ها به تدریج به حالت عادی باز خواهند گشت و رشد خواهند کرد.

بازار نفت فعلا آرام است

قیمت نفت اکنون نسبت به قبل از شروع جنگ در خاورمیانه حدود 50 درصد بالاتر است اما در روزهای اخیر نوسان قیمت ها شدید نبوده و این درحالیستکه گفته می شود عبور نفتکش ها از تنگه هرمز متوقف شده است. خاورمیانه برای بازار نفت جهان بسیار مهم است و اختلال در عرضه نفت از این منطقه اثرات بزرگ بر بازار و قیمت ها دارد اما نباید فراموش کرد که مصرف کنندگان بزرگ همواره راهی برای تامین نیاز خود به مواد خام پیدا می کنند.

قیمت نفت رشد کرده و این رشد به اقتصاد جهان لطمه وارد خواهد کرد اما نباید تصور کرد به دلیل رشد قیمت ها اقتصاد جهان متوقف خواهد شد. اگر جنگ طول بکشد و قیمت نفت در محدوده های کنونی باقی بماند فعالیت های اقتصادی کاهش می یابد و رشد تقاضا کند می شود در نتیجه قیمت ها کاهش خواهد یافت. در واقع پس از مدتی بازار در یک محدوده قیمت برای نفت به تعادل می رسد اما فاجعه ای رخ نخواهد داد.

احتمالا در سه ماهه دوم سال جاری میلادی که از چند روز دیگر شروع می شود اثرات رشد قیمت نفت بر اقتصاد جهان را احساس خواهیم کرد اما بعید است اقتصاد جهان دچار رکود شود. مصرف کنندگان بزرگ نفت همواره راهی برای تامین نیاز خود می یابند و پس از مدتی با شرایط جدید سازگار می شوند. البته اگر تحولات بسیار بزرگ در سطح جهان رخ دهد یعنی جنگی فراگیر شروع شود آنگاه شرایط بکلی تغییر می کند.

افول تعجب برانگیز طلا و نقره

قیمت طلا نسبت به قبل از شروع جنگ در خاورمیانه پایین تر است و فاصله بسیار زیادی با رکورد پایان ماه ژانویه دارد. قیمت نقره هم در وضعیت مشابه است. پایان ماه ژانویه قیمت طلا و نقره به رکوردهای جدید یعنی به ترتیب 5600 دلار و 121 دلار رسید و یک روز بعد به شدت کاهش یافت. آن کاهش هنوز جبران نشده و در دو هفته اخیر شاهد افزایش فشار بر قیمت ها بوده ایم.

رشد شاخص دلار یک عامل مهم کاهش قیمت طلاست و تحلیلگران معتقدند پس از مدتی رشد قیمت فلز زرد و نقره از سر گرفته می شود. نهادهای سرمایه گذاری معتقدند در پایان سال جاری میلادی قیمت هر دو فلز به رکوردهای جدید می رسد.

عواملی که سبب رشد قیمت طلا و سه فلز گرانبهای دیگر در سال قبل شدند باقی هستند اما نیروی آنها برای بالا بردن قیمت ها کاهش یافته است. رشد قیمت ها در سال گذشته بسیار زیاد بود و ظرفیت بازار برای رکوردشکنی مکرر، کم شده است. این یعنی شاید پیش بینی های مثبت تحقق نیابد و اساسا سال جاری قیمت طلا و نقره رکورد جدید ثبت نکند. برخی تحلیلگران معتقدند رشد قیمت طلا و نقره بیش از حد زیاد بوده و بازار همچنان در فاز اصلاح باقی می ماند. از دید آنها فعلا دلیلی برای رشد شدید قیمت ها وجود ندارد.