بازار کالاهای اساسی در روزهای پایانی شهریورماه با وجود تداوم عرضه و نبود کمبود، با کاهش قدرت خرید خانوارها و افت تقاضا مواجه شده است. فعالان بازار معتقدند نوسانات نرخ ارز مهمترین عامل افزایش قیمت برخی کالاهاست و همزمان تغییر الگوی مصرف، اجرای کالابرگ و تعطیلی مدارس نیز بر رکود بازار اثر گذاشته است.
بورس24 : بازار کالاهای اساسی در روزهای پایانی شهریورماه با وجود تداوم عرضه و نبود کمبود، با کاهش قدرت خرید خانوارها و افت تقاضا مواجه شده است. فعالان بازار معتقدند نوسانات نرخ ارز مهمترین عامل افزایش قیمت برخی کالاهاست و همزمان تغییر الگوی مصرف، اجرای کالابرگ و تعطیلی مدارس نیز بر رکود بازار اثر گذاشته است.
کاهش قدرت خرید، سفره خانوارها را کوچکتر کرد
در شرایطی که درآمد خانوارها معمولاً با فاصله زمانی و بهصورت محدود افزایش پیدا میکند، قیمت کالاهای مصرفی با سرعت بیشتری تغییر کرده است. این شکاف موجب شده خانوارها ابتدا کالاهای غیرضروری و لوکس را از سبد خرید خود حذف کنند و سپس حتی خرید کالاهای اساسی را نیز مدیریت و محدود کنند.
رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، با اشاره به وضعیت بازار عمدهفروشی گفت طی روزهای اخیر و همزمان با نوسانات ارزی، قیمت برخی کالاها افزایش یافته، اما هیچ کمبود قابلتوجهی در بازار وجود ندارد و کالاها به شکل گسترده در شبکه توزیع عرضه میشوند.
به گفته وی، زنجیره تولید و تأمین همچنان فعال است و افزایش قیمتهای اخیر بیشتر تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز بوده و ارتباطی با کمبود کالا ندارد.
ارز دوباره به موتور افزایش قیمت مواد غذایی تبدیل شد
نوسان نرخ ارز تنها بر کالاهای وارداتی اثر نمیگذارد، بلکه محصولات تولید داخل نیز از این تغییرات متأثر میشوند. بخشی از نهادههای کشاورزی، کود، مواد اولیه، حملونقل و سایر هزینههای تولید به ارز وابسته است و افزایش نرخ ارز میتواند هزینه تمامشده تولید داخلی را بالا ببرد.
در همین حال، برخی کالاها مانند حبوبات و برنج طی حدود ۲۰ روز گذشته روند کاهشی داشتند، اما با نوسانات اخیر ارز، قیمت برخی از آنها دوباره افزایشی شده است.
کنگری تأکید کرده است که کالا به میزان کافی در شبکه توزیع وجود دارد و افزایش قیمتها را نباید به کمبود نسبت داد. به گفته وی، در صورت مدیریت نرخ ارز، امکان حرکت بازار مواد غذایی به سمت ثبات قیمتی وجود دارد و تجربه دو ماه گذشته نیز نشان داده که ثبات ارزی میتواند حتی در برخی کالاها به کاهش قیمت منجر شود.
برنج ۴۸۰ هزار تومان شد؛ کالابرگ و تغییر سبد خرید علیه بنکداران
در بازار برنج ایرانی، قیمت در سطح بنکداری تا حدود ۴۸۰ هزار تومان گزارش شده است که با احتساب حدود ۱۵ درصد افزایش، قیمت نهایی برای مصرفکننده بالاتر خواهد رفت. روغن نیز بر اساس نرخ مصوب عرضه میشود و قیمت درجشده روی کالا مبنای فروش به مصرفکننده است.
در بخش حبوبات نیز قیمتها بر اساس کیفیت متفاوت است و تاکنون افزایش قابلتوجهی گزارش نشده، هرچند نوسانات ارزی موجب شده این گروه نیز تا حدودی وارد مسیر افزایشی شود. قیمت مصرفکننده حبوبات نیز با احتساب حدود ۱۶ درصد نسبت به قیمت عمدهفروشی تعیین میشود.
از سوی دیگر، اجرای طرح کالابرگ مسیر بخشی از تقاضا را از بنکداریها به سمت فروشگاههای خردهفروشی تغییر داده است. کالاهایی مانند برنج، گوشت، تن ماهی، مرغ و ماهی در این طرح عرضه میشوند و همین مسئله به گفته رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، فعالیت عمدهفروشیها را تحت تأثیر قرار داده است.
در کنار آن، تعطیلی مدارس نیز بر فروش برخی خوراکیها اثر گذاشته است؛ چراکه بخشی از تقاضای این محصولات به مصرف دانشآموزان در مدارس مربوط میشد.
با وجود این عوامل، خانوارها همچنان کالاهایی مانند پنیر، چای، حبوبات و برنج را که ارتباط مستقیمی با سفره آنها دارند، در اولویت خرید قرار میدهند، اما خرید محصولات خوراکی غیرضروری و تفننی کاهش یافته است.
در مجموع، بازار کالاهای اساسی در حال حاضر با بحران تأمین مواجه نیست و کالا به اندازه کافی در شبکه توزیع وجود دارد؛ مسئله اصلی، کاهش قدرت خرید و افت تقاضاست. در چنین شرایطی، مسیر قیمتها بیش از هر متغیر دیگری به روند نرخ ارز وابسته خواهد بود.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.