اهداف سه گانه آمریکا در دوره گذار

بورس24 : در چند هفته اخیر رویارویی آمریکا و ایران وارد فازی جدید شده و شاهد آرامش نسبی در بازارها هستیم. این دوره گذار محسوب می شود زیرا بزودی به پایان خواهد رسید و باید تکلیف خاورمیانه مشخص شود. وضعیت نه جنگ و نه صلح به زیان همه طرف هاست و نمی تواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.

ترامپ به این نتیجه رسیده که فشار اقتصادی موثرتر از جنگ است و مدتی است برنامه های بی سابقه برای لطمه زدن به اقتصاد ایران اجرا می کند. مسلما این برنامه ها زمانبر هستند و فورا نتیجه نمی دهند. در دوره ای که برنامه ها در حال اجرا هستند ترامپ حداقل دو هدف دیگر را دنبال می کند. نتیجه تلاش های ترامپ و واکنش های ایران به برنامه های او اثرات بزرگ بر بازارها خواهد داشت. در کنار اعمال فشار اقتصادی، ترامپ در حال تلاش برای باز کردن کامل تنگه هرمز و آماده سازی نیروی نظامی آمریکا برای اقدام در صورت نیاز است.

روز گذشته ماه آگوست پایان یافت و در آن ماه مانند ماه های قبل از آن، بازارها عموما از اخبار تنش در خاورمیانه تاثیر پذیرفتند. حمله آمریکا به اهدافی در جنوب ایران سبب التهاب در برخی بازارها شد. دیروز در ساعات اولیه معاملات شاهد رشد 3 درصدی قیمت نفت و افول 50 دلاری قیمت آتی هر اونس طلا بودیم. در بورس های بزرگ آسیا و اروپا و در معاملات فیوچر بورس آمریکا نیز تابلوها قرمز بودند. نکته جالب توجه اینکه نوسان ارزش دلار در برابر یورو و پوند محدود بود. بازارهای انگلستان روز گذشته تعطیل بودند در نتیجه نوسانی در قیمت فلزات پایه در بورس لندن رخ نداد. در بازار ارزهای دیجیتال نیز نوسان قیمت ها محدود بود. بازارها امروز آرام هستند.

از امروز ماه سپتامبر آغاز می شود و تا پایان یک سال بسیار بی ثبات تنها چهار ماه باقی مانده است. شش ماه اخیر خاورمیانه عامل اصلی موثر بر رفتار سرمایه گذاران در بازارهای مختلف بوده است. احتمالا این تاثیرگذاری در ماه های آینده ادامه پیدا خواهد کرد.

برنامه آمریکا چیست؟

ترامپ در چند هفته اخیر بر تغییر رویکرد آمریکا در قبال ایران تاکید کرده یعنی او اعمال فشار شدید اقتصادی را در دستور کار قرار داده و اگر تنش نظامی هم رخ دهد در مسیر اجرای برنامه اعمال فشار خواهد بود. اولویت دیگر ترامپ باز کردن تنگه هرمز است. اگر ایران بخواهد مانع تحقق این هدف شود تنش نظامی از سر گرفته خواهد شد.

در واقع آمریکا مایل نیست بار دیگر وارد جنگی تمام عیار با ایران شود و قصد دارد از طریق اعمال شدیدترین فشارهای اقتصادی ایران را به زانو درآورد. هدف دیگر، باز نگه داشتن تنگه هرمز است. اگر ایران تحت فشارهای اقتصادی تسلیم نشود یا اقداماتی برای بستن تنگه هرمز انجام دهد آنگاه اقدامات نظامی از سوی آمریکا انجام خواهد شد.

تحولات جدید

در هفته های اخیر قیمت نفت زیر 90 دلار نوسان کرده و هرگاه تنشی رخ داده قیمت ها تنها چند درصد بالا رفته و سپس کاهش یافته است. به نظر می رسد عبور نفتکش ها از تنگه هرمز و صادرات نفت کشورهای عرب حوزه خلیج فارس از راه های دیگر سبب شده عرضه به بازارهای جهان بالا رود و تاثیر تنش در خاورمیانه کاهش یابد.

آمریکا فشار اقتصادی را ادامه خواهد داد و همزمان تلاش خواهد کرد میزان صادرات نفت از خاورمیانه را بالا ببرد. برای مدتی این دو هدف دنبال می شود تا وقتی نتیجه فشارهای اقتصادی بر ایران مشخص شود و صادرات نفت از تنگه هرمز به سطح قبل از شروع جنگ باز گردد.

همزمان با آنکه آمریکا این دو هدف را دنبال می کند صادرکنندگان نفت و خریداران آن راه هایی برای کاهش وابستگی خود به نفت صادراتی از تنگه هرمز خواهند یافت و این یعنی در ماه های آینده نقش تنگه هرمز در بازار نفت بسیار کمرنگ تر از حالا خواهد بود.

سومین هدف: تجهیز نیروها

در این دوره گذار یعنی دوران اعمال فشار اقتصادی بر ایران و تلاش برای باز کردن کامل تنگه هرمز، آمریکا به آماده سازی نیروهای خود برای زمانیکه به اقدام نظامی نیاز است ادامه خواهد داد. این سومین هدف آمریکا در این دوره است. بدین ترتیب به نظر می رسد گذشت زمان به زیان ایران خواهد بود. البته در این دوره ایران هم بر آمادگی های نظامی خود می افزاید اما فشارهای اقتصادی می تواند بسیار خطرناک باشد.

با توجه به آنچه بیان شد بعید است قیمت نفت رشد پایدار و چشمگیر داشته باشد و احتمالا بازار نزولی خواهد بود. افق بورس های بزرگ مثبت است زیرا به تدریج تاثیر تحولات خاورمیانه کمتر می شود و بخش فناوری پیشرفته در اقتصادهای بزرگ همچنان رشد خواهد کرد.