بازارها نزولی شده اند!

بورس24 : امروز وضعیت اکثر بازارها از بازار مواد خام تا بورس های بزرگ منفی بوده و به نظر می رسد سردرگمی سبب کاهش ریسک پذیری سرمایه گذاران شده است. درحالیکه تا پایان ماه جاری میلادی تنها پنج روز کاری باقی مانده شاهد افول شاخص های بورس آمریکا، افت قیمت نفت و فلزات گرانبها و فشار بر روی قیمت فلزات پایه هستیم. بی ثباتی در بازارها ادامه پیدا کرده زیرا به رغم تحولات اخیر در خاورمیانه، هنوز پرسش های بسیار مهم بدون پاسخ مانده اند و نکته بسیار مهم این است که بعید است در آینده نزدیک مسایل موجود حل شوند.

می توان عوامل موثر بر رفتار سرمایه گذاران و عملکرد بازارها را به سه گروه تقسیم کرد. در مطلب حاضر به این سه گروه اشاره می کنیم. سرمایه گذاران با تمرکز بر این عوامل می توانند درک بهتری از وضعیت کنونی داشته باشند و تصمیم های بهتری بگیرند.

عوامل ژئوپلیتیک

در نیمه نخست سال جاری میلادی که اکنون در پایان آن هستیم جنگ خاورمیانه مهم ترین عامل ژئوپلیتیک موثر بر بازارها بوده است. در چند ماه اخیر جنگ، آتش بس، امضاء تفاهمنامه بین ایران و آمریکا و مذاکراتی که به تازگی بین دو کشور شروع شده بیشترین اثرات را بر بازارها داشته اند.

بسته شدن تنگه هرمز به رشد قیمت نفت و کاهش شدید قیمت فلزات گرانبها منجر شده و شاهد رشد شاخص دلار هستیم. در این دوره نوسان قیمت فلزات پایه هم شدید بوده زیرا بسته شدن تنگه هرمز به عرضه برخی از این فلزات لطمه وارد کرد است.

در حال حاضر مهم ترین سوالی که برای سرمایه گذاران مطرح است این است که آیا ایران و آمریکا به توافق خواهند رسید یا پس از چند هفته مذاکره، جنگ از سر گرفته می شود و شاهد رشد مجدد قیمت نفت، افول شاخص های مالی و کاهش قیمت فلزات گرانبها خواهیم بود؟

برای مشخص شدن پاسخ این سوال باید منتظر ماند زیرا هیچ چیز قطعی نیست و تنها با گذشت زمان می توان فهمید ماجرا به چه شکل خواهد بود. به همین دلیل در هفته های آینده یعنی دوره مذاکرات بین ایران و آمریکا نوسان های بزرگ در قیمت نفت و طلا ادامه می یابد. بازارها به اخبار خاورمیانه بسیار حساس هستند. فعلا بسیاری از تحلیلگران معتقدند توافق حاصل نخواهد شد و تنش ادامه می یابد.

وضعیت شاخص های اقتصاد آمریکا

داده هایی که به تازگی از اقتصاد آمریکا منتشر شده از وضعیت خوب بازار کار و رشد فشارهای تورمی در این کشور حکایت داشته اند و این وضعیت سبب نگرانی بانک مرکزی آمریکا و مطرح شدن احتمال افزایش نرخ های بهره در ماه های آینده شده است.

اگر بانک مرکزی به سمت بالا بردن نرخ های بهره حرکت کند آنگاه شاهد رشد شاخص دلار، افول قیمت فلزات گرانبها و عملکرد منفی بورس آمریکا خواهیم بود. به دلیل اثرگذاری سیاست های پولی بانک مرکزی آمریکا بر اقتصاد جهان، رشد نرخ های بهره در این کشور به زیان اقتصاد جهان تمام می شود.

هفته پیش بانک مرکزی آمریکا در نشست خود تغییری در نرخ های بهره نداد اما احتمال افزایش نرخ های بهره در پایان سال جاری میلادی وجود دارد. بویژه اگر قیمت نفت بالا رود و فشارهای تورمی بیشتر شود این اقدام از سوی بانک مرکزی آمریکا انجام خواهد شد.

سناریوی منفی، افزایش نرخ های بهره در آمریکا و برخی اقتصادهای بزرگ دیگر است. در این سناریو اقتصاد جهان دچار ضعف می شود و باید دورانی طولانی صبر کرد تا وضعیت به حالت عادی بازگردد. از پیش بانک مرکزی اروپا نرخ های بهره را بالا برده و صندوق بین المللی پول نسبت به کند شدن رشد اقتصاد جهان هشدار داده است.

تنش های تجاری

این عامل کمتر از دو عامل دیگر بر بازارها موثر بوده است. سال قبل تنش های تجاری عامل اصلی بود اما امسال به دلیل وجود دو عاملی که در بالا به آنها اشاره شد تنش های تجاری کمتر مورد توجه قرار گرفت. البته آمریکا از تعرفه به عنوان یک ابزار مهم برای اعمال فشار بر کشورهای دیگر در حوزه های مختلف استفاده می کند. یک نکته مهم این است که هرگاه تنش های ژئوپلیتیک کاهش یابد و سرنوشت خاورمیانه تعیین شود ترامپ بار دیگر موضوع تعرفه ها را دنبال خواهد کرد. به باور او کشورهای دیگر در حال سوء استفاده تجاری از آمریکا هستند و رویه های قبلی باید تغییر کند.

سه عامل بیان شده در بالا در ماه های آینده بیشترین تاثیر را بر بازارها خواهند داشت. هر یک از این عوامل به شکل خاص خود بر رفتار سرمایه گذاران موثر هستند. در دو ماه آینده یعنی دوره مذاکرات بین ایران و آمریکا نباید انتظار ثبات از بازارها داشت و نباید در این دوره تصمیم های بزرگ برای سبد دارایی ها گرفت. ممکن است مذاکرات متوقف شود یا زود به نتیجه برسد. احتمال های مختلف مطرح است و باید محتاط بود. یک نکته دیگر این است که ممکن است مسیر بازارها به ناگهان تغییر کند.