در حالی که شاخص کل طی ۱۶ ماه اخیر ۱۰۵ درصد رشد کرده و بازار سرمایه شاهد جهشهای بزرگ در نمادهای بنیادی بوده، برخی سهمها با استراتژیهای غلط مدیریتی، کام سهامداران خود را تلخ کردهاند. نمادهایی مانند «ونیرو»، «وآرین»، «حپترو» و «شجم» نمونههای بارز شرکتهایی هستند که با غفلت از سازوکارهای استاندارد بازار سرمایه و ناتوانی در ارائه راهکارهای حمایتی متناسب، تورم سنگین محیط اقتصادی را نادیده گرفته و با ثبت زیانهای اسمی و حقیقی، هزینه فرصت سنگینی را به سرمایهگذاران تحمیل کردهاند. این گزارش، تحلیل چرایی عملکرد ضعیف این نمادها و هشداری جدی به سرمایهگذارانی است که هنوز در دام سهمهای بدون بنیاد گرفتارند.
بورس24 : شاخص کل در فروردین 1404 حوالی 2 میلیون و 700 هزار واحد بود و امروز به بیش از 5 میلیون و 520 هزار واحد رسیده و عملا در مدت زمان 16 ماه بالغ بر 105% رشد داشته است.
در این مدت اغلب نمادهای فاندامنتال بازار بازدهی های چشمگیری (سود های سه رقمی) نصیب سرمایه گذاران کرده اند و بسیار جلوتر از شاخص حرکت کرده اند و البته توجه فرمایید که این سود ها برای همه سهم ها نبوده و بازار در این شرایط حساس، نشان داد که تنها حاضر به سرمایه گذاری در شرکت هایی است که مزیت های رقابتی قابل ملاحظه ای دارند؛ به عنوان مثال، در شرایط حساس جنگی، تولید و فروش مستمر دارند و نسبت به تورم محیط اقتصادی، حاشیه امنیت خوبی داشته و در گزارشات ماهانه و فصلی، رشد های جذابی به بازار مخابره کرده اند و از منظر ارزش گذاری نیز، در قیمت های ارزنده ای معامله می شوند. (پی بر ای فورواردهای پایین).
در این بین اما شرکت هایی بودند که در این مومنتوم صعودی قوی بازار، به دلیل وضعیت بنیادی نه چندان خوب، جذابیتی برای سرمایه گذاران نداشتند و عملا در شرایطی که شاخص کل تقریبا 2 برابر شده، بازدهی های منفی و بسیار کم ثبت کرده اند و هزینه سنگینی برای سهامداران خود رقم زده اند.
برای مثال سهام «ونیرو» در 16 ماه اخیر سقوط آزاد داشته و حسابی سهامداران را نقره داغ کرده! چرا که در این مدت که یکی از بهترین رشد های بورس را داشتیم و البته تورم سنگینی نیز در محیط اقتصادی داشتیم، این سهم نه تنها هیچ رشدی نکرده، بلکه زیان 43% در پرتفوی سهامداران بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، سهامداری که این شرکت را برای سرمایه گذاری انتخاب کرده، نه تنها نتوانسته فرصت های سودآوری در سایر سهم های بنیادی بازار را شکار کند، بلکه حتی نتوانسته از تورم محیط اقتصادی نیز در امان بماند و شاهد افت سنگین قدرت خرید سرمایه خود بوده است.
«ونیرو» تنها نیست!
در شرایطی که شاخص کل تقریبا 2 برابر شده اگر سهمی ضعیف تر از شاخص حرکت کند، سیگنال مهمی به بازار صادر کرده است؛ سرمایه گذاران بزرگ نسبت به این سهم و آینده آن به قدر کافی خوش بین نیستند و در نتیجه نسبت به سایر بازار، اقبال کمتری متوجه سهم شده است. «وآرین» نیز مسیر «ونیرو» را رفته، سقوط آزاد طی کرده و در 16 ماه گذشته 21% زیان به سهامداران داده است. البته پرواضح است که این عدد فقط زیان اسمی بوده و ضرر و زیان واقعی سهامداران به دلیل تورم سنگین و هزینه فرصت از دست رفته، بسیار بالاتر از این رقم است.
سپرده های بانکی میزبان بهتری بود!
