در حالی که شبکه بانکی از سهشنبه ۳ شهریور تا پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ برای تخصیص تا سقف ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس آماده بود، متقاضیان تنها ۲۰ میلیون دلار خریداری کردند؛ رقمی معادل حدود ۴ درصد از ظرفیت اعلامشده.
بورس24 : در حالی که شبکه بانکی از سهشنبه ۳ شهریور تا پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ برای تخصیص تا سقف ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس آماده بود، متقاضیان تنها ۲۰ میلیون دلار خریداری کردند؛ رقمی معادل حدود ۴ درصد از ظرفیت اعلامشده.
بانک مرکزی اعلام کرده که همچنان آمادگی تأمین تمام سفارشها را دارد و روند عرضه ادامه خواهد داشت. با این حال، استقبال محدود از دلار بانکی در شرایطی که نرخ بازار آزاد بالاتر است، این پرسش را مطرح میکند که چرا بخشی از تقاضای خرد حاضر نیست از مسیر رسمی ارز مورد نیاز خود را تأمین کند.
دلار رسمی ارزانتر، اما پرهزینهتر برای خریدار
بخش مهمی از پاسخ را باید در شرایط دسترسی به ارز رسمی جستوجو کرد. خریدار سهمیه رسمی باید بالای ۱۸ سال و مقیم ایران باشد و سقف خرید او بهطور معمول هزار یورو یا معادل آن در هر ۳۶۵ روز است. این سقف برای اشخاص حقوقی حدود ۵ هزار یورو تعیین شده است.
در کنار محدودیت سقف، خریدار باید اطلاعات هویتی و هدف دریافت ارز و محل و نحوه هزینهکرد اسکناس را در فرآیند بانکی ثبت کند. در برخی مراحل نیز ارز مستقیماً به حساب ارزی متقاضی واریز میشود.
افتتاح حساب ارزی بدون موجودی اولیه امکانپذیر است، اما برداشت اسکناس طبق دستورالعملهای پیشین تا پنج روز کاری پس از واریز زمان میبرد و مشمول کارمزد و تسعیر میشود. حساب نیز باید دستکم ۶ ماه باز بماند.
«هزینه پنهان» خرید دلار رسمی
خریدار خرد هنگام انتخاب میان بازار رسمی و غیررسمی، فقط نرخ دلار را مقایسه نمیکند. زمان مراجعه به شعب منتخب، صف، محدودیت شعب، احتمال رد درخواست به دلیل مغایرت مدارک، الزام به اعلام هدف مصرف و ثبت اطلاعات مالی نیز برای او هزینه ایجاد میکند.
در کانال رسمی، خرید ارز با ثبت اطلاعات در سامانههای مالی همراه است. برای فردی که ارز را با هدف ذخیره ارزش خریداری میکند و مصرف مشخصی برای آن ندارد، همین موضوع میتواند به یک عامل بازدارنده تبدیل شود.
در مقابل، بازار غیررسمی اگرچه ممکن است نرخ بالاتری داشته باشد، اما برای خریدار سریعتر و کمدردسرتر است. به این ترتیب، بخشی از اختلاف قیمت میان دو بازار میتواند در واقع هزینهای باشد که خریدار برای سرعت، سهولت و کاهش اصطکاکهای اداری پرداخت میکند.
اصلاح کانال رسمی؛ شرط بازگشت تقاضا
در چنین شرایطی، صرف افزایش عرضه لزوماً به افزایش تقاضای رسمی منجر نمیشود. کاهش اصطکاکهای اداری، شفافسازی درباره نحوه استفاده از اطلاعات ثبتشده، سادهتر شدن فرآیند برداشت اسکناس و بازنگری در سقف و زمانبندی دریافت ارز میتواند جذابیت کانال رسمی را افزایش دهد.
تجربه اخیر نشان میدهد فاصله میان ظرفیت عرضه ۵۰۰ میلیون دلاری و خرید ۲۰ میلیون دلاری تنها یک مسئله مربوط به حجم عرضه نیست؛ بلکه نحوه طراحی دسترسی به این ارز نیز در رفتار خریداران نقش دارد.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.