بازار سرمایه ایران پس از حدود ۸۰ روز توقف، در آستانه بازگشایی قرار گرفته است؛ رخدادی که بهخودیخود هم جنبهای تاریخی دارد و هم از منظر رفتاری و معاملاتی، یکی از حساسترین مقاطع سالهای اخیر به شمار میرود. طولانی شدن تعطیلی بازار، در کنار انباشت اخبار سیاسی، نگرانیهای امنیتی، ابهامهای اقتصادی و تغییرات انتظارات سرمایهگذاران، شرایطی ساخته که بازگشایی را به رویدادی صرفاً فنی تبدیل نمیکند؛ بلکه آن را به یک نقطه عطف در مسیر قیمتگذاری داراییها بدل میسازد.
پیشبینی بازار ...
بورس24 : بازار سرمایه ایران پس از حدود ۸۰ روز توقف، در آستانه بازگشایی قرار گرفته است؛ رخدادی که بهخودیخود هم جنبهای تاریخی دارد و هم از منظر رفتاری و معاملاتی، یکی از حساسترین مقاطع سالهای اخیر به شمار میرود. طولانی شدن تعطیلی بازار، در کنار انباشت اخبار سیاسی، نگرانیهای امنیتی، ابهامهای اقتصادی و تغییرات انتظارات سرمایهگذاران، شرایطی ساخته که بازگشایی را به رویدادی صرفاً فنی تبدیل نمیکند؛ بلکه آن را به یک نقطه عطف در مسیر قیمتگذاری داراییها بدل میسازد. به بیان ساده، بورس در شرایطی دوباره فعال میشود که نهتنها زمان زیادی از آخرین معامله گذشته، بلکه فضای بیرونی نیز همچنان مملو از عدم قطعیت است.
از یکسو، باز شدن بازار در چنین فضایی میتواند تهدیدی جدی برای تعادل کوتاهمدت قیمتها باشد. بازار پس از یک توقف طولانی، معمولاً با شکاف قابلتوجه بین انتظارات سرمایهگذاران و واقعیتهای جاری روبرو میشود. در این مدت، هم قیمت ارز و طلا و سایر داراییها تغییر کرده، هم گزارشهای عملکردی شرکتها منتشر شده، و هم ریسکهای سیاسی و اقتصادی جدیدی شکل گرفتهاند. طبیعی است که بخشی از سهامداران با دید محافظهکارانه وارد معامله شوند و بخواهند ریسکهای انباشتهشده را بهسرعت کاهش دهند. همین موضوع میتواند فشار فروش اولیه را افزایش دهد و نوسانهای شدید در روزهای نخست بازگشایی رقم بزند.
اما این بار، فضای بازگشایی با تفاوتهای چشمگیری نسبت به دورههای قبل همراه است. در همین توقف بازار، شاهد رشدهای قیمتی عجیب و غریب بیش از ۱۰۰ درصدی در انواع و اقسام کالاها بودهایم. این تورم افسارگسیخته، ارزش واقعی پول ملی را بیش از پیش کاهش داده و عملاً قدرت خرید را از سبد خانوارها ربوده است. در بخش مسکن نیز، علیرغم توقف معاملات بورس، رشد سرسامآور نهادهها باعث شده تا این بازار نیز شاهد افزایش قیمتی 30 تا ۵۰ درصدی در بسیاری از مناطق شهری باشد. این تورم گسترده و فراگیر، وضعیت متفاوتی را برای بازگشایی بورس رقم زده است.
از سوی دیگر، ارزش دلاری بازار سهام که پیش از توقف بواسطه نگرانی از بابت وقوع جنگ و آسیب به زیرساختها حدود 30% کاهش یافته بود، در دوره توقف نیز دستخوش تغییرات نزولی مجدد شده است. در روز توقف بازار، ارزش کل بازار سرمایه با دلار حدود ۱۶۵ هزار تومانی، بالغ بر 76 میلیارد دلار بود. اما با افزایش نرخ دلار به حدود ۱۸۵ هزار تومان، ارزش دلاری بازار مجددا کاهش یافته است. علاوه بر این، با توجه به نزدیک شدن به فصل مجامع و تقسیم سود شرکتها، انتظار میرود ارزش دلاری بازار در آینده نزدیک باز هم کمتر شود. این وضعیت، در کنار عقبماندگی تاریخی قیمت سهام نسبت به سایر داراییها، نکته حائز اهمیتی را برجسته میکند: بورس از نظر تاریخی، امروز که ترس از گشایش و اصلاح قیمت وجود دارد، در پایینترین نقطه تاریخی خود از نظر ارزش دلاری و نسبت به سایر داراییها قرار دارد.
