جهان به سمت بی ثباتی عمیق تر می رود؟

بورس24 : این هفته سرمایه گذاران در حالی فعالیت خود را در بازارهای مختلف شروع کرده اند که ریسک ها افزایش یافته و جهان در حال حرکت به سمت وضعیت های بسیار خطرناک تر است. با آنکه شاخص های مالی در بورس های بزرگ در حال رشد هستند و نوسان قیمت نفت شدید نیست اما ریسک هایی نظیر رشد شدید نرخ بازده اوراق خزانه در آمریکا، افزایش نرخ های بهره در اقتصادهای بزرگ، رشد شدید بدهی دولت ها در اقتصادهای بزرگ و تنش سیاسی در آمریکا در کنار تنش در خاورمیانه و جنگ  اوکراین همگی ثبات و رونق اقتصاد جهان را تهدید می کنند.

در چند هفته آینده برخی رویدادهای مهم در جهان رخ خواهند داد که اثرات بلندمدت بر بازارها و اقتصاد جهان خواهند داشت. انتخابات آمریکا، نشست سیاستگذاری چند بانک مرکزی بزرگ، تشدید تنش در خاورمیانه و تحولات سیاسی در اروپا مهم ترین تحولات هفته های آینده در جهان هستند.

تشدید تنش در خاورمیانه

ایران می داند نتیجه انتخابات میان دوره ای کنگره در آمریکا اهمیت بالایی برای خاورمیانه دارد. اگر اقداماتی انجام شود که از محبوبیت ترامپ کاسته شود مسلما شانس حزب جمهوریخواه برای کسب کرسی های کافی در انتخایات کمتر می شود و نتیجه پیروزی دموکرات ها، کاهش قدرت مانور ترامپ در بیش از دو سال آینده است.

تشدید تنش در تنگه هرمز سبب رشد قیمت نفت می شود و قیمت ها در آمریکا با سرعت بیشتر رشد می کند. این به زیان ترامپ است و شانس جمهوریخواهان را برای پیروزی در انتخابات کم می کند. تحلیلگران معتقدند قیمت کنونی نفت از دید ترامپ مناسب نیست و سبب کاهش آراء حزب جمهوریخواه می شود.

تنش بین عربستان و حوثی ها به شدت افزایش یافته است. این عامل هم به زیان ترامپ و حزب جمهوریخواه است. حدود سه هفته تا انتخابات کنگره آمریکا باقی مانده است. فشارهای شدید اقتصادی آمریکا بر ایران یک عامل تشدید تنش در تنگه هرمز است. اقتصاد ایران زیر فشار است و هر چه زمان بگذرد اثرات این فشار شدیدتر می شود.

روسیه و اوکراین

مشکل دیگری که برای ترامپ وجود دارد وضعیت جنگ روسیه و اوکراین است. ترامپ تلاش کرد با صدور مجوز دریافت گازوییل از روسیه از فشار قیمت سوخت در آمریکا بکاهد اما به نظر می رسد اوکراین موافق این وضعیت نیست. در روزهای اخیر خبرهایی که از وضعیت جنگ روسیه و اوکراین منتشر شده بر بازار نفت موثر بوده است.

در آستانه زمستان، روسیه و اوکراین حمله به تاسیسات انرژی یکدیگر را تشدید کرده اند. بیش از چهار سال است که روسیه به اوکراین حمله کرده و هیچ نشانه ای از نزدیک بودن پایان جنگ مشاهده نمی شود. اکنون که وضعیت خاورمیانه بی ثبات و خطرناک است وضعیت جنگ اوکراین اهمیت بالاتری برای ترامپ و بازار انرژی جهان پیدا کرده است.

ترامپ خواستار آتش بس انرژی بین روسیه و اوکراین شد اما هیچکدام از این دو کشور به این درخواست توجه نکرده اند. بالا باقی ماندن قیمت نفت و سوخت در آمریکا به زیان ترامپ و حزب جمهوریخواه تمام می شود.

قیمت نفت و نرخ بازده اوراق خزانه

با آنکه قیمت نفت خیلی رشد نکرده اما قیمت های کنونی مناسب نیستند و به اقتصاد آمریکا لطمه وارد می کنند. دو جنگ یعنی جنگ خاورمیانه و جنگ اوکراین بر سیستم انرژی جهان و وضعیت اقتصاد آمریکا فشار وارد کرده اند و با توجه به نزدیک بودن انتخابات در آمریکا، این دو جنگ بر تحولات سیاسی آمریکا نیز موثر هستند. سال جاری میلادی نرخ رشد اقتصاد جهان پایین تر از سال قبل و نرخ تورم بالاتر از سال قبل خواهد بود.

رشد تورم در آمریکا سبب افزایش نرخ های بهره، رشد شاخص دلار، کاهش فعالیت های اقتصادی و کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان می شود و این تحولات برای اقتصاد جهان نیز بسیار زیانبار هستند.

بسیار بعید است ایران از مواضع خود عقب نشینی کند در نتیجه تنش و بی ثباتی ادامه می یابد. پس از انتخابات کنگره آمریکا یعنی سه هفته دیگر، ترامپ با آزادی عمل می تواند حمله ای بزرگ به ایران را شروع کند بدون آنکه نگران رشد قیمت نفت و نتیجه انتخابات باشد.

ریسک های بزرگ

رشد نرخ بازده اوراق خزانه در آمریکا، رشد قیمت نفت و نرخ بهره در اقتصادهای بزرگ و افزایش بی ثباتی و بدهی ها همگی ریسک های بسیار جدی برای اقتصاد جهان هستند. در نهایت سرنوشت خاورمیانه پس از چند ماه یا چند فصل مشخص خواهد شد اما سیاستگذاران باید برای بازگرداندن ثبات به بازارها و اقتصاد جهان تلاش کنند. روند کنونی یک روند قابل اتکا نیست و باید متوقف شود. برای مدتی طولانی رهبران اقتصادهای بزرگ به چالش ها و ریسک های مهم نظیر بدهی ها بی توجه بوده اند اما دیگر نمی شود از کنار این موضوعات عبور کرد.