نرخ سوم بنزین از بامداد سهشنبه ۱۷ شهریور از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش مییابد؛ در حالی که سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان بدون تغییر باقی خواهد ماند. همزمان، نگرانیها درباره تأثیر افزایش هزینه سوخت بر کرایه حملونقل و هزینه سفرهای شهری افزایش یافته است.
بورس24 : نرخ سوم بنزین از بامداد سهشنبه ۱۷ شهریور از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش مییابد؛ در حالی که سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان بدون تغییر باقی خواهد ماند. همزمان، نگرانیها درباره تأثیر افزایش هزینه سوخت بر کرایه حملونقل و هزینه سفرهای شهری افزایش یافته است.
بنزین ۱۰ هزار تومانی از فردا کلید میخورد
دولت از بامداد سهشنبه نرخ سوم بنزین را دوبرابر میکند و به لیتری ۱۰ هزار تومان میرساند. این افزایش صرفاً شامل بنزین عرضهشده با کارت جایگاه است و دو سهمیه اصلی کارت سوخت شخصی بدون تغییر ادامه خواهد داشت.
سهمیه ماهانه ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان همچنان برقرار است. خودروهایی که مشمول نرخ سوم میشوند نیز سهمیه خود را روی کارت سوخت شخصی دریافت میکنند و الزامی برای استفاده از کارت جایگاه ندارند.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نیز اعلام کرده است کارتهای سوخت جایگاهها جمعآوری یا محدود نخواهند شد. بر اساس آمار اعلامشده، حدود ۸۵ درصد نیاز مصرفکنندگان از طریق دو سهمیه نخست تأمین میشود و حدود ۱۵ درصد مصرفکنندگان همچنان به کارت جایگاه نیاز دارند.
پول بنزین قرار است به سفره مردم برگردد
دولت همزمان با اعلام افزایش نرخ سوم، بر نحوه هزینهکرد درآمدهای حاصل از این تصمیم تأکید کرده است. مسعود پزشکیان پیشتر اعلام کرده بود سیاست دولت در حوزه بنزین باید تدریجی و شفاف باشد و درآمد حاصل از صرفهجویی و کاهش مصرف سوخت به تقویت طرح کالابرگ اختصاص پیدا کند.
سخنگوی دولت نیز تأکید کرده است تمامی درآمدهای حاصل از افزایش نرخ بنزین کارت جایگاه صرف حمایت از معیشت مردم خواهد شد و دولت گزارش نحوه هزینهکرد این منابع را ارائه خواهد کرد.
با این حال، نگرانی اصلی فقط قیمت بنزین نیست؛ بلکه احتمال انتقال افزایش هزینه سوخت به سایر بخشهای اقتصاد، بهویژه حملونقل، یکی از مهمترین دغدغههای اجرای این سیاست است.
تاکسیهای اینترنتی زیر ذرهبین سیاست جدید سوخت
در تجربه اجرای نظام سهنرخی بنزین، برای جلوگیری از انتقال هزینه سوخت به مسافران، سازوکار جبرانی برای رانندگان سکوهای حملونقل اینترنتی در نظر گرفته شد. بر اساس این سازوکار، مابهالتفاوت نرخ سوخت متناسب با پیمایش رانندگان پرداخت میشد.
اکنون نیز برای ناوگان فعال در سکوهای اینترنتی از جمله اسنپ و تپسی، دو راهکار دوگانهسوز کردن خودروهای پرتردد و اختصاص سهمیه مازاد متناسب با پیمایش در نظر گرفته شده است. اجرای آزمایشی این طرح در کرمان و سیستانوبلوچستان آغاز شده و قرار است در صورت نهایی شدن نتایج به سراسر کشور تعمیم پیدا کند.
با این حال، خودروهای شخصی مسافرکش که خارج از سازوکارهای رسمی فعالیت میکنند، همچنان یکی از نقاط ابهام این سیاست هستند. افزایش هزینه سوخت برای خودروهایی که پیمایش روزانه بالایی دارند میتواند فشار بیشتری بر درآمد رانندگان ایجاد کند و در صورت ناکافی بودن حمایتها، بخشی از این هزینه در نهایت به کرایه سفر منتقل شود.
ناترازی ۱۰ میلیون لیتری بنزین همچنان پابرجاست
افزایش نرخ سوم در شرایطی اجرا میشود که ناترازی تولید و مصرف بنزین همچنان یکی از چالشهای اصلی کشور است.
بر اساس آمار اعلامشده، متوسط مصرف بنزین در پنج ماه نخست امسال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که تولید روزانه حدود ۱۲۲ میلیون لیتر گزارش شده است. به این ترتیب، کشور بهطور متوسط با کسری روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتر مواجه است.
دولت اعلام کرده تولید بنزین را حدود ۵ درصد افزایش داده و تولید به بالاترین سطح تاریخی رسیده است. همچنین قرار است دو پالایشگاه جدید با مجموع ظرفیت ۱۸۰ هزار بشکه در روز در سال جاری به بهرهبرداری برسد.
با این حال، افزایش تولید به تنهایی برای حل ناترازی کافی نیست و کنترل رشد مصرف، اصلاح الگوی مصرف و توسعه سوختهای جایگزین نیز باید همزمان دنبال شود.
کارت جایگاه و مسئله قاچاق سوخت
در کنار ناترازی، نحوه استفاده از کارتهای سوخت جایگاه نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است. بر اساس آمارهای اعلامشده، سهم استفاده از کارت سوخت شخصی از حدود ۷۴ درصد در دی و بهمن سال گذشته به حدود ۶۰ درصد در مرداد و نزدیک به ۵۲ درصد در پایان مرداد و ابتدای شهریور رسیده است.
در مقابل، سهم کارت جایگاه به حدود ۴۸ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که اهمیت کنترل و رصد جریان سوخت را بیشتر میکند.
در همین راستا، طرح شناسهدار کردن کارتهای آزاد جایگاهها نیز در دستور کار قرار گرفته است. قرار است این کارتها با اتصال به کارت بانکی و استفاده از ابزارهای هوشمند، امکان رصد دقیقتر مصرف را فراهم کنند.
فقط افزایش قیمت کافی نیست
نرخ ۱۰ هزار تومانی بنزین کارت جایگاه، تنها یکی از ابزارهای دولت برای مدیریت بازار سوخت است. کاهش ناترازی در بلندمدت نیازمند مجموعهای از اقدامات از جمله افزایش استاندارد مصرف خودروها، اسقاط خودروهای فرسوده، توسعه خودروهای دوگانهسوز، برقی و هیبریدی، گسترش CNG و تقویت حملونقل عمومی است.
در نهایت، آزمون اصلی سیاست جدید بنزین از بامداد سهشنبه آغاز میشود؛ اینکه آیا افزایش نرخ سوم میتواند مصرف مازاد را کنترل کند، بدون آنکه افزایش هزینه سوخت به موج جدیدی از افزایش کرایه حملونقل و فشار بر خانوارها منجر شود.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.