این بازگشایی الزاما به معنای آغاز یک دوره منفی نیست. در دل همین تهدید، فرصتهایی نیز نهفته است. در واقع، یکی از مهمترین نکات درباره بازگشایی بورس پس از این وقفه طولانی آن است که قیمتگذاری بسیاری از نمادها با واقعیتهای جدید اقتصادی و تورمی تطبیق پیدا نکرده و بازار برای نخستین بار پس از ۸۰ روز، دوباره امکان کشف قیمت خواهد داشت. این کشف قیمت اگرچه ممکن است در ابتدا با فشار و هیجان همراه باشد، اما در ادامه میتواند به بازگشت تدریجی منطق تحلیلی به بازار کمک کند. بهویژه برای سرمایهگذارانی که افق میانمدت یا بلندمدت دارند، این دوره میتواند به جای صرفاً یک شوک کوتاهمدت، یک نقطه ورود مهم تلقی شود.
نکته قابل توجه این است که حدود دو سوم بازار قرار است بهصورت همزمان گشایش شوند، اما همه نمادها در یک سطح و با یک الگو باز نمیشوند. بر اساس آنچه از تصمیمات نهاد ناظر برمیآید، بخشی از نمادهای بزرگ، حساس و اثرگذار که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم درگیر رویدادهای اخیر بودهاند، قرار است با تأخیر و بهصورت تدریجی وارد معاملات شوند. این موضوع از یک منظر به کنترل فشار اولیه کمک میکند، چون مانع از آن میشود که کل وزن بازار در همان لحظه نخست تحت تأثیر هیجان قرار گیرد.
در چنین شرایطی، تفاوت بین نمادهای بزرگ و نمادهای متوسط و کوچک بسیار مهم میشود. بسیاری از شرکتهایی که فعالیت آنها کمتر از تنشهای اخیر آسیب دیده و تحت تاثیر تورم با فضای بهتری روبرو شدهاند، اکنون میتوانند بهعنوان گزینههایی با ریسک نسبی کمتر مورد توجه قرار گیرند. بهخصوص شرکتهایی که از منظر گزارشهای ۱۲ ماهه و ماهانه وضعیت بنیادی قابل قبولی دارند، ممکن است در فضای جدید بهتر از سایرین خود را بازیابی کنند. این بخش از بازار، اگرچه شاید در روزهای نخست تحتالشعاع جو عمومی قرار بگیرد، اما در مرحله بعد میتواند زودتر از کل بازار به تعادل برسد و حتی به مقصد بخشی از نقدینگی سرگردان تبدیل شود.
از سوی دیگر، مجموعه اقدامات حمایتی که برای بازگشایی در نظر گرفته شده، نشان میدهد سیاستگذار تا حدودی به حساسیت این مقطع آگاه است. ثابت ماندن دامنه نوسان و حجم مبنا، محدودیتهای مرتبط با بازارگردانها، مدیریت سفارشگذاری در دقایق ابتدایی، ممنوعیت برخی موقعیتهای معاملاتی در بازار اختیار معامله و توصیه به سهامداران عمده برای خودداری از عرضه سنگین در بازار خرد، همگی با هدف کاهش شوک و جلوگیری از تشدید رفتارهای هیجانی طراحی شدهاند. هرچند این ابزارها نمیتوانند همه ریسکها را حذف کنند، اما دستکم سرعت انتقال هیجان را کم میکنند و به بازار فرصت میدهند تا تدریجیتر به شرایط جدید عادت کند.
