مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت لابراتوارهای رازک امروز یکشنبه ۲۸ تیرماه با حضور حداکثری سهامداران درازک برگزار شد.
بورس24 : مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت لابراتوارهای رازک امروز یکشنبه ۲۸ تیرماه با حضور حداکثری سهامداران درازک برگزار شد و تصویر نسبتاً روشنی از مسیر بازسازی عملیاتی، احیای مجوزها، رشد فروش و تلاش برای کنترل بهای تمامشده ارائه داد و در پایان و با تاکید بر رای سهامداران درازک به ازای هر سهم ۱۰ تومان سود نقدی تعلق گرفت.
بازگشت از دوره رکود عملیاتی
یکی از مهمترین نکات مجمع، روایت شرکت از عبور از دورهای پرتنش در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ بود؛ دورهای که به گفته مدیران، شرکت با نبود هیئتمدیره و مدیرعامل رسمی، تمدید نشدن برخی پروانههای دامپزشکی و توقف یا انقضای مجوزهای برخی خطوط انسانی روبهرو بوده است. این وضعیت بهطور طبیعی روی تولید، فروش و حتی امکان توسعه محصولات جدید فشار وارد کرده است. در چنین شرایطی، اقدام شرکت برای اخذ مجدد پروانهها و بازآرایی فرآیندهای حقوقی و تولیدی را باید نه صرفاً یک اقدام اداری، بلکه یک «بازسازی زیرساختی» دانست.
از منظر تحلیلی، این مرحله اهمیت زیادی دارد، چون شرکتهای دارویی برخلاف بسیاری از صنایع، تنها با سرمایهگذاری فیزیکی رشد نمیکنند؛ بخش مهمی از ظرفیت آنها به اعتبارهای نظارتی، مجوزها، GMP، IRC و امکان صادرات وابسته است. بنابراین هرگونه تأخیر در تمدید یا اخذ مجوز، مستقیماً به کاهش قابلیت فروش منجر میشود. در نتیجه، بازگشت رازک به مدار تمدید و اخذ مجوزها را باید مقدمه اصلی بهبود درآمدی شرکت دانست.
بهای تمامشده؛ قلب برنامه اصلاحی شرکت
همچنین رازک بهدنبال اجرای مجموعهای از اقدامات عملیاتی است: بهبود بهرهوری خطوط تولید، مدیریت و کنترل هزینه مواد اولیه، کاهش ضایعات، بازطراحی فرآیندهای تولید برای کاهش زمان توقف، عقد قراردادهای بلندمدت با تأمینکنندگان استراتژیک و اجرای پروژههای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه.
این بسته سیاستی از آن جهت مهم است که نشان میدهد مدیریت شرکت مسئله سودآوری را تنها از مسیر افزایش فروش نمیبیند، بلکه آن را بهصورت مستقیم به کارایی عملیاتی گره زده است. در صنایع دارویی، بهویژه شرکتهایی که بخشی از سبدشان مبتنی بر تولید مجدد، اصلاح پروانه یا احیای خطوط قدیمی است، کنترل توقف تولید و کاهش ضایعات میتواند تفاوت معناداری در حاشیه سود ایجاد کند.
نکته کلیدی این است که شرکت بهجای نگاه کوتاهمدت به خرید ارزانتر مواد اولیه، از «قراردادهای بلندمدت با تأمینکنندگان استراتژیک» سخن میگوید. این رویکرد نشان میدهد رازک به دنبال ثبات در تأمین، کاهش ریسک کمبود مواد و مهار نوسانهای قیمتی است. در شرایطی که صنعت دارو با فشار نرخ ارز، هزینههای واردات و محدودیتهای تأمین مواجه است، این تصمیم میتواند اثر مستقیمی بر پیشبینیپذیری تولید داشته باشد.
رشد فروش از مسیر احیای محصولات تولید مجدد
یکی از برجستهترین دادههای مجمع، عملکرد محصولات تولید مجدد است. از سویی دیگر مجموع فروش این گروه در سال ۱۴۰۴ به ۶٬۹۴۸٬۳۲۸ میلیون ریال رسیده و ۳۴ درصد از کل فروش شرکت را تشکیل داده است. این رقم از دو جهت قابل توجه است: اول آنکه نشان میدهد بخش مهمی از درآمد رازک از محصولاتی میآید که پس از احیا یا بازطراحی دوباره به بازار برگشتهاند؛ دوم اینکه سهم ۳۴ درصدی، این گروه را به یکی از ستونهای اصلی درآمد شرکت بدل میکند.
