چرا دشواری؟! با توجه به اینکه در بازار سهام تقاضای عرضه اولیه روز به روز بیشتر می شود، سیستم معاملات فعلی پاسخگوی این حجم از تقاضاست یا خیر؟ برای پاسخ به این پرسش مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری اطلاعات بورس تهران در گفت و گویی، تبدیل تهدید به فرصت با آموزش کافی را...
بورس24 : صف های طولانی برای دریافت کد بورسی یا همان احراز هویت سجام دیگر نه تنها در تهران که در شهرستان ها هم شکل گرفته است.
در این صف ها هم جوان ها و هم پا به سن گذاشته ها دیده می شوند. یکی برای اهداف بلند مدت و دیگری به امید دریافت عرضه های اولیه ای که هر از چند گاهی ارائه می شود، آمده اند. اما آیا سیستم معاملاتی بورس هم برای این حجم از تقاضا آمادگی دارد؟
هفتم مهر ماه بود که با اختلال مجدد در هسته معاملات، صدای اعتراض سهامداران بار دیگر بلند شد. اختلالی که تازگی ندارد و تقریباً همه فعالان بازار در زمان های اوج صعود بازار یا در زمان های ارسال سفارشات عرضه های اولیه با این مشکل مواجه می شوند. همان طور که در روز یکشنبه، ۲۱ مهر ماه نیز در خرید عرضه اولیه اختلالی ایجاد شد.
ما در این گزارش به چالش های معاملاتی که در عرضه اولیه انجام می شود، اشاره کرده و به این سوال ها جواب داده ایم که با توجه به اینکه بازار تقاضای عرضه اولیه روز به روز بیشتر می شود، سیستم معاملات فعلی پاسخگوی این حجم از تقاضاست یا خیر؟
اگر در این میان خسارتی در خرید و فروش عرضه اولیه به مشتری وارد شود، چه کسی آن را می پذیرد؟ آیا ورود این حجم از سهامداران تازه وارد تاثیر مثبتی در بازار سرمایه ایجاد خواهد کرد؟
در همین رابطه روح الله دهقان، مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری اطلاعات بورس تهران در گفت و گویی تاکید کرد: «با توجه به اینکه تعداد معاملات آنلاین روزبه روز بیشتر می شود، زیرساخت و سامانه را هر روز توسعه میدهیم.
آمار معاملات نسبت به سال گذشته ۱۰ برابر شده و به طرز عجیبی تعداد معاملات چه در روزهای عادی و زمان ارائه عرضه اولیه رشد داشته است. بنابراین هر روز تلاش می کنیم که زیرساخت را توسعه دهیم. البته این محسوس است که اخیراً بازار از توسعه ما جلوتر بوده است، اما ما هم بر توسعه سیستم ها تمرکز و برای حجم های بالاتر خود را آماده کردهایم.».
چه عواملی باعث اختلال در سامانه می شود؟
با توجه به این گفته ها مشکل مهمی که معمولا در هسته معاملات رخ می دهد به زیرساخت نرم افزاری و ارتباطی آن بر می گردد. سامانه معاملاتی که در ایران استفاده می شود، مدل سال ۲۰۰۴ فرانسه است که در سال ۱۳۸۴ خریداری و در سال ۱۳۸۷ راهاندازی شده است.
البته سامانه در دو سال گذشته بهروزرسانی شده و در حال حاضر مدل سامانه سال ۲۰۰۹ است. مشابه با همین سامانه در کشور عمان و بورس مسقط در حال استفاده است.
به گفته دهقان پروژه سامانه بومی نیز تقریباً شش ماه است که شروع شده و حتی بخش هایی از آن هم کدنویسی شده است، اما راه اندازی سامانه معاملاتی نسبت به دیگر پروژه های فناوری اطلاعات پروژه بلند مدتی است و پیچیدگی هایی دارد. این سامانه قابل مقایسه با سامانه های بانکی نیست و ممکن است دو تا سه سال اجرای این پروژه به طول انجامد.
شاید بتوان گفت اختلال و مشکلات نرمافزاری که گاها در معاملات رخ میدهد را به حجم بالای بازاری که فقط دو شرکت OMS تحمل می کنند، نسبت داد. همانطور که گفته شد، یکشنبه هفته گذشته بود که مشکلی در خرید عرضه اولیه برای متقاضیان به وجود آمد.
دهقان در این باره توضیح داد که در این مورد مشکل نرم افزاری در یک شرکت نرمافزاری با مدیریت فناوری اطلاعات بورس رخ داد؛ مشکلی داخلی بود و تاخیری در ارتباط کاربر نهایی با شرکتهای نرمافزاری یا سامانه معاملات آنلاین وجود ندارد. باتوجه به رخ دادن این مشکل نیز برای جبران موضوع زمان ارائه عرضه اولیه تا ساعت ۱۳ تمدید شد تا افراد بتوانند در فرایند ثبت سفارش حضور داشته باشند.
مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری اطلاعات بورس تهران به قابلیت هایی که سامانه های معاملات آنلاین در ثبت عرضه اولیه دارند، اشاره کرد و گفت: «در سامانه های معاملات آنلاین می توان از چند روز قبل سفارش عرضه اولیه را انجام داد، تا به این ترتیب روز ارائه عرضه اولیه به صورت خودکار فرد در عرضه اولیه شرکت کند.
دلیل ارائه روش بوک بیلدینگ نیز بازکردن زمان ارسال سفارش است، چرا که پیش از این در روش حراج، در زمان خاصی سیستم ها برای ورود سفارش پاسخگو نبودند. بنابراین از دلایل روش بوک بیلدینگ هم ایجاد عدالت و هم بازبودن زمان ارسال سفارش است.»
دهقان درباره خسارتی که ممکن است در خرید و فروش عرضه برای افراد پیش بیاید، توضیح داد و گفت: «در بحث خسارت، کاربر نهایی با کارگزاری در ارتباط است و اصولاً در همه دنیا این موضوع وجود دارد که در همه سیستم های الکترونیکی، درصدی از ریسک پذیرفته می شود.
معمولاً در قراردادهای آنلاین این پذیرفتن ریسک نیز ذکر شده است. اما اگر کاربر نهایی به دلیل اختلالها دچار مشکل شود شرکت مدیریت فناوری اطلاعات بورس آن را رسیدگی می کند.»
تبدیل تهدید به فرصت با آموزش کافی
او ورود سهامداران جدید در بازار سرمایه را فرصت دانست و گفت: «آن چیزی که این فرصت را می تواند به تهدید بزرگی تبدیل کند، نبود آموزش کافی برای این افراد تازهوارد است. به طوری که وقتی تعداد افراد زیاد می شود و آموزش کافی وجود ندارد، رفتارهای غیر متعارف و موج های سنگینی می توانند ایجاد کنند. در حالی که اگر افراد جدید سرمایه گذاری هوشمند برای توسعه اقتصاد را بشناسند، فرصت خوبی را برای بازار سرمایه فراهم می کنند.»
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.