تاثیر جنگ بر بازارها کم شده است؟

بورس24 : شش ماه از شروع جنگ خاورمیانه گذشته و به نظر می رسد بازارها با تحولات این منطقه سازگار شده اند و دیگر شاهد نوسان های بزرگ در قیمت دارایی ها بویژه نفت نیستیم. تنش در خاورمیانه و بویژه تنگه هرمز کمتر شده و دولت آمریکا تصمیم گرفته با تشدید فشارهای اقتصادی اهداف خود را تحقق بخشد. درباره میزان تاثیر این فشارها بر ایران دیدگاه های مختلف وجود دارد. آنچه در ابتدا تصور می شد یک جنگ چند هفته ای باشد به یک نزاع چند ماهه با افقی نامشخص تبدیل شده است.

معمولا وقتی درگیری ها و بحران ها طولانی می شوند از اثرات آنها بر بازارها کاسته می شود. سرمایه گذاران با بحران ها سازگار می شوند و این رفتار بارها و بارها مشاهده شده است. حتی همه گیری کرونا تنها چند ماه سبب ضعف اقتصاد جهان شد. بحران مالی سال 2008 نیز اثرات طولانی نداشت و اقتصاد جهان خود را احیا کرد. جنگ خاورمیانه ابعاد بسیار کوچک تر از آن دو رویداد دارد.

در مطلب حاضر به تحولات بازارها در این شش ماه اشاره می شود. نکته ای که نباید فراموش شود این است که سرنوشت خاورمیانه همچنان نامشخص است و باید برای رویدادهای غیرمنتظره آمادگی داشت.

شروع جنگ

پایان ماه فوریه یعنی بیست و هشتم این ماه، آمریکا و اسراییل حملاتی را به ایران شروع کردند و ایران در واکنش به این حملات به همپیمان های آمریکا در منطقه و اهداف آمریکایی و اسراییل حمله کرد. این نوع جنگ در خاورمیانه با این ابعاد بی سابقه بود و تصور می شد اگر جنگ ادامه یابد اقتصاد جهان به شدت لطمه می بیند اما اکنون که شش ماه از شروع جنگ گذشته این پیش بینی تحقق نیافته است.

طلا. در روزهای اولیه پس از 28 فوریه، قیمت طلا به سرعت رشد کرد و به 5330 دلار در هر اونس رسید. از آن پس بازار نوسان هایی داشته اما قیمت طلا دیگر به آن رقم نرسیده است. قیمت هر اونس طلا در معاملات روز جمعه در محدوده 4450 دلار قرار داشت. در هفته های اخیر اخبار اقتصاد آمریکا اثرات بزرگ بر بازار طلا داشته است. قیمت طلا پایان ماه ژانویه یعنی هفت ماه پیش به رکورد 5600 دلار رسیده بود.

نفت. قیمت هر بشکه نفت برنت قبل از شروع جنگ 71 دلار بود و با شروع جنگ بازار به سرعت رشد کرد طوری که قیمت نفت برنت طی سه هفته به 110 دلار در هر بشکه رسید و در ماه آوریل به 126 دلار افزایش یافت. تنش در تنگه هرمز سبب اختلال شدید در عبور نفتکش ها شده است اما در هفته های اخیر قیمت نفت به شدت کاهش یافته و به زیر 90 دلار رسیده است. گفته می شود صادرات نفت از تنگه هرمز افزایش یافته است.

بورس آمریکا. شاخص های بورس آمریکا در چند هفته پس از شروع جنگ کاهش یافتند اما از پایان ماه مارس رشد آنها ادامه داشته و شاهد ثبت رکوردهای جدید برای شاخص نزدک و شاخص استاندارد اند پورز هستیم. سرمایه گذاران عموما نگران رشد تورم در اثر افزایش قیمت نفت هستند و اگر تورم بالا نرود تاثیر جنگ خاورمیانه بر بورس آمریکا اندک باقی خواهد ماند. بویژه رشد قیمت سهام شرکت های فعال در حوزه فناوری پیشرفته به رونق بورس آمریکا کمک کرده است.

شاخص دلار. در روزهای اولیه پس از شروع جنگ شاخص دلار رشد کرد زیرا تصور می شد افزایش قیمت نفت سبب می شود بانک مرکزی آمریکا نرخ های بهره را بالا ببرد. شاخص دلار سپس کاهش یافت و در سه ماه اخیر رشد این شاخص عموما حاصل وضعیت شاخص های اقتصاد آمریکا بوده نه وضعیت خاورمیانه. اگر تورم در آمریکا بالا رود قطعا شاخص دلار رشد می کند. احتمال دارد بانک مرکزی آمریکا در یکی از سه نشست خود تا پایان سال جاری میلادی نرخ های بهره را 0.25 درصد بالا ببرد.

فلزات پایه. عملکرد بازار فلزات پایه در ابتدای جنگ منفی بود و سپس شرایط تغییر کرد. قیمت ها طی ماه های اخیر بالا رفته و قیمت مس در آمریکا به رکورد جدید رسیده است. قیمت مس در بورس لندن بالاتز از 14 هزار دلار در نوسان است. این رشد به رغم ضعف در اقتصاد چین و به دلیل اختلال در تولید و پیش بینی رشد تقاضا در بخش فناوری پیشرفته در جهان رخ داده است. قیمت مس در بورس لندن در سال جاری میلادی تاکنون 17 درصد و در شش ماه اخیر 10 درصد رشد کرده است.

تغییر ماهیت رویارویی

ترامپ ماهیت جدیدی برای مقابله با ایران تعریف کرده است. پس از حملاتی که آمریکا به اهدافی در جنوب ایران داشت ترامپ اعلام کرد اعمال فشارهای شدید اقتصادی بر ایران را به شروع جنگ جدید ترجیح می دهد. هفته پیش وزیر خزانه داری آمریکا از شروع شدیدترین فشارها بر اقتصاد ایران خبر داد. رویکرد جدید دولت آمریکا سبب آرامش در خاورمیانه و بازارها شده است البته بعید است این آرامش ادامه پیدا کند.