یکی از نگرانیهای اصلی در بازگشایی، فشار فروش از سمت دارندگان اعتبار، صندوقها و نهادهای دارای موقعیت بزرگ است. بهویژه اگر بخشی از فعالان بازار در دوره توقف، ناچار به اصلاح پرتفوی یا تأمین وجه شده باشند، ممکن است در نخستین روزهای گشایش برای فروش اقدام کنند. با این حال، محدود شدن حضور برخی فروشندگان بزرگ و تدابیر نظارتی میتواند از تبدیل این فشار به یک ریزش فراگیر جلوگیری کند. در واقع، یکی از منطقهای اصلی بازگشایی مرحلهای همین است که بازار فرصت داشته باشد بهجای سقوط ناگهانی، بهتدریج با واقعیتهای جدید تطبیق پیدا کند.
از منظر کلان، مهمترین متغیر تعیینکننده برای مسیر بورس، همچنان همان فضای سیاسی و امنیتی است. اگر تنشها تشدید شود یا احتمال درگیری مجدد بالا بماند، حتی شرکتهای بنیادی و صنایع کمتر آسیبپذیر نیز از فضای منفی بازار در امان نخواهند ماند. اما اگر وضعیت به سمت فروکش کردن تنشها برود، داستان بازار میتواند کاملاً متفاوت شود. در چنین حالتی، بورس پس از یک دوره رکود و توقف طولانی، میتواند از عقبماندگی نسبت به سایر بازارها بهره ببرد. در واقع، این بازگشایی در میان تورم مزمن، رشد نقدینگی، کاهش ارزش پول ملی و جابهجایی انتظارات، میتواند به فرصتی برای بازتعریف ارزش سهام تبدیل شود.
باید توجه داشت که بازار در دوره توقف عملاً از بسیاری از تحولات اقتصادی و مالی عقب افتاده. در این مدت، قیمت انواع کالاها و خدمات رشد نجومی داشته، نهادهها گران شده و ارزش دلاری بسیاری از داراییها کاهش یافته. بنابراین بورس اکنون با تأخیری قابلتوجه وارد مرحلهای میشود که در آن باید هم ریسکهای اخیر را هضم کند و هم قیمتهای تازهتری برای آینده بسازد. این ویژگی، اگرچه در کوتاهمدت دردناک است اما در میانمدت میتواند منجر به شکلگیری سطوح جذاب ارزندگی شود؛ بهویژه اگر سرمایهگذاران بهجای رفتار واکنشی، نگاه تحلیلی و صبورانهتری در پیش بگیرند.
در جمعبندی میتوان گفت بازگشایی بازار پس از یک وقفه طولانی، نه یک رویداد ساده، بلکه شروع مرحلهای تازه در مسیر کشف قیمت و بازآرایی انتظارات است. این گشایش، در نگاه اول با تهدیدهای جدی همراه است: فشار فروش، ابهام سیاسی، نوسان شدید و غلبه هیجان بر تحلیل. اما در لایه عمیقتر، همین وضعیت که با تورم بالا، رشد قیمت کالاها و مسکن، و افت ارزش دلاری بورس همراه شده، میتواند به فرصتی جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل شود؛ بهویژه برای کسانی که با افق زمانی میانمدت وارد بازار میشوند و میتوانند از شکاف ایجادشده بین ترس کوتاهمدت و ارزش بنیادی بلندمدت بهره ببرند.
بررسی معاملات صندوقهای طلا و نقره
ارزش معاملات صندوقهای طلا به 10.7 همت رسید که نسبت به ارزش معاملات 10.8 همتی یکشنبه، 1% کاهش داشت. صندوقهای مذکور افت نزدیک به 3 درصدی را ثبت کردند و معاملهگران حقیقی 744 میلیارد تومان ورود پول را رقم زدند. عیار، طلا و کهربا برترین صندوقها بر اساس ارزش معاملات بودند. گفتنی است، تراز نقدینگی حقیقیها از ابتدای جنگ رمضان تا امروز، نشان از ورود 38.2 همت پول به صندوقهای طلا دارد.
