«رزمجوئی» مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه گوهران امید در گفتوگویی با بورس 24 به بررسی اثرات جنگ بر بازارهای سرمایه، تجربه تاریخی بورسهای جهان در دوران بحرانهای نظامی و نقش نهادهای حمایتی در حفظ ثبات بازار پرداخت.
ندا فتاحی – بورس24 : در شرایطی که تنشهای ژئوپلیتیک و جنگها میتوانند به سرعت بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار دهند، بررسی تجربه بورسهای جهانی در زمان جنگ اهمیت زیادی پیدا میکند. بازار سرمایه ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و طی جنگ با آمریکا و اسرائیل، تغییراتی را در نحوه معاملات خود شاهد شد. بر همین اساس «رزمجوئی» مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه گوهران امید در گفتوگویی با بورس24 به بررسی اثرات جنگ بر بازارهای سرمایه، تجربه تاریخی بورسهای جهان در دوران بحرانهای نظامی و نقش نهادهای حمایتی در حفظ ثبات بازار میپردازد و در خصوص مدیریت شرایط بازار سرمایه ایران و نحوه حمایت ارکان و نهادهای ناظر پیشنهاداتی ارایه میدهد که در ادامه می خوانید:
به طور کلی جنگها چه تأثیری بر بازارهای سرمایه و بورسها دارند؟
تجربه تاریخی نشان میدهد که جنگها معمولاً با افزایش نااطمینانی و نوسانات شدید در بازارهای مالی همراه هستند. در چنین شرایطی اعتماد سرمایهگذاران کاهش مییابد و بسیاری از سرمایهها از داراییهای پرریسک مانند سهام به سمت داراییهای امنتر مثل طلا، اوراق قرضه دولتی یا حتی نقدینگی حرکت میکنند. علاوه بر این، جنگها اغلب باعث اختلال در زنجیرههای تأمین، افزایش هزینههای تولید و تشدید تورم میشوند که در نهایت فشار قابل توجهی بر بازارهای سهام وارد میکند.
چه عواملی باعث میشود عملکرد بورسها در جنگهای مختلف متفاوت باشد؟
شدت و گستره درگیری، واکنش جامعه بینالمللی، ساختار اقتصادی کشورها و حتی نوع اقتصاد آن کشور نقش مهمی در واکنش بورسها دارند. برای مثال، در برخی کشورها که اقتصادشان به صنایع دفاعی یا تولیدات نظامی وابسته است، ممکن است برخی شرکتها حتی در دوران جنگ رشد داشته باشند. اما در بیشتر موارد، اقتصادهای غیرنظامی و بخشهایی مانند گردشگری، حملونقل و کالاهای لوکس بیشترین آسیب را میبینند.
جنگ چگونه میتواند زیرساختهای بورس را تحت تأثیر قرار دهد؟
فعالیت بورس تنها به معاملات سهام محدود نیست و به زیرساختهای پیچیده فنی و فیزیکی وابسته است. در زمان جنگ این زیرساختها ممکن است به دلایل مختلف مختل شوند. برای مثال، قطع برق میتواند سامانههای معاملاتی و مراکز داده را از کار بیندازد. همچنین حملات سایبری به زیرساختهای فناوری اطلاعات بورسها یکی از تهدیدهای جدی در شرایط جنگی است. از سوی دیگر تخریب فیزیکی مراکز داده، شبکههای ارتباطی یا حتی ساختمانهای بورس میتواند فعالیت بازار را به طور کامل متوقف کند.
تجربه تاریخی بورسهای جهان در جنگهای بزرگ چه بوده است؟
در جنگ جهانی اول با آغاز درگیریها بسیاری از بورسهای مهم اروپا مانند لندن، پاریس و فرانکفورت تعطیل شدند و حتی بورس نیویورک نیز برای مدتی فعالیت خود را متوقف کرد. در جنگ جهانی دوم نیز واکنش اولیه بازارها منفی بود، اما اقتصاد آمریکا به دلیل افزایش تولیدات نظامی رشد قابل توجهی را تجربه کرد و همین موضوع به ثبات نسبی بورس نیویورک کمک کرد. در اروپا اما بسیاری از بورسها با تعطیلیهای مکرر و تخریب زیرساختها مواجه شدند.
در بحرانهای معاصر مانند حملات ۱۱ سپتامبر یا جنگ روسیه و اوکراین چه اتفاقی برای بورسها افتاد؟
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بازارهای جهانی دچار شوک شدند و بورس نیویورک و نزدک برای چند روز تعطیل شدند. پس از بازگشایی نیز بازار افت شدیدی را تجربه کرد. با این حال در سالهای بعد و با بهبود شرایط اقتصادی، بازارها دوباره روند صعودی گرفتند.
در مورد جنگ روسیه و اوکراین نیز شاهد توقف فعالیت بورس اوکراین و سقوط شدید شاخصها بودیم. بورس روسیه نیز برای مدتی تعطیل شد و پس از بازگشایی با افت قابل توجهی مواجه شد، هرچند در ادامه به دلایل مختلف از جمله تحریمها و کاهش ارزش روبل، روندی متفاوت پیدا کرد.
در چنین شرایطی نقش نهادهای حمایتی بازار سرمایه چیست؟
نهادهای حمایتی بازار سرمایه نقش بسیار مهمی در مدیریت بحران دارند. یکی از مهمترین اقدامات آنها مدیریت نوسانات و کنترل هیجانات بازار است. این کار میتواند از طریق توقف موقت معاملات، محدود کردن دامنه نوسان یا کاهش برخی ابزارهای معاملاتی انجام شود. همچنین اطلاعرسانی شفاف و بهموقع به سرمایهگذاران برای حفظ اعتماد بازار اهمیت زیادی دارد.
حمایت از سرمایهگذاران در زمان بحران چگونه انجام میشود؟
در چنین شرایطی باید از حقوق سرمایهگذاران به ویژه سهامداران خرد به طور جدی محافظت شود. ارائه اطلاعات دقیق درباره وضعیت بازار و تأثیر جنگ بر شرکتها، نظارت بر عملکرد کارگزاران و جلوگیری ازتخلفات از جمله اقداماتی است که میتواند از بروز سوءاستفادهها جلوگیری کند.
صندوقهای تثبیت و توسعه بازار چه نقشی در دوران جنگ دارند؟
این صندوقها ابزار مهمی برای کنترل نوسانات بازار هستند. در شرایط بحران و در صورت باز بودن بازار، این صندوقها میتوانند با خرید سهام در قیمتهای پایین از سقوط شدید بازار جلوگیری کنند و تا حدی آرامش را به بازار بازگردانند. البته این اقدامات باید پایان جنگ چه اقدامزی دقیق و سیاستهای شفاف انجام شود.
پس از پایان جنگ چه اقداماتی برای بازسازی بازار سرمایه لازم است؟
مهمترین موضوع بازسازی اعتماد سرمایهگذاران است. شفافیت در گزارشدهی، مشارکت در پروژههای بازسازی اقتصادی و جذب سرمایهگذاریهای جدید از جمله اقداماتی است که میتواند به احیای اقتصاد و بازگشت ثبات به بازار سرمایه کمک کند. در این مرحله صندوقهای تثبیت نیز میتوانند با مدیریت داراییهایی که در دوران بحران خریداری کردهاند، به تثبیت و تقویت بازار کمک کنند.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.