در چهارمین هفته جنگ در خاورمیانه شاهد تشدید تنش ها هستیم و حالا به نظر می رسد درباره آینده دو سناریو وجود دارد. در مطلب حاضر به این دو سناریو اشاره شده است. با آنکه پیش بینی بسیار دشوار است اما می توان به برخی احتمال ها اشاره کرد. بازار نفت و بازار طلا بیشرین تاثیر را از تحولات هفته های اخیر در خاورمیانه پذیرفته اند. آنچه در این بازارها و اقتصاد جهان رخ خواهد داد به عوامل بسیار مختلف بستگی دارد.
بورس24 : تحولات روزهای اخیر در خاورمیانه نشان می دهد جنگ در این منطقه ادامه پیدا خواهد کرد. در چهارمین هفته این جنگ، انتظار می رود تحولات بزرگ در بازارها رخ دهد زیرا اختلال در عرضه نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کرده است، ترامپ برای بازگشایی این تنگه ضرب العجل تعیین کرده و سرمایه گذاران در بازارهای مختلف نگران تشدید تنش ها و رخ دادن رویدادهای بسیار بزرگ تر در منطقه هستند.
یک واقعیت نگران کننده این است که پیش بینی تحولات آینده بسیار دشوار و حتی غیرممکن است. شاید در روزهای آینده دو طرف وارد مذاکره شوند و آتش بس حاکم شود و ممکن است جنگ برای چند هفته و چند ماه دیگر ادامه پیدا کند.
اثرات رشد شدید قیمت نفت بر اقتصاد جهان هنوز زیاد نیست و مدتی طول می کشد تا رشد قیمت نفت بر قیمت کالاهای مصرفی در اقتصادها تاثیر گذارد و بانک های مرکزی را به واکنش وادار کند.
هفته گذشته بانک مرکزی آمریکا دومین نشست سیاستگذاری خود در سال جاری میلادی را برگزار کرد و مانند نشست نخست، در این نشست نیز نرخ های بهره تغییر نکرد. موضوع مهم سخنان رییس بانک مرکزی پس از نشست بود. او به احتمال رشد تورم در اثر تحولات در خاورمیانه و افزایش قیمت نفت اشاره کرد و سخنان او به افول شدید قیمت طلا منجر شد.
تحولات در منطقه خاورمیانه در روزها و هفته های آینده را می توان در دو سناریوی کلی بررسی کرد.
کاهش تنش؟
نخستین سناریو، کاهش تنش است. این مطلوب ترین سناریو است. با آنکه دو طرف در سه هفته اخیر اقدامات بسیار مخرب انجام داده اند و لطمات بزرگ به همه طرف ها وارد شده اما این امکان وجود دارد که شرایط به تدریج تغییر کند یعنی از شدت جنگ کاسته شود و احتمال شروع مذاکره بالا رود.
هنگامیکه نشانه هایی از تمایل دو طرف به مذاکره نمایان شود تحولاتی در بازارها رخ خواهد داد. در این سناریو قیمت نفت به سرعت پایین می آید اما به سطح قبل از جنگ باز نمی گردد زیرا بعید است فورا تنگه هرمز به وضعیت عادی بازگردد. از آنجا که دوره جنگ طولانی نبوده و تنها سه هفته قیمت نفت بالا رفته است تاثیر آن بر اقتصاد جهان اندک است و این یعنی فشارهای تورمی در اقتصادهای بزرگ رشد شدید نخواهد داشت و در صورتیکه مذاکرات به نتایجی برسد و آتش بس ادامه یابد شرایط کلی اقتصاد جهان به تدریج به سمت عادی شدن خواهد رفت.
کاهش شاخص دلار، رشد قیمت طلا و نقره، رشد شاخص های مالی در بورس های بزرگ و رشد قیمت مواد خام نظیر مس جزء اثرات تحقق این سناریو هستند. قیمت طلا و نقره در سه هفته اخیر به شدت کاهش یافته زیرا شاهد رشد شاخص دلار هستیم و احتمال کاهش نرخ های بهره در امریکا بسیار کم شده است. عملکرد بورس آمریکا هم در این دوره منفی است زیرا درباره مسایل مختلف از جمله بالا باقی ماندن نرخ های بهره و زیان شرکت ها نگرانی وجود دارد.
آتش بس در جنگ کنونی زمینه را برای حصول برخی توافق ها بین دو طرف فراهم می کند و تاثیر جنگ بر اقتصاد جهان اندک خواهد بود. برای تحقق این سناریو، ایران و آمریکا باید به این نتیجه برسند که تداوم جنگ زیان های بزرگ ایحاد می کند، جنگ برنده ندارد و حصول توافق امکان پذیر است.
تشدید تنش؟
دومین سناریو، تشدید تنش است. این یک سناریوی بسیار نگران کننده با ابعاد نامشخص است زیرا طولانی شدن جنگ و افزایش شدت آن اثرات بزرگ بر زیرساخت های منطقه می گذارد و بازگشت به حالت قبل از جنگ بسیار هزینه بر و طولانی خواهد شد. تشدید تنش به تدریج اثرات بزرگ تر بر بازارها خواهد گذاشت و بانک های مرکزی در نشست های آینده خود مجبور هستند اثرات جنگ کنونی را در نظر بگیرند.
رشد تورم یکی از مهم ترین اثرات بالا باقی ماندن قیمت نفت است. رشد قیمت ها بسته به اینکه تا کجا بالا رود و چه مدت بالا باقی ماند اثرات مختلف بر اقتصاد جهان خواهد داشت. مشخص نیست بانک های مرکزی به رشد تورم چه واکنشی نشان خواهند داد و به همین دلیل پیش بینی مسیر حرکت بازارها دشوار است.
بالا باقی ماندن قیمت نفت ممکن است اروپایی را وارد جنگ کند زیرا رشد قیمت نفت به آنها زیان ها بزرگ وارد می کند و شاید آنها به این نتیجه برسند که باید با اعمال فشار، ایران را به تغییر مسیر وادار کرد.
تشدید تنش ها شکل های گوناگون دارد. اگر زیرساخت های انرژی منطقه هدف قرار گیرد ممکن است کشورهای عرب مستقیما وارد جنگ شوند زیرا شاهد از میان رفته دارایی های خود هستند. در این حالت کل منطقه در آتش می سوزد و بازگشت به وضعیت قبل از جنگ به سال های زمان نیاز دارد.
تحقق این سناریو بر رفتار سرمایه گذاران در بازارهای مختلف تاثیر می گذارد اما پیش بینی دقیق واکنش آنها آسان نیست. شاید قیمت طلا شروع به رشد کند و در بورس های بزرگ پس از مدتی سرمایه گذاران ریسک بپذیرند. در روزها و هفته های آینده رویدادهای غیرمنتظره رخ خواهد داد و باید برای تداوم بی ثباتی در بازارها آماده بود.
در حال حاضر احتمال تحقق رخ دادن سناریوی دوم بیش از احتمال تحقق سناریوی اول است.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.