«بورس زیر سایه مذاکرات ژنو !!»  

علیرضا باغانی - بورس24 : معاملات آخرین روز کاری هفته با وجود سخنرانی نسبتا تند ترامپ در کنگره و در پیش بودن یکی از حساس‌ترین دوره‌های مذاکراتی میان ایران و آمریکا، با افزایش نسبی تقاضا آغاز شد و اگرچه طرف خریدار خیلی پرقدرت و جسور نبود اما گویا فروشنده‌ها هم دیگر انرژی و انگیزه کافی برای عرضه سهام خود در این سطوح ارزنده به ویژه در منفی‌ها نداشتند. از طرف دیگر برخی که طی مدت اخیر نظاره‌گر یا فروشنده بودند، با این نگاه که خرید در سطوح فعلی با فرض شکست مذاکرات شاید ریسک عجیبی به دارایی آنها وارد نکند، تحرکات محدودی را در سمت تقاضا به نمایش گذاشتند و در نهایت با سبزپوش شدن 70 درصد از نمادها، شاخص کل 61 هزار واحد قد کشید و به کانال 3.7 میلیون بازگشت. ارزش معاملات حوالی 6.8 همت بود و 230 میلیارد تومان ورود پول حقیقی رقم خورد ...

با صحبت‌های چهارشنبه صبح ترامپ در کنگره و تاکید او بر مسائل موشکی ایران، تصور می‌کردیم بازار گارد منفی داشته باشد و بسیاری ریسک خرید پیش از مذاکرات را بر ندارند اما از حق نگذریم فضا بهتر از سطح انتظار پیش رفت و به کمک اخبار مثبت از گروه خودرو و همچنین انتشار گزارش ماهانه قوی شرکتها، تحرکات نسبتا خوبی را در بازار شاهد بودیم. با این حال یک نوع احتیاط هم در رفتار معامله‌گران دیده می‌شد؛ احتیاطی که البته شاید اطلاق این واژه به آن چندان دقیق نباشد، چراکه قیمت‌ها تحت تأثیر منعکس ‌کردن سناریوهای جنگ و تنش نظامی، آن‌قدر تعدیل شده‌اند که بسیاری از سهم‌ها عملاً در سطوحی معامله می‌شوند که بیش از آنکه ریسک باشند، بیانگر تخلیه بخش بزرگی از بدبینی‌ها هستند.

برای چندمین مرتبه روی این جمله تاکید می‌کنیم که "بازار سهام با ارزش 12 هزار همت، تا چند ماه دیگر یکهزار همت تقسیم سود دارد و سود سال بعد شرکت‌ها حوالی 3 هزار همت برآورد می‌شود. بنابراین به جرات می‌توان گفت بازار سهام اکنون یکی از پایین‌ترینP/E-forward  ها در طول تاریخ فعالیت خود را تجربه می‌کند و بیراه نیست که می‌گوئیم بیش از 250 نماد با P/E آینده‌نگر کمتر از 3 واحدی معامله می‌شوند !" حقیقت آن است که در هفته‌های اخیر، امید ما به بازار دقیقاً به همین پاراگراف گره خورده بود؛ به این باور که قیمت‌ها نمی‌توانند برای مدت طولانی زیر یک سطح مشخص از ارزندگی سرکوب شوند و از منطق بنیادی فاصله بگیرند.

با این مقدمه به سراغ تحولات سیاسی برویم. روز پنجشنبه یک ماراتن نفس‌گیر در سوئیس برگزار شد و برخلاف دفعات گذشته، این دوره از مذاکرات طولانی و در دو بازه زمانی صبح و عصر ادامه یافت. بنابراین آنچه در ذهن‌ها شکل گرفت این بود که احتمالا مواضع طرفین به یکدیگر نزدیک شده که به گفتگوها ادامه می‌دهند اما آنچه در نهایت رخ داد این بود که مذاکره‌کنندگان برای مشورت به پایتخت‌ها بازگشتند و گویا قرار است در همین هفته دوره چهارم مذاکرات برگزار شود.