در میان این محصولات، چند قلم نقش پررنگتری دارند:
- ژل پیروکسیکام با سهم ۱۰ درصدی از فروش این گروه
- ویال آیورمکتین با سهم ۷ درصدی
- سیستین B6 با سهم ۵ درصدی
- کپسول پیاسیدین با سهم ۴ درصدی
همچنین طبق دادههای مجمع درازک «سیستین B6» حدود ۵ درصد از فروش کل شرکت را به خود اختصاص داده است؛ نکتهای که اهمیت این برند را در سبد درآمدی رازک نشان میدهد. از منظر تحلیل اقتصادی، تمرکز بر محصولاتی که امکان بازگشت سریعتر به بازار دارند، معمولاً بازده سرمایهگذاری بالاتری نسبت به توسعه محصولات کاملاً جدید ایجاد میکند. بهویژه در دورهای که شرکت در حال ترمیم مجوزها و ظرفیتهای تولیدی است، این استراتژی میتواند منطقیترین مسیر برای بازگشت به رشد باشد.
تبدیل مجوز به ارزش اقتصادی
بهگفته مدیران شرکت با هدف ارتقای کیفیت و کاهش بهای تمامشده انجام شده است. نتیجه این اصلاحها در سال ۱۴۰۴، فروش ۳٬۳۸۴٬۸۶۴ عدد محصول با بهای کل ۲٬۷۴۴٬۳۰۵ میلیون ریال و سهم ۱۳ درصدی از کل فروش بوده است.
این بخش از گزارش سالیانه به مجمع بسیار مهم است، چون نشان میدهد شرکت نه فقط مجوزهای قدیمی را زنده کرده، بلکه با اصلاح ساختار پروانهها توانسته جریان درآمدی مستقلی خلق کند. در صنعت دارو، اصلاح یا بهروزرسانی پروانهها میتواند اثرات متعددی داشته باشد:
- کاهش محدودیتهای تولید
- امکان تغییر فرمول، بستهبندی یا مسیر توزیع
- تسهیل صادرات
- افزایش حاشیه سود با حذف گلوگاههای نظارتی
به زبان ساده، اصلاح پروانه در اینجا یک اقدام اداری نیست، بلکه تبدیل «دارایی حقوقی راکد» به «دارایی اقتصادی فعال» است. این همان بخشی است که در گزارشهای مالی معمولاً بهصورت مستقیم دیده نمیشود، اما در عمل میتواند یکی از مهمترین موتورهای سودآوری شرکت دارویی باشد.
رازک در حال افزایش دامنه مجوزهای انسانی و آمادهسازی بستر صادراتی است.
از منظر اقتصادی، دریافت CPP و FSC برای ۳۳ محصول بسیار مهم است؛ چون نشان میدهد شرکت صرفاً بازار داخلی را هدف نگرفته و در حال استانداردسازی محصولات برای صادرات است. این موضوع در شرایطی که بازار داخلی دارو با محدودیتهای قیمتگذاری و فشارهای نقدینگی مواجه است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. صادرات میتواند حاشیه سود بالاتر، ارزآوری و تنوع درآمدی ایجاد کند و از وابستگی کامل به بازار داخلی بکاهد.
احیای یک بخش کمصدا اما راهبردی
در حوزه دامپزشکی، مجمع از اقدامات قابل توجهی خبر داد.
بر همین اساس شرکت:
- گواهی فروش آزاد برای ۱۵ محصول تزریقی برای صادرات داروهای دامپزشکی دریافت کرده
- اقدام برای عقد قرارداد تولید ۳ محصول تزریقی دامی تحت لیسانس همان شرکت را آغاز کرده است
این بخش از فعالیتها نشان میدهد رازک در حال بازتعریف جایگاه خود در بازار دامپزشکی است. اخذ گواهی فروش آزاد برای ۱۵ محصول تزریقی، بهطور مستقیم قابلیت صادرات را تقویت میکند. از سوی دیگر، IVC code برای ۶ ماده اولیه نشان میدهد شرکت در حال گسترش منابع تأمین است؛ موضوعی که در صنعت دارو به معنای افزایش تابآوری زنجیره تأمین است.
نکته مهم دیگر، همکاری با Vet Viva و Richter Pharma اتریش است. این همکاری اگر به تولید تحت لیسانس منجر شود، میتواند هم از نظر برندینگ و هم از نظر دانش فنی برای رازک ارزشآفرین باشد. بهویژه در بخش دامی، شرکتها معمولاً با تکیه بر همکاریهای بینالمللی میتوانند سریعتر وارد بازارهای منطقهای شوند و سهم خود را در صادرات افزایش دهند.