سهم «حپترو» نیز در بازه زمانی 16 ماه گذشته، عملا درجا زده و تنها 15% نسبت به فروردین 1404 رشد داشته است؛ به عبارت بهتر، هر ماه کمتر از 1 درصد سود به سهامداران داده که حتی نسبت به سپرده های بانکی نیز، بسیار کمتر است!! نه تنها خبری از درایور بنیادی نیست، بلکه در صورت های مالی شرکت یک رد فلگ مهم دیده می شود و آن سبقت رشد بهای تمام شده نسبت به درآمدهاست؛ در بهار 1405 با وجود رشد 79% درآمدها، بهای تمام شده شرکت 91% پرش داشته و بر همین اساس رشد های چندان جذابی در سرفصل های سودآوری دیده نمی شود؛ سود عملیاتی 21% رشد داشته و سود خالص که مهمترین درایور قیمت سهم است، تنها 7% رشد داشته و عملا نسبت به یک سال گذشته، تغییری نداشته؛ بنابراین تعجبی نیست که سهم نیز مورد اقبال قرار نگرفته است.
کمتر از یک سوم رشد شاخص
سهم «شجم» تقریبا معادل یک سوم شاخص رشد داشته! در 16 ماه اخیر تنها 36% سود به سهامداران داده نیازی به گفتن نیست که این رقم سود در قیاس با تورم و البته رشد سایر سهم های بنیادی بازار، واقعا ناچیز است. البته در گزارشات این شرکت نیز محرک بنیادی خاصی دیده نمی شود؛ چرا که با این تورم سنگین محیط اقتصادی، رقم درآمدها تنها 7% رشد داشته و نتوانسته سود ناخالص را به میزان قابل توجه رشد دهد. سود خالص شرکت نیز عمدتا از محل سایر درآمدها رشد 57% گزارش کرده که بازهم نسبت به تورم محیط اقتصادی، ناچیز است. سال مالی «شجم» منتهی به شهریور است و در آخرین گزارش (تیر ماه) نیز خبری از رشد درآمدها نیست! ارزش درآمدهای تجمیعی تنها 7% نسبت به دوره مشابه رشد داشته است. مسلما چنین گزارشاتی نمی تواند سرمایه گذاران را در این شرایط حساس، راضی به پذیرش ریسک سرمایه گذاری کند.
شایان ذکر است که سهمهای مذکور از زیرمجموعههای شرکتهای سرمایهگذاری ایران و شرکت بازرگانی پتروشیمی هستند. با تغییر ترکیب مدیریتی این دو شرکت در دورههای اخیر و واگذاری مدیریت آن ها به بانک ایران زمین ، آنچه در کارنامه این نمادها به وضوح دیده میشود، غفلت از سازوکارهای استاندارد بازار سرمایه و عدم ارائه راهکارهای حمایتی متناسب با شرایط بازار است. تداوم این روند و فاصله گرفتن استراتژیهای مدیریتی از فضای شفاف بازار سرمایه، منجر به شکلگیری شکاف عمیقی میان عملکرد این شرکتها با شاخص کل و ایجاد هزینه فرصت سنگین برای سهامداران شده است.
سرمایه گذاری در 1405 شبیه هیچ یک از سال های قبل نیست! شرایط حساس نظامی و سیاسی کشور، پول های هوشمند را تنها به یک شرط در بازار نگه می دارد؛ ارزندگی و موقعیت استراتژیک و کم ریسک شرکت ها. در موج های صعودی قبلی بازار سرمایه، نمادهای با بنیاد ضعیف نیز همراه اکثریت رشد می کردند، اما در شرایط فعلی، اوضاع متفاوت است و پول های بزرگ تنها به سمت شرکت های فاندامنتالی می روند که شروط زیر را دارا باشند:
- برای تامین مواد اولیه خود، چندان وابستگی به بازارهای وارداتی نداشته باشند،
- محصولاتشان ضروری باشد و نسبت به تورم نیز نرخ های فروش خود را به روز کرده باشند،
- در دو ماه جنگی، تولید و فروش مستمر داشتند،
- گزارشات مثبتی ارائه کرده باشند و افق سودآوری خوبی برای 1405 داشته باشند (رشد درآمدها و کنترل هزینه ها).
یک اشتباه کافیست تا زیانی به سرمایه شما وارد شود که به راحتی قابل جبران نباشد. قاعده معروف دنیای سرمایه گذاری را به یاد آورید، اگر در یک موقعیت 50% زیان کنید، برای جبران این ضرر باید، سود 50% کافی نیست! بلکه باید 100% سود کنید تا مجددا به نقطه اول برگردید. در ضمن، تورم و هزینه فرصت از دست رفته را نیز مد نظر قرار دهید. بنابراین صرفا باید سهم هایی را انتخاب کرد که شروط مذکور را داشته باشند و البته از منظر ارزشگذاری نیز در سطوح ارزنده ای قرار گرفته باشند.
نظرات :
شما می توانید اولین نفری باشید که برای این مطلب نظر می دهید.