پس از خاتمه یافتن مذاکرات، عراقچی خبر از پیشرفت و نزدیک شدن دیدگاه دو طرف داد. "به گفته وزیر امور خارجه، این دور از مذاکرات، فشرده‌ترین مرحله تاکنون بود. این گفت‌وگوها با این درک متقابل به پایان رسید که درخصوص موضوعات اساسی برای هرگونه توافق، از جمله لغو تحریم‌ها و گام‌های مرتبط با حوزه هسته‌ای، به‌صورت جزئی‌تر و دقیق‌تر به رایزنی‌ها ادامه خواهیم داد. به موازات مسیر سیاسی، تیم‌های فنی در روزهای آتی در وین گرد هم خواهند آمد. مأموریت آنها به همان اندازه مأموریت ما حیاتی و مهم است."

اما برخی رسانه‌های آمریکایی نوشتند: "مذاکرات ژنو در حالی پایان یافت که شکاف‌های قابل توجهی میان طرف‌ها درباره مسائل کلیدی همچنان باقی مانده بود. اما به نظر اظهارات وزیر امور خارجه عمان به واقعیت نزدیک‌تر بود. او در توئیتی نوشت: ما یک روز پس از پیشرفت قابل‌توجه، مذاکرات را به پایان رساندیم. به زودی پس از مشورت در پایتخت‌های مربوطه، مذاکرات را از سر خواهیم گرفت. مذاکرات در سطح فنی هفته آینده در وین برگزار خواهد شد."

به هر جهت کشیده ‌شدن مذاکرات به دور چهارم و انتقال گفت‌وگوها به سطح فنی، به خودی خود نشانه فروپاشی دیپلماسی نیست. این یعنی هیچ‌یک از دو طرف هنوز به این جمع‌بندی نرسیده‌اند که هزینه ترک میز از هزینه ماندن پای آن بیشتر است. اما این ادامه، از جنس گسترش زمان برای حل اختلاف نیست، بیشتر شبیه خرید زمان برای تصمیم نهایی است. وقتی در چنین مقطع حساسی، حتی یک چارچوب اولیه یا توافق حداقلی شکل نمی‌گیرد، ادامه مذاکره بیشتر به معنای تعلیق بحران است، نه حل آن.

اما بازار شنبه را حالی آغاز خواهیم کرد که اخبار آخر هفته نه به سود و نه به زیان بازار تمام نشد. بنابراین در عین اینکه این حس تعلیق ذهن معامله‌گران و بطور کل بازار را آزاد می‌دهد اما از طرف دیگر عدم شکست در مذاکرات همچنان شانس تقابل را کاهش می‌دهد. با این حال برخی بر این عقیده‌اند که نوع چیدمان و ورود تجهیزات نظامی نشان از حمله قطعی دارد و مذاکرات فریبی بیش نیست این ایده و این فکر در بین اهالی بازار طرفداران بسیاری دارد و تماشاچی بودن بازار را ترجیح می‌دهند. بنابراین کماکان گارد محافظه‌کاری بسیاری از معامله‌گران حفظ خواهد شد.

اکنون همه‌چیز به مسیر پیش‌رو بستگی دارد. اگر مذاکرات به بن‌بست برسد، سایه جنگ دوباره سنگین خواهد شد؛ اما اگر مسیر هموار شود، فنر فشرده ارزش‌ها آزاد می‌شود و فصل تازه‌ای در قیمت‌گذاری سهام آغاز خواهد شد. در چنین شرایطی، شاید بد نباشد بار دیگر «ارزندگی» را به‌عنوان خط‌‌کش اصلی تصمیم‌گیری در بازار در نظر بگیریم.

اما به سراغ بازار برویم. بازاری که انصافا بهتر از انتظار پیش رفت و سطح ریسک‌پذیری معامله‌گران اندکی افزایش یافت. البته در نیمه‌های ساعت معاملات عرضه‌ها کمی افزایش یافت اما در مجموع بازار نسبتا خوبی را شاهد بودیم. برای شنبه طبیعتا بر اساس جریان خبرهای منتشر شده، بازار متعادلی خواهیم داشت و شاید اگر خبر منفی جدیدی نرسد، بواسطه پیشخور شدن جنگ در عین ادامه یافتن مذاکرات، بازار متعادلی داشته باشیم. با اینحال هرگونه اظهارنظر یا خبری از سوی طرفین ماجرا، منجر به واکنش بازار چه در جهت مثبت و چه در سمت منفی ماجرا خواهد شد.