نشانه بازگشت ظرفیتهای خوابیده
یکی از خبرهای مهم مجمع، راهاندازی مجدد خط ویال پودر دامی پس از ۸ سال توقف بود. طبق توضیحات ارائهشده، این خط ظرفیت تولید روزانه ۴۰ هزار عدد ویال پودری را دارد. این موضوع از چند جهت مهم است:
- نشان میدهد شرکت توانسته بخشی از ظرفیتهای راکد خود را احیا کند
- به افزایش تنوع سبد محصول کمک میکند
- امکان رشد سریعتر فروش بدون نیاز به سرمایهگذاری سنگین جدید را فراهم میآورد
در فضای صنعت، بازگشت یک خط راکد پس از ۸ سال، فقط یک اتفاق فنی نیست؛ نشانهای از تغییر در مدیریت داراییهای ثابت و بازتعریف استراتژی تولید است. چنین تصمیمی بهویژه زمانی ارزشمند است که شرکت در حال تلاش برای بهبود بهرهوری و کاهش هزینهها باشد.
پایداری تولید و سرمایهگذاریهای زیرساختی
یکی از پروژههای قابل توجه شرکت، ایجاد «انبار پایداری» بوده است. بنا بر اطلاعات ارائهشده، این پروژه به دلیل نبود چمبرهای استاندارد در دستور کار قرار گرفته، بودجه پیشبینیشده آن ۱۲۰ میلیارد ریال بوده و تاکنون ۲۰ میلیارد ریال از آن اختصاص یافته است. همچنین دو چمبر پایداری با ظرفیت ۲ هزار لیتر خریداری شده و پیشرفت پروژه به ۸۰ درصد رسیده است. با اختصاص فضای جدید ۷۰ مترمربعی نیز امکان افزودن چهار چمبر دیگر فراهم شده است.
این پروژه اگرچه در ظاهر فنی و محدود به بخش کنترل کیفیت است، اما در عمل نقشی بسیار جدی در قابلیت صادرات و استمرار تولید دارد. در داروسازی، پایداری محصول و اثبات کیفیت در طول زمان یکی از شروط کلیدی برای اخذ و حفظ مجوزهاست. بنابراین سرمایهگذاری در این حوزه، اثر غیرمستقیم اما مهمی بر ارزش تجاری محصولات دارد. این همان نوع سرمایهگذاری است که دیرتر در صورتهای مالی خودش را نشان میدهد، اما در میانمدت پایه رقابتپذیری را تقویت میکند.
تشریح بدهیها و ریسکهای گذشته
از منظر مالی، مجمع نشان داد که شرکت از برخی ریسکهای قدیمی عبور کرده اما هنوز آثار آنها را کاملاً پشت سر نگذاشته است. طبق توضیحات جلسه، رازک موفق شده:
- وامهای معوق را تعیین تکلیف کند
- از سرفصل بانکهای سامان، سینا، خاورمیانه و کارآفرین خارج شود
- کارت بازرگانی برای خریدهای خارجی و کاهش بهای تمامشده اخذ کند
- مالیات قطعی سال ۱۳۹۹ را تسویه کند
- پروندههای مالیاتی سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ را پیگیری کند
- حسابهای مسدودشده از اردیبهشت سال جاری را رفع مسدودی کند
همچنین اشاره شد که حسابهای شرکت از ابتدای اسفند ۱۴۰۳ به دلیل شکایت یکی از سهامداران حقوقی بابت سود سهام سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ مسدود شده بود. این بخش از روایت اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد بخشی از فشار عملیاتی شرکت از بیرون و از محل مسائل حقوقی و مالی سهامداری نشأت گرفته، نه صرفاً از عملکرد تولیدی.
از نگاه تحلیلی، رفع این محدودیتها میتواند تأثیر فوری بر نقدینگی، گردش مواد اولیه و سرعت پرداختهای عملیاتی داشته باشد. بهخصوص در صنعتی مانند دارو که وقفههای مالی بهسرعت به وقفه در تأمین و تولید تبدیل میشود.
