واکنش بلومبرگ به توافق هسته ای ایران: هنوز زمان ورود کسب و کارهای آمریکایی به ایران نرسیده است

سایت صدای اقتصاد / روز پنجشنبه این هفته، خط تلفن دفتر جک هایز در شرکت مشاوره اسپتو و جانسون در واشنگتن مرتب به صدا در می آمد و بیش از 500 مشتری می خواستند ببینند که توافق هسته ای اخیر بین ایران و قدرتهای بزرگ جهان، چه معنی ای برای انجام کسب و کار در ایران خواهد داشت. جواب هایز این بود: «معنی زیادی ندارد؛ دست کم حالا، و دست کم برای بسیاری از شرکتهای آمریکایی که پشت درها منتظر هستند که دوباره وارد بازار 80 میلیون نفری ایران شوند؛ کشوری که چهارمین منابع نفتی جهان را در اختیار دارد.»
خبرگزاری بلومبرگ از وقتی که بیانیه اخیر توافقات هسته ای در کمتر از 24 ساعت گذشته اعلام شده، تا کنون دو تحلیل را از وضعیت اقتصادی ایران پس از این توافقات منتشر کرده است. گزارشگران بلومبرگ نوشته است که ایران با این توافقات می تواند دوباره به یک صادرکننده قوی نفت در جهان تبدیل شود و البته این توافقات در کوتاه مدت برای کسب و کارهای بزرگ داخل ایران اسباب رونق و شکوفایی نمی شود.
هاینز که تحلیلگر اقتصادی مسایل ایران و یکی از کارشناسان در زمینه تحریمها علیه ایران است، به بلومبرگ گفته که فعلا برای کسب و کارهایی مثل بانک، بیمه یا صنایع منابع طبیعی، بازگشت به دوران قبل از تحریمها چندان سریع نخواهد بود.
به نظر می رسد آن چه را که باراک اوباما «تفاهم تاریخی» با ایران خوانده است، هنوز به کسب و کارهای آمریکایی این امکان را نخواهد داد که تا آینده قابل پیش بینی وارد این کشور شوند. بلومبرگ نوشته این مسئله برای این رخ می دهد که دو کشور هنوز به یکدیگر اعتماد کافی ندارند.
تحلیلگران بلومبرگ گفته اند که کسب و کارهای آمریکایی در زمینه های انسان دوستانه مثل غذا، دارو و مراقبتهای بهداشتی، احتمالا سریع وارد ایران خواهند شد اما کسب و کارهایی که در زمینه انرژی، هوانوردی، رایانه و خودروسازی فعالیت می کنند، برای ورود به ایران نگاهی نیز به کنگره ای که در اختیار جمهوری خواهان است، خواهد داشت.
بلومبرگ نوشته است که برندگان کوتاه مدت اقتصادی توافق با ایران، شرکتهای اروپایی هستند که از نوامبر 2013 که توافقات کلی با ایران حاصل شد، به سرعت شروع به بازگشت به ایران کرده اند. تحریمهای اتحادیه اروپا عمدتا شامل تحریمهای مربوط به مسایل هسته ای است که به ادعای بلومبرگ اگر ایران به تعهدات خود عمل کند، لغو خواهد شد و شرکتهای اروپایی وارد ایران می شوند اما در ایران میان، تحریمهای آمریکا شامل مسایل ادعایی مرتبط با تروریسم و سلاحهای کشتار جمعی هم است که لغو برخی از آنها با دستور رییس جمهور آمریکا اما لغو برخی دیگر از آنها نیز تنها با تصویب کنگره محقق خواهد بود. این کار، لغو تحریمهای آمریکا و باز گذاشتن دست شرکتهای آمریکایی را برای ورود به ایران سخت تر خواهد کرد.
به همین دلیل است که در شرایطی که شرکتهایی مثل انی، بی پی، رویال داچ شل و توتال می توانند با توافقات حاصله در ایران فعالیت کنند، شرکتهای نفتی آمریکایی اجازه این ورود را نخواهند داشت. ایران با داشت 10 درصد ذخایر نفتی جهان، پس از ونزوئلا، عربستان و کانادا، چهارمین کشور دارای بیشترین ذخایر نفتی جهان است و پس از روسیه نیز دارای دومین ذخایر بزرگ گازی جهان به شمار می رود. ایران یک بازار بسیار بزرگ است و میزان منابعی که دارد، این کشور را برای همه کسب و کارها بسیار جذاب کرده است. در سال 1995 ایران با شرکت کونوکو یک قرارداد یک میلیارد دلار منعقد کرد اما تحت فشار کاخ سفید، این قرارداد لغو شد و پس از آن بود که شرکتهای اروپایی توتال و شل توانستند کسب و کارهای خود را در ایران رونق دهند.