صندوقهای نقره با ارزش معاملات 1,310 میلیارد تومانی، افت 2.5 تا 3 درصدی و خروج 24 میلیارد تومان پول حقیقی روبرو شدند. ارزش معاملات نقرهایها 29% کمتر از ارزش معاملات 1,844 میلیارد تومانی روز یکشنبه بود. نقران و نقرابی برترین صندوقها بر اساس ارزش معاملات بودند. نرخ ارز این صندوقها به 220 هزار تومان رسیده است.
بررسی معاملات صندوقهای با درآمد ثابت
ارزش معاملات صندوقهای درآمد ثابت به 19.7 همت رسید که نسبت به ارزش معاملات 20.2 همت روز یکشنبه، 2% کاهش داشت. در این روز 691 میلیارد تومان خروج پول حقیقی ثبت شد. کارا، پاسارگاد و فیروزا برترین صندوقها از نظر ارزش معاملات بودند. پول وارد شده از زمان آغاز جنگ به این صندوقها رقمی بالغ بر 7 همت بوده است.
بررسی معاملات صندوقهای مسکن
صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات بالاخره پس از 12 روز رشد ممتد بعد از بازگشایی، زیر فشار جدی عرضه رفتند. بهنظر میرسد بخشی از نقدینگی در حال خروج از صندوقهای املاک و آماده جابجایی به سمت بازار سهام است. روز گذشته ارزش معاملات صندوقها به 1,728 میلیارد تومان رسید، کلیه صندوقها به صف فروش رسیدند و 247 میلیارد تومان خروج پول حقیقی گزارش شد.
امینشهر با حباب 30 درصدی مالک 6 هزار متر ساختمان اداری و تجاری در سعادتآباد و 11 هزار متر ساختمان مرکزی بانک شهر و درآمد اجاره سالانه 330 میلیارد تومان است.
پرتفوی کلید با 17% حباب قیمتی، متشکل از ملک، فیکساینکام و سهام ساختمانی است. صندوق کاشانه با 9% حباب، افت 3 درصدی را تجربه کرد. کل داراییهای کاشانه متمرکز بر صندوق فیکس است.
مالک آتیه حباب 33 درصدی دارد. یک سوم پرتفوی این صندوق اختصاص به ملک کامرانیه یافته و مابقی نزد بانک صادرات سپرده شده است. صندوق ارزش مسکن با NAV حدود 1,200 تومانی و قیمت 3,262 تومانی یکی از گرانترین صندوقهاست که در بازار دیروز صف فروش شد.
در صندوق دانیک نیمی از داراییها به ملک و نیمی به صندوق درآمد ثابت تخصیص یافته. این صندوق هماکنون 11% حباب دارد. و در نهایت به صندوق تازهوارد کاخ میرسیم که حباب مثبت 16.5 درصدی دارد و همچون همگروهیهای خود 3% افت قیمت را ثبت کرد.
بررسی معاملات گواهیهای سپرده در بورس کالا
گواهی سپرده شمش طلا و گواهی سکه تمام بهار آزادی با افت 2.7 و 2.2 درصدی روبرو شدند. شمش طلا به 2 میلیون و 519 هزار تومان و سکه طلا به 189 میلیون تومان رسید. گواهی شمش نقره نیز با رشد 0.7 درصدی در سطوح 542 هزار تومانی قرار گرفت.
گواهی سپرده مس کاتد با کاهش جدی 5 درصدی تا سطوح 2 میلیون و 400 هزار تومانی عقب نشست. گواهی شمش روی نیز تغییر قیمت بااهمیتی نداشت و در سطوح 527 هزار تومانی معامله شد.
گواهی سپرده قیر پس از رشد 10 درصدی دقایق نخست، با فشار عرضه دنده معکوس عجیبی کشید تا جاییکه علاوه بر پس دادن رشد دقایق اولیه، با افت 10 درصدی به مصاف صف فروش رفت. این گواهی حباب قابل توجهی گرفته، به طوری که با قیمت امروز، 3 برابر قیمت آن در بورس کالا معامله میشود !!
گواهی گندله سنگآهن بدون تغییر قیمت خاصی در ابتدای کانال 10 هزار تومانی معامله شد. میلگرد نیز با افت 2.5 درصدی در سطوح 63 هزار و 300 تومانی قرار گرفت. انتظار رشد میانمدت میلگرد را داریم و لذا هر افت قیمتی فرصت خرید خواهد بود.
