بازارها همچنان از وضعیت خاورمیانه بیشترین تاثیر را می پذیرند و با آنکه آتش بس ادامه پیدا کرده اما شاهد نوسان های بزرگ در قیمت نفت هستیم. امروز قیمت نفت رشد کرده و عملکرد بورس آمریکا منفی بوده است. در باره آینده هیچ چیز قطعی نیست اما برخی احتمال ها مطرح است. در مطلب حاضر به سه سناریو درباره افق خاورمیانه و تنش در منطقه اشاره شده است.
بورس24 : تداوم آتش بس در جنگ خاورمیانه سبب آرامش و اطمینان در بازارها نشده و شاهد نوسان های نسبتا بزرگ در قیمت دارایی ها بوده ایم. یک ماه از شروع آتش بس گذشته و در این چند هفته پیام هایی بین طرف های درگیر در تنش رد و بدل شده اما واقعیت این است که همه معتقدند مواضع دو طرف بسیار دور از هم است و این یعنی حصول توافق نه تنها آسان نیست بلکه شاید غیرممکن باشد.
در هفته های اخیر مهم ترین عامل موثر بر بازارها و رفتار سرمایه گذاران، تحولات در خاورمیانه بوده است. هرگاه احتمال شروع مجدد جنگ بیشتر شده قیمت نفت رشد کرده و قیمت طلا کاهش یافته و هرگاه این باور بوجود آمده که توافقی هرچند کلی حاصل خواهد شد قیمت نفت کاهش یافته و بازار طلا رونق پیدا کرده است.
نوسان قیمت نفت و طلا در هفته های اخیر اندک نبوده یعنی با آنکه آتش بس ادامه پیدا کرده اما آرامشی در بازارها وجود نداشته است. نوسان شاخص های مالی در بورس های بزرگ نیز اندک نبوده است. البته در برخی بورس ها از جمله بورس آمریکا سرمایه گذاران خوشبین بوده اند و شاهد رشد شاخص ها هستیم.
وجود اختلافات عمیق و فراگیر بین ایران و آمریکا مانع بزرگ حصول توافق است اما وضعیت کنونی نمی تواند برای همیشه ادامه پیدا کند. ایران تنگه هرمز را در کنترل خود دارد و اختلال در عبور نفتکش ها و دیگر کشتی ها سبب تحولات نگران کننده در بازارها شده است.
رشد قیمت نفت یکی از بزرگ ترین تحولات هفته های اخیر است که تاثیرات آن بر اقتصاد جهان پیوسته بزرگ تر خواهد شد. رشد قیمت نفت بر فشارهای تورمی می افزاید و از کاهش نرخ های بهره جلوگیری می کند و این یعنی کاهش نرخ رشد اقتصاد جهان.
از سوی دیگر صادرات برخی مواد خام دیگر از منطقه با مانع مواجه شده و شاهد رشد قیمت آلومینیوم، گوگرد و .. در بازارهای جهان هستیم. تحولات در بازارهای مختلف سبب اختلال می شود و نظم طبیعی بازارها را بر هم می زند.
از این پس چه خواهد شد؟
مهم ترین سوال این است که چه تحولاتی در خاورمیانه و تنگه هرمز رخ خواهد داد؟ بدون شک پیش بینی تحولات خاورمیانه بسیار دشوار است. تاکنون تلاش هایی از سوی میانجی ها انجام شده تا ایران و آمریکا به یک چارچوب کلی برای مذاکره و حصول توافق برسند اما تلاش های یاد شده بی نتیجه بوده و حالا سناریوهای مختلف مطرح است.
ورود بازیگران جدید
تلاش های برخی کشورها بویژه پاکستان برای حل اختلافات بین ایران و آمریکا هنوز به نتیجه نرسیده و برخی تحلیلگران معتقدند باید بازیگران جدید وارد میدان شوند. شاید اگر چین نقشی بزرگ تر در این میدان بازی کند شرایط دگرگون شود. چین دومین اقتصاد بزرگ جهان و شریک بزرگ تجاری اکثر کشورهاست و با آمریکا تعاملات تجاری و اقتصادی فراگیر دارد. چین همچنین خریدار اصلی نفت ایران است و می تواند بر دیدگاه ایران در حوزه های مختلف تاثیرگذار باشد.
یک سناریو این است که چین با توجه به اثرات منفی تحولات خاورمیانه بر بازارها، نقشی بزرگ تر برای حل مسایل برعهده گیرد و فشارهای لازم را به دو طرف وارد کند تا مسایل حل شود. حل مسایل مربوط به تنگه هرمز و محاصره دریایی ایران، بسیار ضروری است زیرا بالا باقی ماندن قیمت نفت به اقتصاد جهان لطمات بزرگ وارد خواهد کرد و چین هم از حل این مسئله منفعت می برد.
جنگ شروع می شود؟
سناریوی بعدی شروع مجدد جنگ است. تاکنون دو طرف خود را پیروز میدان اعلام کرده اند و حاضر نبوده اند امتیازی بدهند. اگر میانجی گری ها به نتیجه نرسد و اثرات منفی تداوم وضعیت کنونی بیشتر شود شروع جنگ حتمی است و سرمایه گذاران باید برای دوره ای دیگر از تنش و بی ثباتی های بزرگ در بازارها آماده شوند. ایران و آمریکا معتقدند پیروز شده اند و نرمش نشان نمی دهند. جنگ مجدد تکلیف را مشخص خواهد کرد و در عمل جهان شاهد پیروز شدن یکی از دو طرف خواهد بود. بدون شک جنگ بعدی شدیدتر است.
حصول توافق محدود؟
یک سناریوی دیگر این است که ایران و آمریکا بر سر برخی مسایل فوری به توافق های کوتاه مدت برسند طوری که شرایط در خاورمیانه بهتر شود. این می تواند شامل تسهیل عبور و مرور نفتکش ها و دیگر کشتی ها از تنگه هرمز برای بهبود وضعیت بازار مواد خام بشود. در این حالت قیمت نفت کاهش می یابد و فشار کمتری بر اقتصاد جهان وارد خواهد شد. همچنین در این حالت دو طرف فرصت بیشتری برای تعامل و رسیدن به توافق فراگیر خواهند داشت.
زمان نه به نفع ایران است و نه آمریکا. تداوم وضعیت کنونی بطور مستقیم و غیرمستقیم بر اقتصاد دو کشور و اقتصاد جهان فشار وارد می کند و این یعنی وضعیت کنونی نمی تواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. اقتصادهای اروپایی، چین و .. مایل نیستند وضعیت کنونی ادامه یابد. قیمت بالای نفت و کاهش عرضه برخی مواد خام بسیار مهم به اقتصاد جهان لطمه می زند.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.