تولید فولاد ایران ۷ سال است درجا می‌زند؛ ویتنام هم از ایران پیشی گرفت!

بورس24 : سیدابوتراب فاضل، رئیس هیئت‌مدیره آهن و فولاد غدیر ایرانیان، در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران، با تشریح وضعیت رقابتی صنعت فولاد کشور، نسبت به توقف رشد تولید، کاهش حاشیه سود و تضعیف مزیت‌های اقتصادی این صنعت هشدار داد.

وی اعلام کرد تولید فولاد ایران طی هفت سال گذشته عملاً درجا زده است؛ این در حالی است که کشورهای رقیب مسیر توسعه را ادامه داده‌اند و امسال ویتنام توانسته از ایران پیشی بگیرد.

نیمی از ظرفیت تولید بیلت و بلوم بدون استفاده مانده است

فاضل با اشاره به استفاده‌نشدن از بخش قابل‌توجهی از ظرفیت‌های تولیدی کشور اظهار کرد: در حال حاضر نیمی از ظرفیت تولید بیلت و بلوم ایران خالی مانده است.

به گفته وی، مسئله صنعت فولاد صرفاً افزایش ظرفیت اسمی نیست، بلکه باید برای استفاده مؤثر از ظرفیت‌های موجود و بازگرداندن توان رقابتی بنگاه‌ها چاره‌اندیشی کرد.

رئیس هیئت‌مدیره آهن و فولاد غدیر ایرانیان همچنین با اشاره به تنگنای سودآوری در این صنعت افزود: حاشیه خالص سود شرکت‌های فولادی از ۲۸ درصد به ۱۶ درصد کاهش یافته است. در سطح جهانی نیز حاشیه سود این صنعت به کمتر از نصف سطح مورد نیاز برای پایداری رسیده است.

وی با بیان اینکه ماهیت رقابت در بازار جهانی فولاد تغییر کرده است، تأکید کرد صنایع فولادی به سمت تولید محصولات پیچیده‌تر و آلیاژی حرکت می‌کنند و دیگر نمی‌توان صرفاً با افزایش تناژ تولید در بازارهای جهانی رقابت کرد.

خصولتی‌گری و از دست رفتن مزیت انرژی؛ دو چالش جدی فولاد

فاضل از دست رفتن مزیت انرژی را یکی از عوامل تضعیف جایگاه صنعت فولاد دانست و تصریح کرد: گاز طبیعی که در گذشته یکی از مزیت‌های نسبی ایران برای تولید فولاد محسوب می‌شد، اکنون به فرصتی ازدست‌رفته تبدیل شده است. افزایش هزینه‌های انرژی در کنار محدودیت‌های تأمین، توان رقابت تولیدکنندگان داخلی را تحت تأثیر قرار داده است.

وی چالش‌های صنعت فولاد را در دو گروه ذاتی و نهادی قابل بررسی دانست و گفت مسائلی مانند ناترازی انرژی با تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری مناسب قابل حل هستند؛ اما مشکلات نهادی از جمله بهره‌وری پایین، ساختار سهامداری خصولتی، ضعف اکوسیستم دیجیتال و نبود هماهنگی در سیاست‌گذاری، به اصلاحات ساختاری و اراده جدی‌تری نیاز دارند.

رئیس هیئت‌مدیره آهن و فولاد غدیر ایرانیان با انتقاد از ساختار مالکیت و مدیریت برخی بنگاه‌های بزرگ صنعتی تأکید کرد: «شرکت خصولتی به معنای آشفتگی مدیریت در بنگاه است.» وی معتقد است تا زمانی که تکلیف مالکیت در اقتصاد ایران مشخص نشود، مسیر توسعه شرکت‌ها هموار نخواهد شد.

فاضل همچنین ساختار سهامداری و مدیریت دولتی در برخی بنگاه‌ها، از جمله ذوب‌آهن اصفهان، را از عوامل شکل‌گیری مشکلات و تداوم زیان‌دهی آنها دانست و گفت: «همه می‌دانیم چرا ذوب‌آهن زیان‌ده است؛ سهامدار دولتی چنین شرایطی را برای این شرکت رقم زده است.»

وی اصلاح ساختار مدیریتی و ایجاد سازوکار تخصصی برای انتخاب مدیران را از ضرورت‌های بهبود عملکرد شرکت‌های فولادی برشمرد و تأکید کرد مدیریت بنگاه‌های بزرگ باید بر اساس تخصص، بهره‌وری و منافع اقتصادی شرکت‌ها شکل بگیرد، نه ملاحظات خارج از چارچوب حرفه‌ای مدیریت.

تحول دیجیتال و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر؛ راهکار عبور از بحران

فاضل در بخش دیگری از سخنان خود، تحول دیجیتال را یکی از الزامات ارتقای رقابت‌پذیری صنعت فولاد عنوان کرد و گفت توسعه اکوسیستم دیجیتال و تحول در زنجیره ارزش باید به‌عنوان بخشی از برنامه‌های راهبردی شرکت‌ها دنبال شود.

به اعتقاد وی، بدون ارتقای بهره‌وری و استفاده از فناوری‌های جدید، امکان جبران فاصله با رقبای جهانی وجود نخواهد داشت.

رئیس هیئت‌مدیره آهن و فولاد غدیر ایرانیان در پایان، خروج از ساختارهای خصولتی، ایجاد نهاد تخصصی برای انتخاب مدیران، تحول دیجیتال در زنجیره ارزش و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر را از راهکارهای پیشنهادی برای عبور از وضعیت فعلی برشمرد.

وی تأکید کرد صنعت فولاد ایران برای بازگشت به مسیر رشد، به اصلاحات بنیادین در ساختار مالکیت، مدیریت و شیوه تولید نیاز دارد؛ چراکه تداوم روند فعلی، علاوه بر تضعیف مزیت‌های گذشته، فاصله تولیدکنندگان داخلی با رقبای جهانی را نیز افزایش خواهد داد.