فروش؛ از رشد کمی به بهینهسازی ترکیب
در بخش فروش، شرکت دادههایی ارائه کرده که نشاندهنده جهش هم در سطح و هم در ترکیب فروش است. مهمترین نکات عبارتاند از:
- رکورد فروش داروخانهای با رشد ۵۸ درصدی نسبت به دوره گذشته
- رشد ۱۵۹ برابری فروش نقدی در سال ۱۴۰۴
- بهینهسازی ترکیب سبد فروش
- افزایش فروش محصولات دامی، مکمل و گیاهی
- کاهش سهم محصولات انسانی کمفروش (FOC) از ۲۷ درصد به ۲۰ درصد
- مدیریت آفر کالایی محصولات استراتژیک
- اخذ مجوز افزایش نرخ برای ۲۹۰ مورد مربوط به ۱۷۳ محصول
- فروش بیش از ۷۰ درصد محصولات به شرکتهای پخش گروه
این مجموعه نشان میدهد رازک فقط به رشد عددی فروش اکتفا نکرده و در حال تغییر «کیفیت فروش» است. کاهش سهم محصولات کمفروش و افزایش سهم اقلام استراتژیک، معمولاً به بهبود حاشیه سود و کاهش هزینههای انبارش و مدیریت موجودی کمک میکند. از سوی دیگر، رشد فروش نقدی میتواند نشانهای از بهبود قدرت چانهزنی شرکت و کاهش وابستگی به فروش اعتباری باشد؛ موضوعی که برای نقدینگی شرکتهای دارویی بسیار کلیدی است.
برنامه توسعه؛ از عراق تا آسیای میانه
در حوزه برنامههای آتی نیز شرکت به چند جهتگیری مهم اشاره کرده است:
- دریافت مجوز بهرهبرداری و GMP برای خط جامدات جدید
- تمدید GMP خط جامدات ۱
- بازسازی و انتقال آزمایشگاه میکروبی و دریافت پروانه آکرودیته
- دریافت GMP محصولات انسانی برای سایت ویال تزریقی دامی
- برنامهریزی برای اخذ ۱۰ پروانه محصول جدید دامی و انسانی
- افزایش محصولات دانشبنیان و استفاده از معافیتهای مالیاتی
- توسعه سبد محصولات در حوزه مغز و اعصاب، مکملها و فرآوردههای طبیعی
- راهاندازی چیلر جذبی سایت تولید جامدات جدید پس از حدود ۶ سال توقف
- توسعه بازار عراق، اقلیم کردستان عراق و کشورهای آسیای میانه مانند تاجیکستان، ازبکستان و آذربایجان
این موارد نشان میدهد شرکت در حال خروج از یک مدل صرفاً تدافعی و ورود به فاز توسعهای است. بازارهای منطقهای بهویژه عراق و آسیای میانه، برای شرکتهای دارویی ایرانی ظرفیت قابل توجهی دارند؛ زیرا از یک سو نزدیکی جغرافیایی و فرهنگی وجود دارد و از سوی دیگر محصولات ایرانی در برخی گروهها از نظر قیمت و دسترسی میتوانند رقابتپذیر باشند.
رازک در نقطه بازسازی
جمعبندی دادههای مجمع نشان میدهد لابراتوارهای رازک در سال ۱۴۰۴ در نقطهای قرار گرفته که میتوان آن را «مرحله بازسازی و احیای ظرفیت» نامید. این شرکت از یکسو توانسته مجوزها، خطوط تولید و بخشی از زیرساختهای راکد را دوباره فعال کند و از سوی دیگر با اصلاح سبد فروش و تمرکز بر محصولات سودآورتر، مسیر بهبود مالی را هموارتر کرده است.
بر اساس گزارش ارایه شده در مجمع امروز درازک اعلام شد:
- فروش محصولات تولید مجدد به ۶٬۹۴۸٬۳۲۸ میلیون ریال و ۳۴ درصد فروش کل رسیده است .
- اصلاح ۱۸ پروانه محصول، ۳٬۳۸۴٬۸۶۴ عدد فروش و ۲٬۷۴۴٬۳۰۵ میلیون ریال درآمد ایجاد کرده است.
- ۳۳ محصول انسانی تمدید پروانه شدهاند و ۳۳ محصول نیز گواهی صادرات گرفتهاند.
- در بخش دامپزشکی، ۱۵ محصول تزریقی برای صادرات آماده شدهاند و همکاری بینالمللی نیز در حال گسترش است.
در پایان می توان اذعان داشت: با این حال، ریسکهای گذشته مانند بدهیهای معوق، چالشهای حقوقی سهامداری، وابستگی به تأمین مواد اولیه و نیاز به سرمایهگذاری زیرساختی هنوز بهطور کامل از بین نرفتهاند. بنابراین اگرچه چشمانداز شرکت نسبت به قبل روشنتر شده، اما استمرار این روند به اجرای دقیق برنامههای بهای تمامشده، تثبیت منابع تأمین، حفظ مجوزها و رشد صادرات وابسته است.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.