درباره چالش احتمالی عرضه گاز زمستانی در ایران

به رغم افزایش ۳۲ درصدی عرضه گاز ایران به نیروگاه‌ ها در فصل های گرم سال ایران ممکن است، که این رقم در پاییز و زمستان به دلیل افزایش پیش ‌بینی شده در مصرف گاز خانگی به میزان ۳.۵ برابر کاهش پیدا کند.

به گزارش ایسنا، به نقل از پایگاه خبری ترند، مصرف گاز طبیعی ایران در بخش خانگی در هفته گذشته به دلیل فرا رسیدن فصل سرما و کاهش ۱۵ درجه ای دما به ۲۲۰ میلیون متر مکعب در روز رسید که ۳۰ میلیون متر مکعب در روز بیشتر از هفته قبل‌تر است.

انتظار می ‌رود مصرف گاز ایران در زمستان از ۴۵۰ میلیون متر مکعب در روز فراتر رود. زمستان گذشته در برخی هفته‌ ها مصرف گاز خانگی ایران به حدود ۵۰۰ میلیون متر مکعب در روز رسید که باعث کاهش تحویل گاز به نیروگاه ها، واحدهای پتروشیمی و تزریق گاز در میادین نفتی پیر و بخش صنعت شد.

علاوه بر کاهش عرضه گاز به نیروگاه ‌ها که به سوزاندن ۳۰ میلیارد دلار سوخت مایع در نیروگاهها انجامید، دولت ایران باید تحویل گاز به واحدهای پتروشیمی را از روزانه ۳۵ میلیون متر مکعب در تابستان به روزانه ۱۵ میلیون متر مکعب در زمستان برساند. این امر باعث کاهش ۷.۵ میلیون تنی تولیدات پتروشیمی در سال گذشته شمسی شد.

از سوی دیگر ایران عرضه گاز به کارخانه‌ های تولید سی ان جی را از روزانه ۱۹ میلیون متر مکعب در زمستان به صفر رساند که باعث شد مصرف بنزین به متوسط حدود ۷۰ میلیون لیتر در روز در سال گذشته برسد.

در سال گذشته ایران ۳۶ میلیارد متر مکعب گاز به نیروگاه‌ها تحویل داد، اما بخش زیادی از این رقم مربوط به فصل های گرم سال است. اکنون حمیدرضا عراقی مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران می‌ گوید در نیمه اول سال جاری حدود ۳۳ میلیارد متر مکعب (حدود ۱۸۰ میلیون متر مکعب در روز) گاز به نیروگاه ها تحویل داده شده که هفت میلیارد و ۷۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر از دوره مشابه سال قبل است.

وی افزود: عرضه روزانه ۵۰ میلیون متر مکعب گاز به بخش نیروگاهی در فصل زمستان برنامه ریزی شده و پیش‌بینی می‌شود در سال جاری حدود ۴۲ میلیارد متر مکعب گاز به این بخش عرضه شود. ایران مجبور شد سال گذشته به دلیل کمبود گاز ۲۸ میلیارد لیتر سوخت مایع در نیروگاه ‌ها مصرف کند.

عراقی می ‌گوید در نیمه اول سال جاری با کاهش مصرف سوخت مایع در نیروگاه‌ ها، ایران پنج میلیارد دلار صرفه جویی کرده است. مصرف انرژی ایران سالانه ۳.۵ درصد افزایش پیدا می‌کند اما سهم گاز در کل مصرف انرژی بالا است و رشد آن بیشتر از حامل های انرژی دیگر است.

ایران تولید گاز خود را در زمستان گذشته از طریق تسریع بهره برداری از فاز ۱۲ پارس جنوبی ۱۲.۵ میلیون متر مکعب در روز افزایش داد. ایران سپس تولید گاز طبیعی از این فاز را در ماه ژوئیه به ۲۵ میلیون متر مکعب در روز رساند و اعلام کرده که این رقم در زمستان به ۶۵ میلیون متر مکعب در روز می‌ رسد.

از سوی دیگر ایران همچنین سکوهای فازهای ۱۵ و ۱۸ پارس جنوبی را آزمایش کرده و قرار است، تا زمستان روزانه بیش از ۲۰ میلیون متر مکعب گاز در این دو فاز تولید کند. اگر این طرحها بدون مشکل محقق شود ایران دستکم روزانه ۷۵ میلیون متر مکعب گاز بیشتری نسبت به سال گذشته تولید خواهد کرد.

به نظر می ‌رسد ایران به کمبود گاز در صنعت، پتروشیمی و خودروسازی غلبه خواهد کرد، اما هنوز از سطحی که بتواند تقاضای گاز طبیعی تمام بخش ‌ها را تامین کند فاصله دارد.

برای مثال ظرفیت مصرف گاز نیروگاه های ایران روزانه حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب در روز است، اما فقط ۱۱۵ میلیون متر مکعب در روز دریافت می ‌کند که ۴۲ درصد کمتر از ظرفیت است.

از سوی دیگر بیش از ۸۰ درصد میادین نفتی ایران در نیمه دوم عمر خود قرار دارند و روزانه به بیش از ۱۸۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی برای تزریق در این میادین احتیاج است تا از کاهش تولید نفت در آنها جلوگیری شود. این در حالی است که ایران تنها روزانه ۸۵ الی ۹۰ میلیون متر مکعب گاز به این میادین تزریق می ‌کند.