و در پایان به گواهی سپرده وانت کرمانخودرو میرسیم که در معاملات دوشنبه با رشد 2 درصدی در سطوح 684 هزار تومانی معامله شد. بهای تمامشده این گواهی با در نظر گرفتن 10% مالیات بر ارزش افزوده، هزینه شمارهگذاری و ... نزدیک به 8 میلیارد تومان برآورد میشود.
سر تیتر خبرهای سیاسی و اقتصادی – اخبار و شایعات بازار :
* ترامپ شب گذشته در توئیتی نوشت: قرار بود فردا حمله کنیم ! من از سوی امیر قطر، تمیم بن حمد آل ثانی، ولیعهد عربستان سعودی، محمد بن سلمان آل سعود، و رئیس امارات متحده عربی، محمد بن زاید آل نهیان، خواسته شده است حمله نظامی برنامهریزیشده ما علیه جمهوری اسلامی ایران را که قرار بود فردا انجام شود، به تعویق بیندازم؛ زیرا مذاکرات جدی اکنون در جریان است و به باور آنها، بهعنوان رهبران بزرگ و متحدان ما، توافقی حاصل خواهد شد که برای ایالات متحده آمریکا و همچنین همه کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن بسیار قابل قبول خواهد بود. این توافق، نکته مهمی را در بر خواهد داشت: هیچ سلاح هستهای برای ایران! بر اساس احترامی که برای رهبران نامبرده قائلم، به وزیر جنگ، پیت هگست، رئیس ستاد مشترک ارتش، ژنرال دانیل کین، و ارتش ایالات متحده دستور دادهام که حمله برنامهریزیشده فردا به ایران را انجام ندهیم؛ اما همچنین به آنها دستور دادهام که آماده باشند، در صورت حاصل نشدن یک توافق قابل قبول، در یک لحظه و بدون درنگ، حملهای کامل و گسترده علیه ایران را آغاز کنند.
* یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده گفت: پس از چند دور تبادل متن بین ایران و آمریکا، متنهای دو طرف درباره پایان جنگ به یکدیگر نزدیک شده است. بر این اساس، طرف آمریکایی اعلام پایان فوری جنگ در همه جبههها را پس از امضای یادداشت تفاهم پذیرفته است.
* سخنگوی وزارت خارجه: هفته گذشته علیرغم اینکه طرفهای آمریکایی بهطور علنی اعلام کردند طرح ایران مردود است، ما از طرف میانجی پاکستانی مجموعهای از نکات و ملاحظات اصلاحی را دریافت کردیم. بنابراین از روز بعد از ارسال نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی، از طرف پاکستان مجموعهای از پیشنهادات را دریافت کردیم که در این چند روز بررسی شد و همچنان که دیروز اعلام شد، متقابلا نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی منعکس شده است. روند مذاکرات از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد.
* واکنش سخنگوی وزارت امورخارجه به تهدیدات ترامپ: خیالتان راحت، خوب بلدیم جواب دهیم.
* وزن نمادهای آسیبدیده از جنگ در صندوقهای اهرمی: توان 32٪، موج 31٪، دوایکس 30%، جهش 24%، نارنج 23٪، اهرم 22%، شتاب ۲۱٪، بیدار ۲۰٪. این درصدها نشاندهنده میزان درگیری داراییهای این صندوقها با نمادهای چالشدار بازار است که باید در تحلیل ریسک مدنظر قرار گیرد.