سر تیتر خبرهای سیاسی و اقتصادی – اخبار و شایعات بازار :  

* سی‌ان‌ان: یک منبع آگاه از مذاکرات اعلام کرد که در طول وقفه امروز در گفتگوها، هر دو طرف برخی تغییرات جزئی و غیرقابل توجه در مواضع اولیه خود اعمال کردند که نشانه‌ای از جدی بودن مذاکرات است.

* گزارش وال‌استریت ژورنال: مذاکرات ژنو در حالی پایان یافت که شکاف‌های قابل توجهی میان طرف‌ها درباره مسائل کلیدی همچنان باقی مانده بود. در گفت‌وگوهای شامگاهی، ویتکاف و کوشنر بار دیگر بر این خواسته تأکید کردند که تهران 3 تأسیسات هسته‌ای در فردو، نطنز و اصفهان را برچیند و تمام اورانیوم غنی‌شده در اختیار خود را به ایالات متحده منتقل کند. درخواست برای توافقی بدون محدودیت زمانی نیز در نشست شامگاهی مطرح شد. ایران با انتقال اورانیوم غنی‌شده به خارج از کشور، توقف کامل غنی‌سازی، برچیدن تأسیسات هسته‌ای و اعمال محدودیت‌های دائمی بر برنامه هسته‌ای مخالفت کرد.

*معاون رئیس‌جمهور آمریکا گفت: در حالی‌که حملات نظامی محدود علیه برخی اهداف در ایران به‌ویژه تأسیسات هسته‌ای و سایت‌های موشکی برد بلند همچنان از سوی ترامپ در دست بررسی است، او و بسیاری از مقام‌های آمریکایی ترجیح می‌دهند مسیر دیپلماتیک دنبال شود. ونس تأکید کرد که حتی در صورت انجام حملات، «هیچ احتمالی وجود ندارد» که ایالات متحده وارد یک جنگ طولانی و فرسایشی در خاورمیانه شود. او افزود: این تصور که آمریکا قرار است سال‌ها درگیر جنگی بی‌پایان در خاورمیانه باشد، هیچ شانسی برای وقوع ندارد. معاون رئیس‌جمهور آمریکا خود را همچنان «منتقد مداخلات نظامی خارجی» توصیف کرد و گفت این نگاه را درباره رئیس‌جمهور ترامپ نیز صادق می‌داند.

* گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: ذخیره اورانیوم غنی‌شده ایران تا ۱۳ ژوئن به ۹۸۷۴.۹ کیلوگرم برآورد می‌شود. عدم توانایی ما در راستی آزمایی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران موجب نگرانی‌ها شده است. ما از موقعیت تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم که ایران در اصفهان اعلام کرده، اطلاعی نداریم. ما نمی‌دانیم آیا تأسیسات در اصفهان حاوی مواد هسته‌ای است یا در حال بهره‌برداری است. مهم است که فعالیت‌های راستی‌آزمایی در ایران بدون تأخیر بیشتر انجام شود. 

* بانک مرکزی اعلام کرد: نرخ تورم مصرف کننده در ۱۲ ماه منتهی به بهمن‌ماه ۱۴۰۴ نسبت‌ به ۱۲ ماه منتهی به بهمن‌ماه ۱۴۰۳ معادل 46.3 درصد اعلام شد. شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به عدد 558.1 رسید که نسبت به ماه قبل معادل 8.4 درصد افزایش داشته است. بر اساس این گزارش، شاخص مذکور نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل 62.2 درصد افزایش یافته است.

* ارزش بازار سرمایه (بورس + فرابورس) در هفته‌ای که گذشت با افت 2.6 درصدی به 12,647 همت رسید. در بازار ارز، دلار مجددا گارد افزایشی گرفت اما این بار حرکتی آرام‌تر به قیمت‌های 165 هزار تومانی رسید. در نتیجه این تغییرات، ارزش دلاری بازار با یک افت 3.8 درصدی دیگر روبرو شد و به عدد باورنکردی 77 میلیارد دلار رسید ! گفتنی است، ارزش دلاری بورس از ابتدای بهمن تا به امروز (طی 5 هفته) حدود 28% سقوط کرده است !

تحولات مربوط به صنایع را در بخش ویژه‌های خبری و تحلیلی دنبال کنید.