وضع تعرفه‌های آنتی دامپینگی فولاد ادامه دارد

دنیای اقتصاد / سال گذشته در پی مازاد عرضه فولاد در بازارهای جهانی و تلاش برخی کشورها مانند چین و روسیه برای دامپینگ انواع محصولات فولادی به بازارهای هدف، لزوم اعمال تعرفه‌های آنتی‌دامپینگی بیش از پیش قوت گرفت.
بر همین اساس اغلب کشورهایی که خود صاحب صنایع فولادی بودند با مشاهده این رخداد، به سرعت یا با وقفه‌ای چند‌ماهه تصمیم به افزایش تعرفه‌ واردات فولاد گرفتند که کشورمان نیز از این امر مستثنا نبود. به این ترتیب با نظر مساعد وزارت صنعت و سازمان توسعه تجارت ایران تعرفه واردات فولاد به کشور بسته به نوع محصول در بازه 10 تا 20 درصد افزایش یافت. هنوز هم برخی کشورها به منظور حمایت از صنعت فولاد خود در حال وضع تعرفه و بعضا اصلاح آن به ارقام بالاتر هستند به‌طوری که گفته شده ماه آینده اتحادیه اروپا نیز تعرفه‌های ضد‌دامپینگ را بر واردات ورق فولاد اعمال خواهد کرد. هدف این کمیسیون اعمال 6/ 21 درصد تعرفه برای فولاد روسیه و 9/ 35 درصد برای واردات فولاد ژاپن است. از سوی دیگر تعرفه‌های درخواست شده بر واردات چین نیز 7/ 28 درصد بوده، برای آمریکا ٢٢ درصد و کره‌جنوبی 8/ 22 درصد است. مدت زمان اعمال این تعرفه‌ها نیز به مدت پنج سال اعلام شده است. دامپینگ زمانی اتفاق می‌افتد که یک کشور محصولاتش را کمتر از قیمت‌های داخلی یا هزینه‌ ساخت محصول به یک کشور خارجی صادر کند و این اتفاقی است که به‌خصوص در ماه‌های اخیر پیرامون صادرات انواع فولاد از سوی چین، روسیه، اوکراین و... به دیگر کشورها رخ داده است. اما پدیده دامپینگ چه اثرات منفی و مثبتی می‌تواند در پی داشته باشد؟ درخصوص اثرات منفی این پدیده باید گفت کشورهای ثروتمند قدرت رقابت مصنوعی به کالاهای خود می‌دهند و آن را به بازارهای جهانی صادر می‌کنند که این عمل سبب سلب قدرت رقابت از کالاهای کشورهای توسعه نیافته شده و نتیجه‌ای جز تضعیف بیش از پیش صنایع داخلی نخواهد داشت. اما در مورد پیامدهای مثبت آن‌،که بیشتر به مصرف‌کننده مربوط می‌شود تا تولید‌کننده، باید اذعان داشت مصرف‌کنندگان با این اقدام محصول را با قیمت پایین‌تری دریافت می‌کنند. دامپینگ حتی می‌تواند باعث شود بازارهای خارجی (واردکنندگان) رقابتی‌تر و نوآورانه‌تر باشند. اگر آنها به این باور برسند که دامپینگ ممکن است طولانی‌مدت ادامه داشته باشد، هیچ چاره‌ای جز تلاش برای کاهش هزینه‌ها و بهبود کیفیت محصول نخواهند داشت که در هر صورت، این کار به نفع مصرف‌کننده تمام می‌شود. به هر طریق با توجه به اینکه پدیده دامپینگ اثرات مخدوش‌کننده‌ای روی تجارت عادلانه بین کشورها دارد، تحت توافق‌نامه سازمان تجارت جهانی (WTO) عمل دامپینگ ممنوع اعلام شده و دولت‌ها اجازه دارند اگر موضوع قیمت‌شکنی اثبات شود، بتوانند بر کالاها و خدمات وارداتی که موجب ضرر و زیان جبران‌ناپذیر برای صنایع داخلی شده است، تعرفه اعمال کرده و از صنایع خود دفاع کنند. البته باید اضافه کرد که این حمایت‌ها چه درخصوص صنعت فولاد و چه در مورد سایر صنایع باید مشروط و مدت‌دار بوده و دائمی نباشد که منجر به کاهش قدرت رقابت‌پذیری و عدم انگیزه صنایع تولیدی برای همسویی هر‌چه بیشتر با بازارهای جهانی گردد.