* مدیر نظارت بر بورسهای سازمان بورس با اعلام جزئیات بازگشایی بازار سهام، از تغییر نکردن دامنه نوسان و مقررات حجم مبنا خبر داد. قادر معصومی گفت: در حوزه اقدامات حمایتی، افزایش ضریب تضمین، ارائه تسهیلات در قبال توثیق سهام، تجهیز منابع صندوقهای حمایتی بازار و بیمه سهام برای سهامداران حقیقی خرد در دستور کار قرار گرفته است. او گفت: بازارگردانها تا 15 خرداد در سمت فروش فعال نخواهند بود. همچنین اتخاذ موقعیت فزاینده برای تمام قراردادهای اختیار معاملهای که تا روز دوم بازگشایی بازار سررسید میشوند، ممنوع خواهد بود. قراردادهای اختیار معاملهای که سررسید شدهاند در روز اول بازگشایی تسویه نقدی و در روز دوم تسویه فیزیکی خواهند شد. مدیر نظارت بر بورسهای سازمان تاکید کرد: ارسال سفارش در زمان پیشگشایش آغازین بازار برای هر کد معاملاتی، صرفاً از یک ایستگاه معاملاتی در هر کارگزاری مجاز است. ارسال سفارش توسط سامانههای معاملاتی برخط گروهی در ۲ دقیقه ابتدایی پیشگشایش بازار ممنوع است. او با اشاره به اینکه هماهنگی با شرکتها و سازمانهای دولتی برای عرضه نکردن سهام در بازار توسط آنها و شرکتهای زیرمجموعه از دیگر اقدامات نهاد ناظر است، تاکید کرد: رعایت این موضوع از ملاحظات اصلی سازمان و سایر مراجع نظارتی بوده و مکاتبه درخواست در این خصوص به وزارتخانهها، سازمانها و ارگانهای مربوطه ارسال شده است. او با اشاره به جایگاه سهامداران درصدی تاکید کرد: از سهامداران حقیقی و حقوقی با مالکیت درصدی سهام، درخواست داریم از عرضه سهام در بازار خرد خودداری کنند. او افزود: در بخش مربوط به ناشران، نماد معاملاتی شرکتهایی که از شروع جنگ تا روز بازگشایی بازار افشاء اطلاعات بااهمیت «الف» داشتهاند، طبق مقررات بدون محدودیت دامنه نوسان در روز اول بازگشایی خواهند شد. معصومی تاکید کرد: همچنین درخصوص ناشرانی که در بازه زمانی مذکور افشاء اطلاعات نوع «ب» داشتهاند، تلاش خواهد شد طبق مقررات حاکم در روز اول بازگشایی شوند. به گفته معصومی، در زمان بازگشایی بازار، نماد شرکتهایی که تا روز بازگشایی بازار اقدام به برگزاری مجمع کردهاند، طبق مقررات حاکم بدون محدودیت دامنه نوسان و بهصورت تدریجی و طی روزهای دوم به بعد بازگشایی خواهند شد.
* حدود 200 نماد معادل 40% نمادهایی که در روز اول بازگشایی میشوند به دلیل افشای اطلاعات بااهمیت گروه «الف» بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی خواهند شد و سایر نمادها با دامنه عادی ۳ درصد معامله میشوند. لیست نمادها
* حمید یاری، معاون نظارت بر بورسها و ناشران سازمان بورس گفت: بازار سهام برای مدت طولانی بسته بوده و به همین دلیل، بازار امروز یکساعت بیشتر ادامه خواهد داشت؛ یعنی به جای ساعت ۱۲:۳۰ تا ۱۳:۳۰ فعال خواهد بود. این مجوز برای امروز و فردا صادر شده تا با توجه به شرایط، فرآیند معاملات بهتر مدیریت شود.
* صندوقهایی که 35% داراییهایشان به سرمایهگذاری در سهام و حقتقدم شرکتهای آسیبدیده از جنگ، که نماد معاملاتی آنها در روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت تعلیق شده، اختصاص یافته است. بر حسب این مصوبه امکان معامله واحدهای سرمایهگذاری یا صدور و ابطال، حسب مورد، میسر نیست و معاملات این گروه از صندوقها متوقف میشود. ایرانشاهی تاکید کرد: طبق این مصوبه نوع صندوق دیگر اهمیتی ندارد؛ یعنی صندوقهای بخشی، اهرمی، سهامی یا هر نوع دیگر، اگر بیش از ۳5% داراییهایشان امکان معامله نداشته باشد، مشمول این تصمیم خواهند بود.
* شنیدهها حاکی از آن است بعد از بازگشایی بازار سهام در روز سهشنبه؛ سازمان بورس تلاش خواهد کرد که حتی در صورت از سرگیری حملات نظامی، دیگر بازار تعطیل نشود.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.